Uw nieuwe collega heeft nog altijd geheimhoudingsplicht

Beroepsgeheim blijft het vertrekpunt

In België is het beroepsgeheim strafrechtelijk en deontologisch verankerd. Het omvat alle vertrouwelijke informatie waarvan een advocaat bij de uitvoering van zijn opdracht kennis krijgt, zonder tijdsbeperking. Advocaten moeten er bovendien over waken dat medewerkers dezelfde geheimhouding respecteren. Verstrekking aan derden is slechts verantwoord binnen de toepasselijke wettelijke en deontologische voorwaarden.

Bij AI zijn drie vragen bepalend: (1) worden gegevens aan een derde bekendgemaakt, (2) kan de aanbieder de gegevens hergebruiken, bijvoorbeeld voor training of monitoring, en (3) kunnen gegevens door een beveiligingsincident ongeoorloofd worden vrijgegeven?

Niet elke AI-omgeving heeft hetzelfde risicoprofiel

Belangrijk: ook misbruikmonitoring door een aanbieder moet worden begrensd. Toegang moet minimaal zijn, menselijke inzage in niet-gepseudonimiseerde gegevens moet zoveel mogelijk worden uitgesloten en bekeken data mogen niet voor andere doeleinden worden gebruikt.

Drie lagen van bescherming

Technisch

Kies een bedrijfsgerichte of gesloten omgeving; controleer encryptie tijdens transport en opslag, toegangsbeheer, data-isolatie, bewaartermijnen en incidentrespons. Eis dat input en output niet voor training of fine-tuning worden gebruikt.

Contractueel

Sluit een verwerkersovereenkomst conform artikel 28 AVG. Leg doel en reikwijdte van de verwerking, subverwerkers, beveiliging, meldplichten, aansprakelijkheid en een expliciet verbod op niet-noodzakelijk hergebruik vast. Voor doorgiften buiten de EER zijn passende waarborgen nodig.

Organisatorisch

Werk met een helder AI-beleid: welke tools zijn goedgekeurd, voor welke toepassingen, met welke data en onder welke controle? Combineer dat beleid met verplichte AI-opleiding en een werkbaar proces voor incidenten, uitzonderingen en de beoordeling van nieuwe tools.

De vijf risico’s die minder zichtbaar zijn

Naast de deontologische en vertrouwelijkheidsrisico’s kan het ontbreken van een kader voor AI-gebruik in een juridische context tot de volgende problemen leiden:

• Geloofwaardigheid en aansprakelijkheid: Verzonnen rechtspraak of een niet-geverifieerd antwoord kan processuele schade veroorzaken, de aansprakelijkheid van de advocaat in het gedrang brengen en zijn reputatie schaden. De advocaat blijft volledig verantwoordelijk voor het resultaat en moet de beperkingen van de tool kennen.
• Hallucinatie én modelafwijking: Een hallucinatie is een zichtbaar fout antwoord. Verraderlijker is modelafwijking: het systeem bevestigt geleidelijk zijn eigen eerdere bevindingen en duwt de redenering ongemerkt in één richting. Kritische tegenspraak blijft dus noodzakelijk.
• Intellectuele eigendom en privacy: Het invoeren van artikelen, commentaren of databankinhoud kan botsen met licentievoorwaarden, auteursrecht of databankenrecht. Persoonsgegevens vereisen een rechtsgrond, doelbinding, minimale verwerking, opslagbeperking en waar nodig pseudonimisering.
• Overproductie en equality of arms: Generatieve AI maakt het mogelijk om snel zeer omvangrijke conclusies op te stellen. Dat kan tegenpartijen en rechtbanken disproportioneel belasten en het procedurele evenwicht verstoren, zonder dat lengte juridische kwaliteit garandeert.
• Uitholling van professioneel oordeel: Als AI het standaardvertrekpunt van elke analyse wordt, kunnen zelfstandig redeneren, strategisch denken en professionele intuïtie verzwakken. Vooral bij jonge advocaten moet AI het leerproces ondersteunen, niet vervangen.

Een korte beslischeck vóór u AI gebruikt

Een reeks voorafgaande controles helpt juridische gebruikers om de risico’s van hun AI-gebruik te beperken.

Van AI-idealisering naar AI-realisme

Wat als verantwoord AI-gebruik de sleutel is tot duurzame innovatie in de advocatuur? Technologische vooruitgang verzoenen met het beroepsgeheim, de juiste tools kiezen en het vertrouwen van de cliënt behouden: achter de belofte van efficiëntie schuilen essentiële vragen. Ons volledige artikel verkent deze uitdagingen en biedt houvast om de voordelen van AI te benutten zonder de vereisten van het beroep uit het oog te verliezen. 

Deze nieuwe collega kan opmerkelijk snel lezen, vergelijken en schrijven. Maar hoeveel vertrouwen kunnen we erin stellen? AI opent nieuwe perspectieven, maar het oordeel, de kritische zin en de verantwoordelijkheid blijven bij de advocaat. 

Binnenkort ontdekt u in het volledige artikel hoe u van deze tool een echte bondgenoot maakt, zonder uit handen te geven wat ons beroep waardevol maakt.