Vertrouwen navigeren en innovatie benutten voor betere resultaten

Martin O’Malley
Juridische afdelingen en advocatenkantoren integreren AI steeds meer in hun dagelijkse werkzaamheden, terwijl ze tegelijkertijd te maken hebben met ethische overwegingen, zorgen over dataprivacy en de vraag naar steeds nieuwe vaardigheden. Juridische professionals zullen nieuwe manieren van werken nodig hebben om gelijke tred te kunnen houden met hun branche, met oplossingen die geavanceerde technologie combineren met ongeëvenaard inzicht.
Martin O'Malley
CEO, Wolters Kluwer Legal & Regulatory

Belangrijkste bevindingen

Toepassing van AI

AI-technologieën zijn diep verankerd geraakt in de juridische sector en hebben de manier waarop juristen hun werk aanpakken ingrijpend veranderd.

  • Meer dan 90% van de respondenten geeft aan ten minste één AI-tool te gebruiken in hun dagelijkse workflow.
  • AI is een onmisbaar tool voor juridische professionals en wordt gebruikt door advocatenkantoren, juridische afdelingen en zakelijke adviesbureaus.
  • AI wordt het meest gebruikt voor juridisch onderzoek en analyse, het ontwikkelen van juridische argumenten, het opstellen van contracten en het beoordelen van documenten.
frl-2026-charts92% van de juristen gebruikt nu minstens één AI-tool
frl-2026-charts62% van de respondenten bespaart 6-20% van hun wekelijkse tijd dankzij AI.

Efficiëntieverbeteringen

AI-integratie levert tastbare efficiëntieverbeteringen op voor juridische professionals.

  • Meer dan 60% van de respondenten meldt een wekelijkse tijdwinst van 6% tot 20% als gevolg van het gebruik van AI.
  • Door routinetaken zoals juridisch onderzoek, het beoordelen van documenten en het opstellen van contracten te automatiseren, kunnen advocaten meer tijd besteden aan strategisch, hoogwaardig werk.
  • Voor een succesvolle implementatie van AI zijn voortdurende investeringen in training, ethische kaders en naadloze integratie in dagelijkse workflows nodig.

Omzetgroei

AI zorgt voor een fundamentele hervorming van de juridische sector en stimuleert een transformatie van traditionele bedrijfsmodellen.

  • Ongeveer 50% van de respondenten gaf aan dat de omzet met 6% tot 20% is gestegen.
  • Juridische organisaties die AI holistisch omarmen, zijn beter in staat om consistente, hoogwaardige resultaten te leveren en blijvend vertrouwen bij klanten op te bouwen.
  • 62% van de juridische afdelingen is van mening dat efficiëntieverbeteringen dankzij AI het aantal declarabele uren aanzienlijk zullen verminderen, waardoor de weg wordt vrijgemaakt voor alternatieve prijsmodellen en grotere kostentransparantie.
frl-2026-charts52% van de respondenten meldde omzetstijgingen na het adopteren van AI
frl-2026-chartsGrootste belemmeringen voor de invoering van AI in de juridische sector

Belemmeringen voor implementatie

Naarmate AI steeds meer wordt geïntegreerd in juridische workflows, worden strenge richtlijnen voor informatiebeveiliging en compliance steeds belangrijker.

  • De grootste uitdagingen voor verdere implementatie van AI zijn ethische bezwaren met betrekking tot AI en dataprivacy (39%), onvoldoende training (39%) en weerstand tegen verandering (35%).
  • 35% van de respondenten noemt cybersecurity als een belangrijk punt van zorg, maar slechts weinig organisaties voelen zich goed voorbereid om deze uitdagingen aan te pakken.
  • Effectief gebruikmaken van AI en tegelijkertijd risico's beheersen zal cruciaal zijn voor juridische teams die klaar zijn voor de toekomst.

Vraag naar gespecialiseerde expertise

De complexiteit van internationale handel en geopolitieke risico's blijven de uitdagingen op het gebied van compliance en regelgeving veranderen, waardoor de vraag naar gespecialiseerde juridische expertise toeneemt.

  • 44% van de deelnemers aan het onderzoek meldt een toegenomen vraag naar expertise op het gebied van sancties, exportcontroles, internationale arbitrage en buitenlandse transacties.
  • De bezorgdheid over cybersecurity (35%) en regelgeving en compliance (33%) blijven toenemen.
  • Effectief gebruik van AI zal van cruciaal belang zijn om aan deze groeiende vraag te kunnen voldoen.
frl-2026-chartsGroeiende vraag naar gespecialiseerde juridische expertise

Feiten over het land

Landen waar respondenten ethische kwesties met betrekking tot AI en dataprivacy als een belangrijke zorg beschouwen

FRL 2026 FlagVS
FRL 2026 FlagPolen
FRL 2026 FlagChina
Landen waar respondenten naleving van regelgeving inzake dataprivacy als een belangrijke uitdaging op het gebied van informatiebeveiliging beschouwen
FRL 2026 FlagChina
FRL 2026 FlagVerenigd Koninkrijk
FRL 2026 FlagNederland
FRL 2026 FlagPolen

Download Het Wolters Kluwer Future Ready Lawyer Rapport 2026

Ontdek de nieuwste juridische trends en uitdagingen die van invloed zijn op de toekomst van het recht, en verkrijg een voorsprong op de concurrentie met Het Future Ready Lawyer Rapport 2026 - Vertrouwen opbouwen in het AI-tijdperk
Rapport downloaden
Rapport Downloaden

Commentaar van experts

Inzichten in de juridische sector: een reeks webinars over AI, nieuwe bedrijfsmodellen, cultuur en veiligheid
Two employees using laptop while discussing
Future Ready Lawyer Webinar Series
Dit jaar gaat de publicatie van het rapport gepaard met een reeks webinars door experts. Juridische opinieleiders uit de hele wereld delen hun inzichten over AI, nieuwe bedrijfsmodellen, cultuur en veiligheid, en laten zien hoe deze krachten de toekomstige richting en veerkracht van de sector veranderen.
Meer lezen

Inzichten van juridische experts

Licia Garotti
In de komende vijf jaar zal AI waarschijnlijk een aanzienlijke verandering teweegbrengen in de levering van juridische diensten en de waardering daarvan. Dit hoeft niet per se te worden gezien als ‘onherstelbare schade’ voor het beroep, maar eerder als een stimulans voor het creëren van interessante kansen. In plaats van advocaten te vervangen, stellen AI-tools die een aanzienlijke stijging van de productiviteit laten zien (denk aan het nakijken van documenten) advocaten in staat om van routinewerk over te stappen naar hoogwaardig strategisch advies: de ‘80/20-omkering’, waarbij advocaten 80% van hun tijd besteden aan het analyseren in plaats van het verzamelen van informatie; op voorwaarde dat er altijd, zonder uitzondering, menselijk toezicht is.
Licia Garotti
Partner bij Advocatenkantoor PedersoliGattai, hoofd van Technology Law en Intellectual
Ik denk dat met een zo wijdverspreide algemene technologie als GenAI, het bevorderen van AI-geletterdheid op een persoonlijke manier moet beginnen. Wat ik daarmee bedoel is dat iemand het pas op professioneel vlak zal begrijpen als hij zich ermee vertrouwd begint te maken in een informele omgeving met onderwerpen die hem bekend zijn, zoals koken, reizen, klussen in huis, wat dan ook.
Dyane O'Leary
Hoogleraar juridisch schrijven en directeur van Suffolk Law's Legal Innovation & Technology (LIT) Center and LIT Concentration
Dyane O'Leary
Joy Heath Rush
Ik woonde onlangs een conferentie bij waar een panel van bedrijfsjuristen de impact van AI op hun werk met advocatenkantoren besprak. Sommigen willen zeker dat hun rekeningen worden verlaagd. Anderen zijn echter bereid hetzelfde – of meer – te betalen voor snellere resultaten en betere uitkomsten. Hoewel het niet ongebruikelijk is dat klanten voor bepaald werk een ‘prestatiepremie’ betalen, kan dit vaker voorkomen als AI klanten helpt sneller antwoorden te krijgen, waardoor ze meer tijd hebben om te plannen, bij te sturen, enz.
Joy Heath Rush
Chief Executive Officer van de International Legal Technology Association (ILTA)
Nu AI eenvoudigere juridische taken overneemt en het aantal juniorfuncties afneemt, moeten advocatenkantoren ervoor zorgen dat traditionele juridische vaardigheden niet verloren gaan. Menselijk toezicht blijft essentieel: AI-output moet worden gecontroleerd door middel van degelijke juridische redeneringen en ethische beoordelingen door een mens die in – of op zijn minst bij – de 'loop' betrokken is. Om dit evenwicht te behouden, moeten organisaties AI-kennis vroeg in de juridische opleiding integreren en tegelijkertijd de mogelijkheden behouden om de analytische en interpretatieve vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor juridisch werk. Het vervangen van alle junior advocaten door AI brengt het risico met zich mee dat het toekomstige aanbod van (senior) experts dat nodig is voor menselijk toezicht 'in/on the loop', wordt aangetast en kan zowel de professionele normen als het vertrouwen in AI-ondersteund juridisch werk ondermijnen.
Frauke Rostalski
Duitse jurist, rechtsfilosoof en auteur
Frauke Meta Rostalski
WEI Xin
De meest waardevolle talenten van vandaag zijn mensen die zowel juridische ervaring als technologische expertise hebben, en we hebben gerichte veranderingen nodig in zowel werving als talentontwikkeling. Organisaties kunnen intern juridische technologieclubs of studiegroepen opzetten, de meest gepassioneerde jonge professionals als leiders aanstellen en hen institutionele ondersteuning bieden, zoals financiering, opleidingsmogelijkheden en toegang tot externe technische experts voor begeleiding. Dit helpt bij het identificeren en ontwikkelen van samengestelde talenten binnen de organisatie die juridische kennis combineren met technologische vaardigheden.
WEI Xin
Oprichter en Managing Partner van RICC & Co.
Advocatenkantoren moeten zich realiseren dat er vrijwel geen advocaat meer is die geen gebruik maakt van AI. Als ze geen veilige tools aanschaffen, krijgen ze te maken met ‘schaduw-AI’ en situaties die gevaarlijk zijn voor hun ethiek en reputatie. De enige effectieve oplossing is een proactieve aanpak: advocaten voorzien van veilige, goedgekeurde AI-tools die aan hun behoeften voldoen. Verboden en beperkingen werken niet – advocaten zullen toch een manier vinden om AI te gebruiken, maar dan op een ongecontroleerde en potentieel gevaarlijke manier.
Tomasz Zalewski
Advocaat gespecialiseerd in aanbestedingsrecht, nieuwe technologieën en intellectueel eigendomsrecht.
Tomasz Zalewski
Greg Lambert
Training werkt het beste wanneer het zich richt op strategieën voor 'prompts', het evalueren van resultaten en het signaleren van risico's binnen echte taken. Ethische begeleiding slaat aan wanneer deze wordt verwerkt in voorbeelden die aansluiten bij het ritme van het dagelijkse werk. Mensen leren sneller wanneer de training direct aanvoelt en aansluit bij hun eigen oordeel.
Greg Lambert
Chief Innovation Officer bij Jackson Walker en co-presentator van The Geek in Review podcast
Ik zie ethische kwesties en gegevensbescherming niet als obstakels, maar als een absoluut noodzakelijke voorwaarde voor succes. Door deze aspecten in een vroeg stadium in het ontwerp op te nemen, neemt het vertrouwen toe. Dit houdt onder meer in dat er transparantie is over welke partijen (binnen of buiten de EU) de gegevens gebruiken en op welke manier.
Marie José Bonthuis
Oprichter en eigenaar van Privacy1
Marie Jose Bonthuis

Veelgestelde vragen

  • Wat is Het Wolters Kluwer Future Ready Lawyer Rapport 2026 en wat is het doel ervan?
    Het Wolters Kluwer Future Ready Lawyer Rapport 2026" analyseert hoe advocaten in advocatenkantoren en juridische afdelingen over de hele wereld zich aanpassen aan AI, complexe regelgeving en veranderende verwachtingen van cliënten, en hoe zij hun paraatheid voor toekomstige uitdagingen beoordelen. Het is gebaseerd op onderzoek onder 810 juridische professionals uit de VS, China en acht Europese landen.
  • Hoe veel wordt AI volgens het rapport van 2026 gebruikt in de juridische sector?
    Meer dan 90% van de ondervraagde advocaten gebruikt al minstens één AI-tool in hun dagelijkse werk, meestal voor juridisch onderzoek, documentanalyse, het opstellen van contracten en procesautomatisering. AI is een essentieel hulpmiddel geworden in advocatenkantoren, juridische afdelingen en adviesbureaus.
  • Welke zakelijke en efficiëntievoordelen biedt de implementatie van AI voor juridisch werkzaamheden?
    62% van de respondenten meldt een wekelijkse tijdwinst van 6-20%, gemiddeld bijna 10% van de werkweek, waardoor een verschuiving mogelijk is van routinetaken naar strategisch werk. Bovendien meldt 52% van de organisaties een omzetgroei na de implementatie van AI, waarbij sommige een stijging van 11-20% zien.
  • Wat zijn de belangrijkste obstakels voor de invoering van AI in advocatenkantoren en juridische afdelingen?
    De meest genoemde obstakels zijn ethische en privacykwesties (39%), gebrek aan voldoende training en middelen (39%), moeilijkheden bij de integratie van AI in bestaande processen en weerstand tegen verandering. Veel advocaten wijzen ook op de grote gevoeligheid rond cybersecurity.
  • Welke invloed heeft AI op bedrijfsmodellen en facturering, inclusief het declarabele uur?
    62% van de respondenten van juridische afdelingen verwacht dat AI-gedreven efficiëntie het belang van het traditionele declarabele uur zal verminderen, ten gunste van vaste tarieven en alternatieve factureringsmodellen. AI maakt ook betere werk- en budgetramingen mogelijk, waardoor het vertrouwen in vaste tarieven en op waarde gebaseerde afspraken toeneemt.
  • Welke rol spelen Alternative Legal Service Providers (ALSP's) in het AI-ecosysteem?
    Meer dan de helft van de respondenten voorspelt dat taken zoals juridisch onderzoek, documentautomatisering en het opstellen van contracten steeds vaker zullen worden uitbesteed aan ALSP's, waardoor traditionele advocatenkantoren zich zullen moeten aanpassen en zich zullen moeten richten op hoogwaardig werk. Dit stimuleert nieuwe samenwerkingsmodellen en diversificatie van diensten.
  • Hoe veranderen de competentie-eisen en HR-strategieën in juridische organisaties?
    Technologische vaardigheden worden steeds belangrijker: 70% van de advocaten vindt ze belangrijk of zeer belangrijk, en 75% van de juridische afdelingen hecht er nog meer waarde aan. Organisaties investeren in professionele ontwikkeling, trainingsprogramma's voor digitale vaardigheden en combineren juridische expertise met AI-kennis.
  • Welke uitdagingen op het gebied van informatiebeveiliging en naleving van regelgeving worden in het rapport genoemd?
    46% van de respondenten noemt naleving van gegevensbeschermingsvoorschriften en bescherming van gevoelige informatie tegen cyberaanvallen als belangrijkste uitdagingen, terwijl 43% het waarborgen van de vertrouwelijkheid van klanten benadrukt. Slechts ongeveer een derde van de organisaties voelt zich “zeer goed voorbereid” om deze risico's te beheersen, ondanks het toenemende belang van werken op afstand, technologieën in de cloud en AI.
  • Welke praktische maatregelen op het gebied van beveiliging worden het meest gebruikt door juridische organisaties?
    De meest voorkomende praktijken zijn onder meer meervoudige authenticatie (55%), versleutelde communicatiemiddelen (50%), regelmatige beveiligingsaudits (49%) en samenwerking met externe IT- en cyberbeveiligingsexperts (55%). Regelmatige training van het personeel en het beperken van de toegang tot ongeautoriseerde cloudtools zijn ook essentieel.
  • Welke conclusies en aanbevelingen voor "Future Ready" juridische organisaties komen naar voren uit het rapport?
    Het rapport toont aan dat werkelijk "Future Ready" organisaties AI-investeringen combineren met ethiek, cyberbeveiliging, talentontwikkeling en een cultuur van voortdurend leren. Succes wordt behaald door advocatenkantoren en juridische afdelingen die veerkrachtig, aanpasbaar zijn en technologie kunnen benutten terwijl ze het vertrouwen van cliënten en regelgevingsnaleving versterken.
  • Welke conclusies en aanbevelingen voor ‘toekomstbestendige’ juridische organisaties komen uit het rapport naar voren?
    Het rapport laat zien dat echt ‘toekomstbestendige’ organisaties investeringen in AI combineren met ethiek, beveiliging, talentontwikkeling en een cultuur van continu leren. Succes wordt behaald door bedrijven en juridische afdelingen die veerkrachtig en flexibel zijn en in staat zijn om technologie te benutten en tegelijkertijd het vertrouwen van klanten en de naleving van regelgeving te versterken.

Meer inzichten uit het Future Ready Lawyer Rapport

FRL 2026
Juridische toepassing van AI: hoe advocatenkantoren en juridische afdelingen tijd besparen en hun omzet verhogen
Meer lezen
Businesswoman and businessman in discussion at table in glass walled conference room.
De juridische sector in 2026: een cultuur van voortdurend leren
Meer lezen
Three business people discuss graphs on screen in meeting room
De juridische sector hervormen – documentautomatisering en ALSP's in het AI-tijdperk
Meer lezen
FRL 2026
Informatiebeveiliging – een nieuw alomtegenwoordig risico in de juridische sector
Meer lezen

Download Het Wolters Kluwer Future Ready Lawyer Rapport 2026

Ontdek de nieuwste juridische trends en uitdagingen die van invloed zijn op de toekomst van het recht, en verkrijg een voorsprong op de concurrentie met Het Future Ready Lawyer Rapport 2026 - Vertrouwen opbouwen in het AI-tijdperk
Rapport downloaden
Rapport Downloaden

Over de enquête en Wolters Kluwer Legal & Regulatory

Het Future Ready Lawyer Rapport 2026 van de afdeling Legal & Regulatory van Wolters Kluwer omvatte kwantitatieve interviews met 810 advocaten van advocatenkantoren en juridische afdelingen in de Verenigde Staten, China en acht Europese landen — Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, België, Frankrijk, Italië, Spanje, Polen en Hongarije. Het rapport onderzoekt hoe klantverwachtingen, technologie en markttrends de toekomst van de advocatuur beïnvloeden en hoe juridische organisaties zich hierop voorbereiden.

De enquête werd online uitgevoerd voor Wolters Kluwer door een toonaangevende internationale onderzoeksorganisatie van 8 tot 25 augustus 2025.

Wolters Kluwer Legal & Regulatory — een afdeling van Wolters Kluwer — is een toonaangevende leverancier van juridische en compliance-oplossingen waarmee professionals hun productiviteit kunnen verbeteren, risico's kunnen beperken en betere resultaten kunnen behalen.

Wolters Kluwer (WKL) is een wereldwijde leider in informatie, software en diensten voor professionals in de gezondheidszorg, belastingen en boekhouding, financiële en corporate compliance, wet- en regelgeving, en bedrijfsprestaties en ESG. We helpen onze klanten elke dag cruciale beslissingen te nemen dankzij onze deskundige oplossingen die een diepgaande domeinkennis combineren met gespecialiseerde technologie en diensten.

Wolters Kluwer rapporteerde jaaromzetten van €5,9 miljard in 2024. Het bedrijf bedient klanten in meer dan 180 landen, heeft vestigingen in meer dan 40 landen en telt wereldwijd ongeveer 21.600 werknemers. Het bedrijf is gevestigd in Alphen aan den Rijn, Nederland.

Contact us

For media and customer inquiries:
[email protected]