Vertrouwen navigeren en innovatie benutten voor betere resultaten

Martin O’Malley
Bedrijfsjuridische afdelingen en advocatenkantoren verweven AI steeds dieper in hun dagelijkse werking, terwijl ze tegelijkertijd geconfronteerd worden met ethische overwegingen, zorgen rond gegevensprivacy en de nood aan nieuwe vaardigheden die daarmee gepaard gaan. Juridische professionals zullen nieuwe manieren van werken nodig hebben die hen in staat stellen het tempo van hun sector bij te houden, met oplossingen die geavanceerde technologie combineren met ongeëvenaarde inzichten.
Martin O'Malley
CEO, Wolters Kluwer Legal & Regulatory

Belangrijkste bevindingen

AI-adoptie

AI‑technologieën zijn diep verankerd geraakt in de juridische sector en transformeren de manier waarop juridische professionals hun werk benaderen.

  • Meer dan 90% van de respondenten geeft aan dagelijks minstens één AI‑tool te gebruiken.
  • AI is uitgegroeid tot een basisinstrument voor juridische professionals, zowel in advocatenkantoren als in bedrijfsjuridische afdelingen en consultancypraktijken.
  • AI wordt het meest gebruikt voor juridisch onderzoek en analyses, het ontwikkelen van juridische argumenten, het opstellen van contracten en het beoordelen van documenten.
frl-2026-charts92% van de juridische professionals gebruikt inmiddels minstens één AI‑tool
frl-2026-charts62% van de respondenten bespaart 6–20% van hun wekelijkse tijd dankzij AI

Efficiëntiewinsten

De integratie van AI levert duidelijke efficiëntieverbeteringen op voor juridische professionals.

  • Meer dan 60% van de respondenten geeft aan wekelijks 6% tot 20% tijd te besparen dankzij het gebruik van AI.
  • Door routinetaken zoals juridisch onderzoek, documentreview en contractopstelling te automatiseren, kunnen juristen meer tijd besteden aan strategisch werk met hoge toegevoegde waarde.
  • Een succesvolle adoptie van AI vereist voortdurende investering in training, ethische kaders en een naadloze integratie in de dagelijkse workflows.

Omzetgroei

AI verandert de juridische sector fundamenteel en zet traditionele businessmodellen op hun kop.

  • Ongeveer 50% van de respondenten rapporteert een omzetstijging van 6%–20%.
  • Juridische organisaties die AI op een holistische manier omarmen, zijn beter gepositioneerd om consistente, hoogwaardige resultaten te leveren en duurzaam vertrouwen bij klanten op te bouwen.
  • 62% van de juridische afdelingen gelooft dat AI‑gedreven efficiëntiewinsten de facturatie per uur aanzienlijk zullen doen afnemen, wat de weg vrijmaakt voor alternatieve prijsmodellen en meer kostentransparantie.
frl-2026-charts52% van de respondenten rappporteert omzetstijgingen na het adopteren van AI
frl-2026-chartsBelangrijkste belemmeringen voor AI-adoptie in de juridische sector

Barrières voor acceptatie

Nu AI steeds dieper wordt geïntegreerd in juridische workflows, worden sterke informatiebeveiligings- en complianceprogramma’s steeds crucialer.

  • De grootste uitdagingen voor verdere AI‑implementatie zijn ethische bezorgdheden rond AI en gegevensprivacy (39%), onvoldoende training (39%) en weerstand tegen verandering (35%).
  • 35% van de respondenten noemt cyberbeveiliging als een belangrijke zorg, maar slechts weinig organisaties voelen zich echt goed voorbereid om deze uitdagingen aan te pakken.
  • AI effectief benutten terwijl de risico’s beheerst worden, zal essentieel zijn voor juridisch teams die toekomstbestendig willen blijven.

Vraag naar gespecialiseerde expertise

De complexiteit van mondiale bedrijfsvoering en geopolitieke risico’s blijft de uitdagingen op het gebied van regelgeving en compliance hervormen, waardoor de vraag naar gespecialiseerde juridische expertise toeneemt.

  • 44% van de deelnemers aan de enquête rapporteert een stijgende vraag naar expertise in sancties, exportcontrole, internationale arbitrage en grensoverschrijdende transacties.
  • Zorgen rond cyberbeveiliging (35%) en toenemende regelgevingscontrole en compliance vereisten (33%) blijven toenemen.
  • Een doeltreffend gebruik van AI zal cruciaal zijn om deze groeiende vraag en complexiteit beheersbaar te houden.
frl-2026-chartsStijgende vraag naar gespecialiseerde juridische expertise

Landenfeiten

Landen waar respondenten ethische kwesties met betrekking tot AI en gegevensprivacy als topprioriteit zien
FRL 2026 FlagVS
FRL 2026 FlagPolen
FRL 2026 FlagChina
Landen waar respondenten naleving van voorschriften inzake gegevensprivacy beschouwen als belangrijkste uitdaging op het gebied van informatiebeveiliging
FRL 2026 FlagChina
FRL 2026 FlagVerenigd Koninkrijk
FRL 2026 FlagNederland
FRL 2026 FlagPolen
Download het Future Ready Lawyer Rapport 2026
Ontdek de nieuwste juridische trends en uitdagingen die de toekomst van het recht vormgeven en behaal een concurrentievoordeel met het Future Ready Lawyer Rapport 2026 - Vertrouwen opbouwen in een AI-tijdperk
Rapport Downloaden
Rapport Downloaden

FRL Webinars

Inzichten uit de juridische sector: Een webinarserie over AI, nieuwe bedrijfsmodellen, cultuur en veiligheid
Two employees using laptop while discussing
Future Ready Lawyer Webinars
Dit jaar wordt de publicatie van het rapport vergezeld door een reeks expertwebinars. Juridische thought leaders van over de hele wereld delen inzichten over AI, nieuwe businessmodellen, cultuur en veiligheid en laten zien hoe deze krachten de toekomstige richting en veerkracht van de sector vormgeven.
Meer lezen

Experts aan het woord

Licia Garotti
In de komende vijf jaar zal AI waarschijnlijk een aanzienlijke impact hebben op de manier waarop juridische diensten worden geleverd en hoe waarde wordt gemeten. Dit moet niet per se worden gezien als een vorm van ‘onomkeerbare schade’ voor het beroep, maar eerder als een hefboom voor het creëren van nieuwe en uitdagende kansen. In plaats van advocaten te vervangen, stellen AI‑tools die een duidelijke productiviteitswinst opleveren (denk aan documentreviewing) juristen in staat om te verschuiven van routinetaken naar strategisch advies met hoge toegevoegde waarde: de ‘80/20‑omkering’, waarbij advocaten 80% van hun tijd kunnen besteden aan analyse in plaats van aan het verzamelen van informatie op voorwaarde dat er zonder uitzondering altijd menselijke supervisie aanwezig is.
Licia Garotti
Vennoot bij PedersoliGattai, hoofd van Technology Law and Intellectual
Ik denk dat, met een zo wijdverspreide general‑purpose technologie als GenAI, het bevorderen van AI‑geletterdheid op een heel persoonlijke manier moet beginnen. Wat ik daarmee bedoel, is dat iemand het niet professioneel zal begrijpen voordat diegene het eerst leert kennen in een laagdrempelige, informele omgeving, met onderwerpen die vertrouwd voor hen zijn (koken, reizen, kluswerken in huis, wat het ook maar is).
Dyane O'Leary
Hoogleraar juridisch schrijven en directeur aan Suffolk Law’s Legal Innovation & Technology (LIT) Center and LIT Concentration
Dyane O'Leary
Joy Heath Rush
Onlangs woonde ik een conferentie bij waar een panel van general counsels sprak over de impact van AI op hun werk. Sommigen willen zeker lagere facturen. Maar anderen zijn bereid hetzelfde of zelfs meer te betalen voor snellere resultaten en betere uitkomsten. Hoewel het niet ongebruikelijk is dat cliënten een ‘performance premium’ betalen voor bepaald werk, zou dit vaker kunnen voorkomen als AI cliënten helpt sneller antwoorden te krijgen, waardoor ze meer tijd hebben om te plannen, bij te sturen, enzovoort.
Joy Heath Rush
CEO van The International Legal Technology Association (ILTA)
Naarmate AI eenvoudigere juridische taken overneemt en juniorrollen verkleint, moeten kantoren ervoor zorgen dat traditionele juridische vaardigheden niet verloren gaan. Menselijke supervisie blijft essentieel: AI‑uitvoer moet worden beoordeeld via degelijk juridisch redeneren en ethisch oordeel door een mens die ‘in’ of minstens ‘on’ the loop is. Om dit evenwicht te bewaren, zouden organisaties AI‑geletterdheid moeten integreren in vroege juridische opleidingen, terwijl ze tegelijkertijd ruimte behouden voor de ontwikkeling van de kernanalytische en interpretatieve vaardigheden die nodig zijn voor juridisch werk. Het volledig vervangen van junior juristen door AI brengt het risico met zich mee dat de toekomstige pool van (senior) experts die nodig zijn voor menselijke in‑ of on‑the‑loop‑supervisie afneemt. Dit zou zowel de professionele standaarden als het vertrouwen in AI‑ondersteund juridisch werk kunnen ondermijnen.
Frauke Rostalski
Duitse jurist, rechtsfilosoof en auteur
Frauke Meta Rostalski
WEI Xin
Het meest waardevolle talent vandaag bestaat uit mensen die zowel juridische ervaring als technologische expertise bezitten. Daarom zijn gerichte hervormingen in zowel rekrutering als talentontwikkeling noodzakelijk. Organisaties kunnen interne legal‑techclubs of studiegroepen oprichten, waarbij de meest gepassioneerde jonge professionals als leiders worden aangesteld en hen institutionele ondersteuning bieden, zoals financiering, opleidingsmogelijkheden en toegang tot externe technische experts voor begeleiding. Dit helpt om binnen de organisatie ‘hybride’ talenten te identificeren en te ontwikkelen die juridische kennis combineren met technologische vaardigheden.
WEI Xin
Oprichter en Managing Partner van RICC & Co.
Advocatenkantoren moeten beseffen dat er tegenwoordig vrijwel geen enkele jurist meer is die geen AI gebruikt. Als zij geen beveiligde tools krijgen, ontstaat er ‘shadow AI’ en dus situaties die ethisch en reputatiegewijs risicovol zijn. De enige effectieve oplossing is een proactieve aanpak: advocaten voorzien van beveiligde, goedgekeurde AI‑tools die aansluiten op hun behoeften. Verboden en beperkingen werken niet. Advocaten zullen hoe dan ook een manier vinden om AI te gebruiken, maar dan op een ongecontroleerde en potentieel gevaarlijke manier.
Tomasz Zalewski
Advocaat gespecialiseerd in overheidsopdrachten, nieuwe technologieën en intellectueel eigendomsrecht.
Tomasz Zalewski
Greg Lambert
Training werkt het best wanneer ze zich richt op promptstrategieën, het beoordelen van resultaten en het herkennen van risico’s binnen échte taken. Ethische richtlijnen komen pas echt binnen wanneer ze ingebed zijn in voorbeelden die aansluiten bij het ritme van het dagelijkse werk. Mensen leren sneller wanneer de training direct toepasbaar voelt en duidelijk verbonden is met hun eigen beoordelingsvermogen.
Greg Lambert
Chief Innovation Officer bij Jackson Walker en co-presentator van The Geek in Review podcast
Ik zie ethische kwesties en gegevensbescherming niet als obstakels, maar als een absoluut noodzakelijke voorwaarde voor succes. Door deze aspecten al vroeg in het ontwerp op te nemen, neemt het vertrouwen toe. Dit omvat transparant zijn over welke partijen (binnen of buiten de EU) de gegevens gebruiken en op welke manier.
Marie José Bonthuis
Oprichtster en eigenaar van Privacy1
Marie Jose Bonthuis

Veelgestelde vragen

  • Wat is het Future Ready Lawyer Rapport en wat is de doelstelling ervan?
    Het rapport analyseert hoe advocaten in advocatenkantoren en juridische afdelingen wereldwijd zich aanpassen aan AI, complexe regelgeving en veranderende verwachtingen van cliënten en hoe zij hun paraatheid voor toekomstige uitdagingen inschatten. Het is gebaseerd op onderzoek onder 810 juridische professionals uit de VS, China en acht Europese landen.
  • Hoe gangbaar is het gebruik van AI in de juridische sector volgens het rapport van 2026?
    Meer dan 90% van de ondervraagde juristen gebruikt al minstens één AI‑tool in hun dagelijkse werk, meestal voor juridisch onderzoek, documentanalyse, contractopstelling en procesautomatisering. AI is uitgegroeid tot een fundamenteel instrument binnen advocatenkantoren, juridische afdelingen en consultancybedrijven.
  • Welke zakelijke voordelen en efficiëntiewinsten levert de implementatie van AI op?
    62% van de respondenten meldt wekelijkse tijdsbesparingen van 6–20%, wat neerkomt op gemiddeld bijna 10% van de werkweek. Hierdoor kunnen juristen verschuiven van routinetaken naar strategisch werk. Daarnaast rapporteert 52% van de organisaties omzetgroei na het implementeren van AI, waarbij sommige zelfs stijgingen van 11-20% zien.
  • Wat zijn de belangrijkste belemmeringen voor het adopteren van AI in advocatenkantoren en juridische afdelingen?
    De meest genoemde obstakels zijn ethische en privacygerelateerde bezorgdheden (39%), een gebrek aan adequate training en middelen (39%), moeilijkheden bij integratie in bestaande processen en weerstand tegen verandering. Veel juristen benadrukken ook de grote gevoeligheid rond cyberbeveiliging.
  • Hoe beïnvloedt AI businessmodellen en de factureerbare uren?
    62% van de respondenten uit juridische afdelingen verwacht dat AI‑gedreven efficiëntie het traditionele factureerbare uur minder belangrijk zal maken, ten gunste van vaste prijzen en alternatieve factureringsmodellen. AI maakt ook betere werk- en budgetinschattingen mogelijk, wat het vertrouwen in fixed‑fee en value‑based modellen versterkt.
  • Welke rol spelen Alternative Legal Service Providers (ALSP’s) in het AI‑ecosysteem?
    Meer dan de helft van de respondenten voorspelt dat taken zoals juridisch onderzoek, documentautomatisering en contractopstelling steeds vaker zullen worden uitbesteed aan ALSP’s. Dit zet traditionele advocatenkantoren ertoe aan zich te ontwikkelen en te focussen op werk met hogere toegevoegde waarde. Het stimuleert nieuwe samenwerkingsmodellen en diversificatie van diensten.
  • Hoe veranderen competentievereisten en HR-strategieën in juridische organisaties?
    Technologische vaardigheden worden essentieel: 70% van de advocaten beschouwt ze als belangrijk of zeer belangrijk, en 75% van de juridische afdelingen legt hier nog meer nadruk op. Organisaties investeren in professionele ontwikkeling, trainingsprogramma’s voor digitale vaardigheden en het combineren van juridische expertise met AI‑kennis.
  • Welke uitdagingen op het gebied van informatiebeveiliging en regelgeving worden in het rapport genoemd?
    46% van de respondenten wijst naleving van regelgeving inzake gegevensbescherming en het beschermen van gevoelige informatie tegen cyberaanvallen aan als grote uitdagingen, terwijl 43% het waarborgen van cliëntvertrouwelijkheid benadrukt. Slechts ongeveer een derde van de organisaties voelt zich “zeer goed voorbereid” om deze risico’s te beheren, ondanks de toenemende relevantie van thuiswerken, cloudtechnologie en AI.
  • Welke praktische cybersecuritymaatregelen worden het meest gebruikt door juridische organisaties?

    De meest voorkomende praktijken zijn:

    • multifactorauthenticatie (55%)
    • versleutelde communicatietools (50%)
    • regelmatige security‑audits (49%)
    • samenwerking met externe IT‑ en cybersecurityexperts (55%)

    Daarnaast zijn regelmatige training van medewerkers en het beperken van toegang tot ongeautoriseerde cloudtools cruciaal.

  • Welke conclusies en aanbevelingen voor "future ready" juridische organisaties komen naar voren uit het rapport?
    Het rapport toont aan dat écht “future ready” organisaties AI‑investeringen combineren met ethiek, cyberbeveiliging, talentontwikkeling en een cultuur van continu leren. Succes wordt bereikt door kantoren en juridische afdelingen die veerkrachtig en adaptief zijn, technologie effectief inzetten én tegelijkertijd het vertrouwen van cliënten en regelgevingsinstanties versterken.
  • Hoe werd de onderzoek uitgevoerd en wat is de methodologie?
    Het onderzoek werd uitgevoerd via een online enquête onder 810 advocaten uit advocatenkantoren en juridische afdelingen in de VS, China en acht Europese landen. Respondenten beoordeelden trends in digitale transformatie, AI‑implementatie, veranderingen in businessmodellen en regelgevingsuitdagingen. Het rapport is de zevende editie van het Future Ready Lawyer‑onderzoek en bevat daarnaast commentaren van experts.

Meer inzichten uit het Future Ready Lawyer Rapport

FRL 2026
Adoptie van juridische AI: hoe advocatenkantoren en juridische afdelingen tijdwinst en omzetgroei realiseren
Meer lezen
Businesswoman and businessman in discussion at table in glass walled conference room.
Juridische sector 2026: Een cultuur van continu leren
Meer lezen
Three business people discuss graphs on screen in meeting room
De juridische sector hertekenen: documentautomatisering en ALSP's in het AI-tijdperk
Meer lezen
FRL 2026
Informatiebeveiliging: een blijvend risico in de juridische sector
Meer lezen
Download het Future Ready Lawyer Rapport 2026
Ontdek de nieuwste juridische trends en uitdagingen die de toekomst van het recht vormgeven en behaal een concurrentievoordeel met het Future Ready Lawyer Rapport 2026 - Vertrouwen opbouwen in een AI-tijdperk
Rapport Downloaden
Rapport Downloaden

Over de enquête en Wolters Kluwer Legal & Regulatory

Het Future Ready Lawyer Rapport 2026 van Wolters Kluwer Legal & Regulatory omvat kwantitatieve interviews met 810 advocaten uit advocatenkantoren en juridische afdelingen in de VS, China en acht Europese landen (Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, België, Frankrijk, Italië, Spanje, Polen en Hongarije) om te onderzoeken hoe cliëntverwachtingen, technologie en markttrends de toekomst van het juridische beroep beïnvloeden en hoe juridische organisaties hierop voorbereid zijn.

De enquête werd online uitgevoerd voor Wolters Kluwer door een vooraanstaande internationale onderzoeksorganisatie tussen 8 en 25 augustus 2025.

Wolters Kluwer Legal & Regulatory, een divisie van Wolters Kluwer, is een toonaangevende leverancier van juridische en complianceoplossingen die professionals helpen hun productiviteit en prestaties te verbeteren, risico’s te beperken en betere resultaten te behalen.

Wolters Kluwer (WKL) is wereldwijd marktleider op het gebied van informatie, software en diensten voor professionals in de gezondheidszorg, fiscaliteit en accountancy, financiële en bedrijfscompliance, juridische en regelgevende sectoren en corporate performance & ESG. We helpen onze klanten dagelijks cruciale beslissingen te nemen door expertoplossingen te bieden die diepgaande domeinkennis combineren met geavanceerde technologie en dienstverlening.

Wolters Kluwer rapporteerde een jaaromzet van €6,1 miljard in 2025, bedient klanten in meer dan 180 landen, heeft activiteiten in meer dan 40 landen en telt ongeveer 21.100 medewerkers wereldwijd. Het hoofdkantoor is gevestigd in Alphen aan den Rijn (Nederland).

Contacteer ons

[email protected]