De toegevoegde waarde van de auteur in het AI-tijdperk

Hoe verandert de rol van auteurs nu AI, via toepassingen zoals Libra, steeds vaker het startpunt is voor juridisch onderzoek? 

“Met AI kunnen we de kennis van auteurs op veel meer plekken in het werkproces van de jurist of fiscalist toepasbaar maken. Vroeger speelde een commentaar of annotatie vooral een grote rol in de onderzoeksfase; nu kan diezelfde kennis ook direct worden toegepast bij het opstellen of beoordelen van een document. Het schrijven van een gezaghebbend commentaar of een scherpe annotatie blijft daarbij het fundament. AI-antwoorden worden immers transparant onderbouwd met precies die bronnen. De auteur zal dus eerder een grotere rol spelen.”

Als de kennis van auteurs straks overal in het werkproces meespeelt, wat is dan precies het verschil met informatie die vrij op het internet te vinden is? 

“Een auteur verzamelt niet alleen informatie. Een auteur legt verbanden, baseert zich op informatie van vakgenoten, maakt keuzes en helpt de lezer om het recht correct toe te passen. Auteurs maken analyses, redeneren en verbinden bronnen en verschillende opvattingen met elkaar, waardoor je een breed beeld krijgt van een onderwerp of casus. Dat is iets wat je met alleen primaire bronnen veel moeilijker voor elkaar krijgt. Die expertise en dat brede perspectief vormen een heel belangrijke basis voor AI om goede antwoorden op te kunnen geven. Dat blijft altijd zo.”

Kun je een concreet voorbeeld geven?

“Neem een vraag over de fiscale gevolgen van een arbeidsrechtelijke afspraak. Dan heb je aan één losse wetsbepaling vaak niet genoeg. Je hebt niet alleen fiscaal recht nodig, maar ook arbeidsrecht en soms socialezekerheidsrecht. Een auteur die daarover een goed artikel of annotatie schrijft, is juist in staat om die verbanden helder weer te geven. Die verbanden kunnen wij dan weer heel goed gebruiken in de AI-antwoorden.” 

“We gaan dat soort verbanden nu ook expliciet vastleggen via een knowledge graph: deze bron legt die bron uit, deze bron wijkt af van die bron, deze interpretatie is anders dan die interpretatie, enzovoort. Zo kunnen we AI een veel genuanceerder antwoord laten geven waarin de invalshoeken van verschillende auteurs worden samengebracht. De gebruiker kan dan weer elke onderliggende bron zelf inzien. Zo benutten we de brede kennis van onze hele auteursdatabase.”

Hoe voorkomen jullie dat een AI-antwoord een standpunt te stellig weergeeft of nuance verliest?

“Een verwijzing naar een goede bron is noodzakelijk, maar bewijst op zichzelf nog niet dat de redenering correct is overgenomen. We moeten kunnen toetsen of de voorwaarden, uitzonderingen, actualiteit en verschillende standpunten goed terugkomen in het antwoord. Daar helpt een knowledge graph bij. Die legt niet alleen inhoudelijke relaties vast, maar ook de context en het tijdstip.” 

“We kunnen nooit honderd procent uitsluiten dat AI fouten maakt, maar dit is wel een heel mooie stap om die antwoordkwaliteit te verhogen, zeker in combinatie met onze gevalideerde bronnen. Daarnaast voorzien we ook in een kwaliteitsbeoordeling door experts. Auteurs kunnen mee bepalen wat een goed antwoord op een lastige praktijkvraag minimaal moet bevatten en zo hun oordeel inzetten om AI te toetsen.”

Als een systeem zoveel bronnen en standpunten samenbrengt, dringt zich een andere vraag op: blijft de auteur achter die analyse dan nog wel zichtbaar voor de gebruiker?

“Dat is een reëel aandachtspunt. Vaker gebruikt worden in een AI-antwoord betekent niet automatisch dat je als auteur ook beter zichtbaar bent. Daarom willen we auteurs ook binnen Libra een platform bieden. Bijvoorbeeld met een link naar hun biografie of door bronnen met elkaar te verbinden: ‘Deze bron van deze auteur is gebruikt, maar deze auteur heeft ook nog deze publicaties geschreven.’ Dit zijn voorbeelden die we op dit moment aan het onderzoeken zijn.” 

Waar zie je de grootste kansen voor auteurs? 

“Naast de praktische content die we al hebben, zie ik ook heel andere vormen van bijdragen ontstaan. Dat is niet voor elke auteur of elke redactionele formule interessant, maar wie er affiniteit mee heeft, kan bijvoorbeeld kijken naar expliciet schrijven voor AI, het maken van prompts of het controleren van de kwaliteit van de antwoorden. Wat daarbij niet verandert, is de samenwerking met de uitgever, het redactieteam en andere experts uit het veld. Dat contact daagt je uit om steeds weer anders over je vak na te denken. Maar er ontstaan wel steeds weer nieuwe manieren waarop auteurs de professional in zijn werkproces kunnen ondersteunen.”

Welke boodschap wil je onze auteurs tot slot nog meegeven?

“AI verandert hoe kennis wordt toegepast, maar de expertise van onze auteurs blijft het vertrekpunt. We willen samen onderzoeken hoe die kennis ook in nieuwe toepassingen herkenbaar, zorgvuldig en bruikbaar blijft. Daarbij horen ook hun eigen ideeën. Waar verliezen professionals nu tijd? Welke nuance wordt vaak gemist? Welke ondersteuning zou hun eigen auteurswerk kunnen verbeteren? Dat kunnen ze altijd bespreken met hun uitgever of hun redactionele contactpersoon.”  

“Bij Wolters Kluwer willen we dat technologie en auteurschap elkaar versterken. We willen het niet alleen om die nieuwe technologie laten draaien, maar ook om werkplezier, erkenning en een goede inhoudelijke samenwerking met onze auteurs. AI maakt expertise niet minder belangrijk, maar brengt haar op nieuwe manieren dichter bij de professional.”