Prawo25 stycznia, 2021

Przegląd Prawa Handlowego 1/2021

Kilka uwag i propozycji do kodeksowej regulacji nowego prawa holdingowego

dr hab. Bogusław Sołtys, prof. UWr
Autor jest wykładowcą w Zakładzie Prawa Gospodarczego i Handlowego Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, prezesem Sądu Arbitrażowego przy Dolnośląskiej Izbie Gospodarczej we Wrocławiu oraz radcą prawnym (ORCID: 0000-0002-8359-7732).

Kilka uwag i propozycji do kodeksowej regulacji nowego prawa holdingowego

Artykuł zawiera ocenę rozwiązań zawartych w projekcie nowego prawa holdingowego oraz analizuje ich przydatność jurydyczną. Zwraca uwagę na różne pozytywne i negatywne aspekty unormowania, ze szczególnym uwzględnieniem ich skutków prawnych oraz konsekwencji społeczno-gospodarczych. Godząc różne kolizyjne interesy zasługujące na ochronę oraz interes publiczny, wskazuje propozycje koniecznych zmian projektu. Autor jest bowiem zdania, że wymaga on korekty i przemodelowania niektórych rozwiązań.

Słowa kluczowe: prawo holdingowe, regulacja holdingów faktycznych i umownych, grupa spółek, stosunek dominacji i zależności, relacje spółki dominującej ze spółkami zależnymi, wiążące polecenie, domniemanie wyrządzenia szkody, znaczenie wpisu do rejestru

dr hab. Bogusław Sołtys, associate professor of the University of Wroclaw
The author is a lecturer at the Department of Economic and Commercial Law, Faculty of Law, Administration and Economics, University of Wroclaw, president of the Arbitration Court at the Lower Silesian Chamber of Commerce in Wroclaw and an attorney at law (ORCID: 0000-0002-8359-7732).

Several Remarks about and Proposals of Provisions of the New Holding Law in the Code of Commercial Partnerships and Companies

The article assesses the solutions contained in the new holding law bill and analyses their juridical usefulness. It acknowledges various positive and negative aspects of the regulation, with special regard to its legal and socioeconomic consequences. While reconciling miscellaneous conflicting interests deserving protection with public interest, it indicates necessary amendments to the bill. The author believes that the bill requires correction and remodeling of certain solutions.

Keywords: holding law, provisions on actual and contractual holdings, group of companies, relations among the parent company and its subsidiaries, binding instructions, presumption of damage, significance of entry in the registry

Bibliografia / References:

Banaszczyk Z. [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz. Art. 1–44910, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2020.
Domański G., Schubel J., Krytycznie o projekcie prawa grup spółek, „Przegląd Prawa Handlowego” 2011/5.
Kidyba A., Komentarz aktualizowany do art. 1–300 Kodeksu spółek handlowych, LEX 2020.
Marszałkowska-Krześ E. [w:] System Prawa Handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.
Opalski A., Pojęcie spółki dominującej i zależnej w KSH – zagadnienia wybrane, „Monitor Prawa Handlowego” 2012/3.
Opalski A., Prawo zgrupowań spółek, Warszawa 2012.
Opalski A., Problemy regulacji grup spółek w Polsce – wnioski „de lege ferenda”, „Monitor Prawa Handlowego” 2012/4.
Opalski A., O potrzebie systemowej analizy instytucji wspólnych dla zrzeszeń, „Studia Prawa Prywatnego” 2009/2.
Pietrzykowski K. (red.), Kodeks cywilny, t. 2, Komentarz. Art. 450–1088. Przepisy wprowadzające, Warszawa 2021, Legalis.
Pyka M., Zięba M., Zasada ochrony praw wspólników mniejszościowych w spółce kapitałowej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2013/2.
Romanowski M., Wnioski dla prawa polskiego wynikające z uregulowań prawa grup kapitałowych w wybranych systemach prawnych państw UE, Japonii i USA, „Studia Prawa Prywatnego” 2008/2.
Skoczny T. (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2014, Legalis.
Sołtys B., Dlaczego warto wrócić do koncepcji instytucjonalnej odrębności prawa handlowego?, „Przegląd Prawa i Administracji” 2020/121.
Stanik M., Zasada przejrzystości stosunków korporacyjnych w polskim prawie grupy spółek, Warszawa 2017.
Stecki L., Holding, Toruń 1995.
Szumański A. [w:] System Prawa Handlowego, red. S. Włodyka, A. Szumański, t. 2b, Prawo spółek handlowych, red. A. Szumański, Warszawa 2019.
Szumański A., Próby regulacji prawa grup spółek w Polsce (2009–2011), „Monitor Prawniczy” 2011/24 (dodatek).
Szumański A., Spór wokół roli interesu grupy spółek i jego relacji w szczególności do interesu własnego spółki uczestniczącej w grupie, „Przegląd Prawa Handlowego” 2010/5.
Szumański A., Ograniczona regulacja prawa holdingowego (prawa grup spółek) w kodeksie spółek handlowych, „Państwo i Prawo” 2001/3.
Więzowska B., Odpowiedzialność cywilna na zasadzie słuszności, Warszawa 2009.
Włodyka S. [w:] System Prawa Handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.
Włodyka S., Prawo koncernowe, Kraków 2003.
Zalasiński T., Zasada prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008.


dr hab. Andrzej Szlęzak
Autor jest profesorem Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS w Warszawie oraz Of Counsel w kancelarii „Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak” (ORCID: 0000-0003-4281-2966).

Polemicznie o maksymalnej wysokości kary umownej jako przesłance ważności jej zastrzeżenia

Autor krytykuje pogląd M. Łolika, że ustawowy wymóg zastrzeżenia kary umownej w „określonej sumie” wyklucza jej zastrzeganie w postaci parametrów, które – w dacie orzekania – pozwolą na obliczenie dokładnej kwoty pieniężnej należnej z tytułu kary umownej. W opinii autora pogląd dominujący w orzecznictwie i doktrynie jest przeciwny do stanowiska proponowanego przez M. Łolika i nie widać żadnych powodów – prawnych czy innych – by z niego rezygnować.

Słowa kluczowe: prawo cywilne, zobowiązania, kara umowna

dr hab. Andrzej Szlęzak
The author is a professor of the SWPS University of Social Sciences and Humanities in Warsaw; Of Counsel at Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak law firm (ORCID: 0000-0003-4281-2966).

Polemically about the Maximum Amount of a Contractual Penalty as a Condition of Validity of its Stipulation

Keywords: civil law, obligations, contractual penalty
The author criticises M. Łolik’s view that the statutory requirement of stipulating a contractual penalty as a “determined sum” precludes its stipulation in the form of the parameters which, at the time of deciding the case, allow one to calculate the exact amount of money due as a contractual penalty. In the author’s opinion, the prevailing view in the case law and legal writings is contrary to the one proposed by M. Łolik, and there are no reasons, legal or other, to depart from it.

Keywords: civil law, obligations, contractual penalty

Bibliografia / References:

Borysiak W. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3a, Zobowiązania. Część ogólna, red. K. Osajda, Warszawa 2017.
Drapała P. [w:] System Prawa Prywatnego, red. Z. Radwański, t. 5, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. K. Osajda, Warszawa 2020.
Gawlik Z. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3, Zobowiązania. Część ogólna, red. A. Kidyba, Warszawa 2014.
Jastrzębski J., Kara umowna, Warszawa 2006.
Jastrzębski J., Pasko K., Odstąpienie od umowy a dochodzenie kar umownych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/1.
Lackoroński B., Określenie sumy w zastrzeżeniu kary umownej, „Monitor Prawniczy” 2018/23.
Lemkowski M. [w:] Kodeks cywilny, t. 2, Komentarz. Art. 353–626, red. M. Gutowski, Warszawa 2019.
Łolik M., Kwestia określenia kary umownej (w kontekście jej maksymalnej wartości) jako przesłanka jej prawidłowego zastrzeżenia, „Przegląd Prawa Handlowego” 2020/10.
Naworski J.P., Glosa do wyroku SN z 3.10.2019 r., I CSK 280/18, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2020/11.
Panfil K., Odstąpienie od umowy jako sankcja naruszenia zobowiązania, Warszawa 2018.
Popiołek W. [w:] Kodeks cywilny, t. 2, Komentarz. Art. 450–1088. Przepisy wprowadzające, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2018.
Strugała R., O kumulacji kary umownej zastrzeżonej na wypadek zwłoki lub opóźnienia z karą umowną zastrzeżoną na wypadek odstąpienia od umowy, „Monitor Prawniczy” 2019/7.
Szlęzak A., Roszczenie o zapłatę kary umownej po odstąpieniu od umowy, „Przegląd Sądowy” 2014/2.
Wiśniewski T. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3, Zobowiązania. Część ogólna, red. J. Gudowski, Warszawa 2018.
Zagrobelny K., [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2019.
Zakrzewski P., [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3, Zobowiązania. Część ogólna (art. 353–534), red. M. Habdas, M. Fras, Warszawa 2018.


dr hab. Konrad Kohutek
Autor jest profesorem na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza-Modrzewskiego (ORCID: 0000-0003-1249-301X).

Dyrektywa odszkodowawcza: w kierunku harmonizacji zasad dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji

Niniejsze opracowanie prezentuje oraz poddaje ewaluacji rozwiązania prawne, jakie przyjęte zostały w dyrektywie 2014/104/UE z 26.11.2014 r. w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej (tzw. dyrektywa odszkodowawcza). Chodzi tu m.in. o takie zagadnienia, jak sądowy nakaz ujawnienia dowodu (disclosure), dopuszczalność tzw. obrony passin-on, prejudycjalne znaczenie ostatecznych rozstrzygnięć krajowych organów antymonopolowych. Artykuł odnosi się także do kwestii nieobjętych regulacją dyrektywy odszkodowawczej (jak np. związek przyczynowy, właściwość sądu). Opracowanie zmierza do oceny, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jakim stopniu prawodawca zrealizował cel stawiany przed wspomnianą dyrektywą, czyli uatrakcyjnienie i ujednolicenie mechanizmów prawnych służących dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych przez ofiary naruszeń prawa antymonopolowego.

Niniejsza publikacja powstała w ramach realizacji projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki nr 2017/25/B/HS5/01659.

Słowa kluczowe: szkoda antymonopolowa, naruszenie prawa konkurencji, private enforcement, dyrektywa 2014/104/UE, przesłanki odszkodowawcze, ujawnianie dowodów (disclosure)

 

dr hab. Konrad Kohutek
The author is a professor at the Faculty of Law, Administration, and International Relations, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University ORCID: 0000-0003-1249-301X).

Antitrust Damages Directive: Towards Harmonization of the Rules of Pursuing Claims for Redress of Damage Caused by Competition Law Infringements

This paper presents and evaluates the legal solutions adopted in Directive 2014/104/EU of 26 November 2014 on certain rules governing actions for damages under national law for infringements of the competition law provisions of the Member States and of the European Union (Antitrust Damages Directive). This concerns, among others, such issues as court disclosure order, permissibility of the so-called passing-on defence, and preliminary importance of final decisions of national antitrust authorities. The paper also discusses issues not regulated by the Antitrust Damages Directive (such as causality and court jurisdiction). The aim is to asses whether and, if so, to what extent the legislator achieved the purpose set for the aforementioned directive, that is, making the legal mechanisms whereby victims of antitrust law infringements can pursue claims for damages more attractive and uniform.

Keywords: antitrust injury (damage), competition law infringement, private enforcement, Directive2014/104/EU, grounds for compensation, disclosure

Bibliografia / References:

Bellantuono G. (red.), Borghi M., Bastianon S., Cavalieri R.R., Behrens P., Causation in private enforcement of competition law: a comparative analysis of divergent national approaches, Trento 2015.
Burrows E., Abdul-Wahab E., To Shop of not to Shop? Jurisdictional Differences Following, Implementation of the Damages Directive, IGCL: Competition Litigation 2019, https://www.acc.com/sites/default/files/resources/vl/membersonly/Article/1489286_1.pdf (dostęp: 29.11.2020 r.).
Burrows E., Allen R., The Likely Impact of the EU Damages Directive [w:] The International Comparative Legal Guide to Competition Litigation 2016: A practical cross-border insight into competition litigation work, Global Legal Group.
Cauffman [w:] B. Rodger, M.S. Ferro, F. Marcos, The EU Antitrust Damages Directive. Transposition in the Member States, Oxford 2018.
Chagny M. [w:] B. Rodger, M.S. Ferro, F. Marcos, The EU Antitrust Damages Directive. Transposition in the Member States, Oxford 2018.
van Cleynenbreugel P., The Presumption of Harm and its Implementation in the Member States’ Legal Orders [w:] EU Competition Litigation. Transposition and First Experiences of the New Regime, red. M. Strand, V. Bastidas Venegas, M. C lacovides, Oxford-New York-New Delhi-Sydney 2019.
Havu K., Causation and Damage: What the Directive Does Not Solve and Remarks on Relevant EU Law [w:] EU Competition Litigation. Transposition and First Experiences of the New Regime, red. M. Strand, V. Bastidas Venegas, M.C lacovides, Oxford –New York–New Delhi–Sydney 2019.
Havu K., Fault in EU Law Based Competition Restriction Damages Cases, Maastricht European Private Law Institute Working Paper no. 2014/16.
Hjärtström M., Nowag J., EU Competences and the Damages Directive: The Continuum Between Minimum and Full Harmonisation [w:] EU Competition Litigation. Transposition and First Experiences of the New Regime, M. Strand, V. Bastidas Venegas, M. C lacovides (red.), Oxford-New York-New Delhi-Sydney 2019.
Jurkowska-Gomułka A., Publiczne i prywatne egzekwowanie zakazów praktyk ograniczających konkurencję, Warszawa 2013.
Kaliński M., Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2011.
Kersting C. [w:] B. Rodger, M. S. Ferro, F. Marcos, The EU Antitrust Damages Directive. Transposition in the Member States. Germany, Oxford 2018.
Kohutek K., Jakie szkody można przypisać naruszycielom prawa konkurencji? – glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 12.12.2019 r., C-435/18, Otis GmbH i in. przeciwko Land Oberösterreich i in., „Europejski Przegląd Sądowy” 2020/4.
Kohutek K., Miejsce wystąpienia szkody antymonopolowej jako łącznik determinujący jurysdykcję sądu krajowego rozpatrującego pozew o odszkodowanie – glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 29.07.2019 r., C 451/18, Tibor-Trans Fuvarozó és Kereskedelmi Kft. przeciwko DAF Trucks NV, „Europejski Przegląd Sądowy” 2020/2.
Kohutek K., Obrona passing-on w procesie naprawienia szkody antymonopolowej: analiza krytyczna na tle dyrektywy, orzecznictwa oraz instytucji prawa cywilnego, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2020/3.
Kohutek K., Odpowiedzialność odszkodowawcza przedsiębiorcy kontynuującego działalność gospodarczą sprawcy naruszenia prawa konkurencji – glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 14.03.2019 r., w sprawie C-724/17 Vantaan kaupunki v. Skanska Industrial Solutions, „Europejski Przegląd Sądowy” 2019/6.
Kohutek K., Przerzucanie nadmiernego obciążenia w ramach dochodzenia naprawienia szkody antymonopolowej: dyrektywa, judykatura i wybrane unormowania krajowe, „internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” 2020/3.
Kohutek K., Stosowanie reguł wspólnotowego prawa konkurencji przez sądy krajowe, „Europejski Przegląd Sądowy” 2006/8.
Kohutek K., Szkoda antymonopolowa. Zasady odpowiedzialności oraz dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, Warszawa 2018.
Laborde J.-F., Cartel damages actions in Europe: How courts have assessed cartel overcharges (2018 ed.) Law & Economics l Concurrences N° 1-2019 (www.concurrences.com; dostęp: 30.11.2020 r.).
Machnikowski P. [w:] Ustawa o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Komentarz, red. K. Lis-Zarrias, P. Machnikowski, Warszawa 2018.
Marcos F. [w:] B. Rodger, M.S. Ferro, F. Marcos, The EU Antitrust Damages Directive. Transposition in the Member States, Oxford 2018.
Miskolczi Bodnár P. [w:] Implementation of the EU Damages Directive in Central and Eastern European Countries, red. A. Piszcz, Warsaw 2017.
Rodger B., Ferro M.S., Marcos F., Transposition: Key Issues and Controversies [w:] B. Rodger, M.S. Ferro, F. Marcos, The EU Antitrust Damages Directive. Transposition in the Member States, Oxford 2018.
Stefanicki R., Efekty „parasola cenowego”. Uwagi na tle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2014 r. w sprawie C-557/12 Kone AG i in., „internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” 2014/9(3).
Szpunar M., Private enforcement a prawo prywatne międzynarodowe [w:] Prawo konkurencji. 25 lat, red. T. Skoczny, Warszawa 2016.
Waelbroeck D., Slater D., Even-Shoshan G., Study on the conditions of claims for damages in case of infringement of EC competition rules, https://ec.europa.eu/competition/antitrust/actionsdamages/comparative_report_clean_en.pdf (dostęp: 29.11.2020 r.).
Wijckmans F., Visser M., Jacques S., Noël E., The EU Private Damages Directive – Practical Insights (Minutes of the Closed Workshop 2015), Cambridge-Antwerp-Portland 2016.
Wolski D. [w:] Roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie praw konkurencji. Komentarz, red. A. Piszcz, A. Stawicki, D. Wolski, Warszawa 2018.


dr Karol Ryszkowski
Autor jest adiunktem w Katedrze Prawa Cywilnego, Gospodarczego i Prywatnego Międzynarodowego Instytutu Prawa Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (ORCID: 0000-0003-2744-3533).

Forma pełnomocnictwa udzielonego na podstawie art. 210 § 1 k.s.h. na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego

Jedną z zasadniczych kwestii prawa handlowego jest stosunek tego prawa do prawa cywilnego. Przepis art. 2 k.s.h. oraz przyjęcie konkretnej koncepcji odnoszącej się do tego zagadnienia ma duże znaczenie nie tylko teoretyczne, ale i praktyczne. Taką kwestią jest m.in. stosowanie do pełnomocnictwa udzielonego na podstawie art. 210 § 1 k.s.h. przepisów Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie. W niniejszym artykule ta szczegółowa kwestia poruszona została na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Słowa kluczowe: pełnomocnictwo, zmiana umowy spółki, reprezentacja spółki, prawo umów, prawo spółek, Prawo o notariacie

 

dr Karol Ryszkowski
The author is an assistant professor at the Chair of Civil and Commercial Law, Faculty of Finance and Law, Cracow University of Economics (ORCID: 0000-0003-2744-3533).

Form of Power of Attorney Granted Pursuant to Article 210(1) of the Code of Commercial Partnerships and Companies in Supreme Court Case Law

One of the fundamental issues of commercial law is this branch’s relationship to civil law. Article 2 of the Code of Commercial Partnerships and Companies [CCPC] and adoption of a specific conception relating to this issue has great importance, not only theoretically, but also practically. One of such issues is the application of Civil Code provisions on powers of attorney to the powers of attorney granted pursuant to Article 210(1) CCPC. This paper discusses this particular issue with references to Supreme Court case law.

Keywords: power of attorney, amendment to articles of association/partnership agreement, representation of company/partnership, contract law, company law, notarial law

Bibliografia / References:

Błażkowska A., Wyskiel-Kulasa M., Kilka uwag o art. 210 § 1 w praktyce notarialnej, „Nowy Przegląd Notarialny” 2017/1.
Bobik W., Umowa lub spór z członkiem zarządu – wystarczy pełnomocnictwo rodzajowe, Legalis, n.ius 2019-03-28.
Borkowski M., Zakres pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w umowie z członkiem zarządu. Glosa do uchwały SN z 30 stycznia 2019 r., III CZP 71/18, LEX 2019.
Czepita S., Kuniewicz Z., Glosa do wyroku SN z 15.06.2012 r., II CSK 217/11, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2013/9, poz. 94.
Dumkiewicz M., Kidyba S., Charakter pełnomocnictwa udzielanego na podstawie art. 210 k.s.h. – glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 30.01.2019 r., III CZP 71/18, „Glosa” 2019/4.
Grykiel J., Do pełnomocnictwa udzielonego na podstawie art. 210 § 1 k.s.h. nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie. Glosa do wyroku SN z dnia 15 czerwca 2012 r., II CSK 217/11, „Państwo i Prawo” 2014/5.
Grykiel J. [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz. Art. 1–352, red. M. Gutowski, Legalis 2018.
Jara Z. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Legalis 2019.
Kamieński G., Reprezentacja spółki z o.o. przez pełnomocnika powołanego na podstawie art. 210 § 1 KSH, Legalis, n.ius 2019-06-14.
Kuniewicz Z., Wybrane zagadnienia dotyczące pełnomocnictwa do reprezentowania spółki kapitałowej w umowach z członkami zarządu, „Rejent” 2006/7–8.
Myga W., Glosa do wyroku SN z 15.06.2012 r., II CSK 217/11, „Rejent” 2013/10.
Naworski J.P., Forma pełnomocnictwa udzielonego przez zgromadzenie wspólników na podstawie art. 210 § 1 k.s.h. do zawarcia z członkiem zarządu umowy przenoszącej własność nieruchomości. Glosa do wyroku SN z dnia 15 czerwca 2012 r., II CSK 217/11, „Glosa” 2013/3.
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2a, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226, red. A. Opalski, Legalis 2018.
Pazdan M. [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz. Art. 1–44910, red. K. Pietrzykowski, Legalis 2019.
Pniewski M., Babska K., Reprezentacja spółki z o.o. w umowie z członkiem zarządu, „Monitor Prawniczy” – dodatek 2014/1.
Ryszkowski K., Problem formy uchwały o powołaniu pełnomocnika w trybie art. 210 § 1 KSH [w:] Prawo handlowe. Między teorią, praktyką a orzecznictwem. Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Januszowi A. Strzępce, red. P. Pinior, P. Relidzyński, W. Wyrzykowski, E. Zielińska, M. Żaba, Warszawa 2019.
Ryszkowski K., Prokocki P., Losy prawa rzymskiego na Wschodzie od śmierci Justyniana Wielkiego do upadku Cesarstwa Bizantyjskiego, „Edukacja Prawnicza” 2020/1.
Sobota A., Glosa do wyroku SN z 15.06.2012 r., II CSK 217/11, LEX 2013.


Anna Matsiyeuskaya
Autorka jest doktorantką w Katedrze Prawa Handlowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (ORCID: 0000-0003-2729-5155).

Istota organu kadłubowego w spółkach handlowych oraz spółdzielniach

Organ kadłubowy jest pojęciem doktrynalnym, niemającym definicji legalnej. Skutki jego działania rozumiane są różnie w doktrynie oraz orzecznictwie, natomiast mają one doniosłe znaczenie w funkcjonowaniu spółek handlowych (zarówno osobowych, jak i kapitałowych) oraz spółdzielni. Zjawisko braku pewności w odniesieniu do konstrukcji organu kadłubowego z pewnością oddziaływa negatywnie na praktykę obrotu. Ponadto, konstrukcja kadłubowości rozrasta się wraz z rozwojem i nowelizacjami w polskim prawie spółek handlowych poprzez wprowadzenie nowego typu kadłubowości. Z tej przyczyny wydaje się celowe ponowne zwrócenie uwagi doktryny i orzecznictwa na problematykę kadłubowości organów spółek i spółdzielni.

Słowa kluczowe: organ kadłubowy, teoria organów, zarząd w spółce partnerskiej, rada dyrektorów

 

Anna Matsiyeuskaya
The author is a doctoral student at the Chair of Commercial Law, Faculty of Law and Administration, University of Warsaw (ORCID: 0000-0003-2729-5155).

The Essence of Non-Quorum Governing Bodies in Commercial Partnerships, Companies, and Cooperatives

The non-quorum governing body is a scholarly term, without a legal definition. The effects of its activities are understood differently by legal scholars and judges, meanwhile they have vital importance for the operation of commercial partnerships and companies, as well as cooperatives. The phenomenon of uncertainty as to the construct of non-quorum governing body certainly has a negative impact on the practice of legal transactions. Moreover, the construct of non-quorum governing body expands with the development of and amendments to the Polish law of partnerships and companies by the introduction of a new type of non-quorum character. For this reason, it seems advisable to draw the attention of legal scholars and judges to the problems caused by the existence of non-quorum governing bodies in partnerships, companies, and cooperatives.

Keywords: non-quorum governing body, theory of governing bodies, management board in a professional partnership, board of directors

Bibliografia / References:

Antoszek P., Dopuszczalność uchylenia się od skutków prawnych wadliwego aktu głosowania wspólnika spółki kapitałowej, „Prawo Spółek” 2005/11.
Borkowski M., Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Aspekty praktyczne, Warszawa 2018.
Czerniawski R., Kodeks spółek handlowych. Przepisy o spółce akcyjnej. Komentarz, LEX 2004.
Dumkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, LEX 2020.
Kidyba A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2, Komentarz do art. 151–300, red. A. Kidyba, LEX 2018.
Kupryjańczyk D. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Legalis 2020.
Matsiyeuskaya A., Zarząd w spółce partnerskiej po nowelizacjach, „Przegląd Prawa Handlowego” 2019/10.
Naworski J.P. [w:] Kodeks spółek handlowych, Komentarz, t. 2, Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, red. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, LEX 2011.
Naworski J.P. [w:] Kodeks spółek handlowych, Komentarz, t. 3, Tytuł III: Spółki kapitałowe, Dział II: Spółka akcyjna, red. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, LEX 2012.
Nowacki A., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, t. 1, Komentarz.: Art. 151–226 KSH, Legalis 2018.
Nowacki A., Zarząd spółki partnerskiej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2012/3.
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2a, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226, red. A. Opalski, Legalis 2018.
Pabis R. [w:] J. Bieniak i in., Kodeks spółek handlowych, Komentarz, Legalis 2020.
Pietrzykowski K., Organy kadłubowe spółek kapitałowych i spółdzielni w orzecznictwie Sądu Najwyższego [w:] Rozprawy z prawa prywatnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wojciechowi Popiołkowi, red. M. Pazdan, M. Jagielska, E. Rott-Pietrzyk, M. Szpunar, Warszawa 2017.
Popiołek W. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. W. Pyzioł, LEX 2008.
Promińska U., Spółka partnerska, red. A. Kidyba, Warszawa 2013.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, LEX 2018.
Sołtysiński S., Skutki działań́ piastunów wadliwego składu zarządu lub rady nadzorczej w spółkach kapitałowych oraz spółdzielniach [w:] Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa Profesora Maksymiliana Pazdana, red. L. Ogiegło, W. Popiołek, M. Szpunar, Kraków 2005.
Sołtysiński S. [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, t. 1, Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–151, Legalis 2012.
Sołtysiński S., Moskwa P. [w]: System Prawa Prywatnego, t. 17B, Prawo spółek kapitałowych, red. S. Sołtysiński, Warszawa 2016.
Strzępka J.A., Zielińska E. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. J.A. Strzępka, Legalis 2015.
Szajkowski A., Tarska M., Szumański A. [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, t. 2, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz do artykułów 151–300, Legalis 2014.
Szczęsny R., Zarząd w spółkach kapitałowych, Kraków 2004.
Szczurowski T. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Legalis 2020.
Szczurowski T., Wadliwość czynności prawnych spółek kapitałowych na tle sankcji kodeksu cywilnego, Warszawa 2012.
Wojewoda M., Nowak F., Sankcja wadliwej reprezentacji osób prawnych w znowelizowanym art. 39 KC, „Monitor Prawniczy” 2019/5.


Łukasz Drożdżowski, LL.M.
Autor jest radcą prawnym (ORCID: 0000-0001-6462-630X).

Elektroniczna forma pełnomocnictwa do udziału w zgromadzeniu wspólników

Artykuł omawia prawne i praktyczne aspekty korzystania z elektronicznej formy dokumentu pełnomocnictwa uprawniającego do udziału w zgromadzeniu wspólników. Chociaż przepisy Kodeksu spółek handlowych ograniczają się w tym zakresie jedynie do formy pisemnej pod rygorem nieważności, statuowana zarówno przez przepisy Kodeksu cywilnego, jak i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z 23.07.2014 r. równoważność oświadczenia woli wyrażonego w formie elektronicznej z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, de iure stanowi wystarczającą podstawę dla stosowania elektronicznej formy pełnomocnictwa do udziału w zgromadzeniu wspólników. W ramach artykułu autor formułuje praktyczne rekomendacje implikujące użycie elektronicznej formy pełnomocnictwa.

Słowa kluczowe: pełnomocnictwo do udziału w zgromadzeniu wspólników, zgromadzenie wspólników, księga udziałów, podpis elektroniczny, spółka z o.o.

 

Łukasz Drożdżowski, LL.M.
The author is an attorney at law (ORCID: 0000-0001-6462-630X).

Electronic Form of Document of Proxy to Attend the General Meeting

The paper discusses the legal and practical aspects of using the electronic form of document of proxy entitling the holder to participate in the general meeting. Although the provisions Code of Commercial Partnerships and Companies regulating this area are limited to the written form, which has to be used in order for the document to be valid, equivalence of a declarations of intention expressed electronically and one made in the written form, resulting from both the Polish Civil Code and in Regulation (EU) No 910/2014 of the European Parliament and of the Council of 23 July 2014, de jure constitutes sufficient grounds for applying the electronic form of GM proxy document. In the paper, the author formulates practical recommendations implying the use of the electronic form of proxy documents.

Keywords: document of proxy to attend the general meeting, general meeting, share book, electronic signature, Polish limited liability company [spółka z o.o.]

Bibliografia / References:

Chomiuk M. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Legalis 2020.
Dumkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, LEX 2020.
Drożdżowski Ł., Sporny M., Brexit a podpis sprawozdania finansowego brytyjskim e-podpisem, „Rzeczpospolita” z 27.03.2019 r., https://www.rp.pl/Rachunkowosc/303279999-Brexit-a-podpis-sprawozdania-finansowego-brytyjskim-e-podpisem.html (dostęp: 19.11.2020 r.).
Goździaszek Ł., Identyfikacja elektroniczna i usługi zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej. Komentarz, Legalis 2019.
Kidyba A., Komentarz aktualizowany do art. 1–300 Kodeksu spółek handlowych, LEX 2020.
Kopaczyńska-Pieczniak K. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2, Komentarz do art. 151–300, red. A. Kidyba, LEX 2018.
Pabis R. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2b, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 227–300, red. A. Opalski, Warszawa 2018.
Pokojska A., Luka w systemie eKRS, „Dziennik Gazeta Prawna”, wydanie nr 111, 10.06.2019 r.
Popardowski P. [w:] Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym. Komentarz, red. K. Osajda, Legalis 2020.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, LEX 2018.
Rott-Pietrzyk E., Zoll F., Szostek D., Grochowski M., Czynności notarialne online – podstawy de lege lata i uwagi de lege ferenda, „Forum Prawnicze” 2020/4.
Strugała R. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek. P. Machnikowski, Legalis 2019.
Szereda A.J., Czynności notarialne. Komentarz do art. 79–112 Prawa o notariacie, Legalis 2018.


dr Patrycja Dolniak
Autorka jest asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym Katowice-Wschód w Katowicach, Wydział VI Gospodarczy (ORCID: 0000-0001-7443-5785).

Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, terminy zapłaty i rekompensata za koszty odzyskiwana należności po 1.01.2020 r.

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, znana dotychczas jako ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, stanowi akt prawny mający prowadzić do ograniczenia opóźnień w zapłacie w obrocie gospodarczym. Jak wskazuje jednak praktyka, cel ten nie został dotychczas osiągnięty, a tzw. wymuszony kredyt kupiecki szczególnie niekorzystnie wpływa na działalność małych przedsiębiorców. Powyższe stanowiło asumpt do nowelizacji ustawy. Wprowadzone zmiany to nie tylko szereg nowych procedur administracyjnych, ale i rozwinięcie znanych już narzędzi w postaci odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Ustawodawca zdecydował się wprowadzić również dalsze ograniczenia swobody umów, regulując dopuszczalną długość ustalonych umownie terminów zapłaty, w szczególności w przypadku, kiedy jedną ze stron umowy jest duży przedsiębiorca. Trudno odmówić słuszności niektórym ze zmian, jednakże szereg z przyjętych rozwiązań nasuwa poważne wątpliwości.

Słowa kluczowe: odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, transakcje handlowe, nowelizacja

 

dr Patrycja Dolniak
The author is an assistant judge in the District Court for Katowice-Wschod in Katowice, 6th Commercial Division (ORCID: 0000-0001-7443-5785).

Statutory Interest for Late Payment in Commercial Transactions, Payment Deadlines, and Compensation for Costs of Debt Collection After 1 January 2020

The Act on Counteracting Excessive Delays in Payment in Commercial Transactions, which was previously known as the Act on Payment Deadlines in Commercial Transactions, is a legal instrument which aims to limit delays in payments in economic transactions. But as practice shows, the aim has not been achieved yet, while the so-called forced trade credit has impacted small businesses particularly negatively. The above has been the stimulus for amending the Act. Not only do the amendments introduce a number of new administrative procedures, but they also develop the already known mechanisms, namely statutory interest for late payment in commercial transactions and compensation for costs of debt recovery. The legislator decided also to introduce further restrictions upon the freedom of contract, regulating the permissible contractual payment deadlines, in particular when one of the parties is a big entrepreneur. Some of the amendments are undoubtedly justified, but a number of the adopted solutions give rise to serious doubts.

Keywords: statutory interest for late payment in commercial transactions, compensation for costs of debt recovery, commercial transactions, amendments

Bibliografia / References:

Białowolski P., Łaszek A., Forum Obywatelskiego Rozwoju, Zatory Płatnicze: Duży problem małych firm, marzec 2017, raport dostępny na: https://for.org.pl/pl/a/5213,raport-for-zatory-platnicze-duzy-problem-dla-malych-firm (dostęp: 27.11.2020 r.).
Cudny Ł. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3b, Zobowiązania. Część szczegółowa. Ustawa o terminach zapłaty, red. K. Osajda, Warszawa 2019.
Czarnow S., Rekompensata za koszty odzyskiwania należności – odszkodowanie czy sankcja? Glosa do uchwały SN z dnia 11 grudnia 2015 r., III CZP 94/15, „Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych” 2017/1.
Dolniak P., Koszty odzyskiwania należności z tytułu transakcji handlowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2019/6.
Dolniak P., Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych jako mechanizm przeciwdziałania opóźnieniom w zapłacie, „Przegląd Prawa Handlowego” 2018/12.
Dolniak P., Względny charakter roszczenia w zakresie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności oraz odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2020/2.
Dolniak P., Przeciwdziałanie nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Komentarz, Warszawa 2021.
Dzienis P., Motywacyjna funkcja rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro w transakcjach handlowych a zasady słuszności. Glosa do uchwały SN z dnia 11 grudnia 2015 r., III CZP 94/15, „Glosa” 2017/3.
Fik P., Staszczyk P., Wątpliwości dotyczące możliwości dochodzenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, „Przegląd Sądowy” 2015/7–8.
Gołębiowski S., Nowe instrumenty zwalczania opóźnień płatności w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/1.
Grochowski M., Ryczałtowy zwrot kosztów dochodzenia należności (art. 10 ust. 1 TermZapłU) – przesłanki i cele, „Monitor Prawniczy” 2016/19.
Grochowski M., Zwrot kosztów dochodzenia należności w transakcjach handlowych – dyspozytywność i jej granice, „Monitor Prawniczy” 2016/7.
Gudowski J. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 5, Zobowiązania. Część szczegółowa, red. J. Gudowski, Warszawa 2017.
Gutowski M., Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych a uzgodnienia zmierzające do wyeliminowania powstania odsetek, „Przegląd Prawa Handlowego” 2004/10.
Juśko M., Zakres zastosowania ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, „Monitor Prawniczy” 2017/2.
Liput J. [w:] Ograniczanie zatorów płatniczych. Praktyczny przewodnik, red. J. Liput, Warszawa 2020.
Naworski J.P., Wykładnia art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych – zagadnienia wybrane, „Przegląd Prawa Handlowego” 2019/3.
Nazaruk P. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, Warszawa 2019.
Sekinda P., Nowe zasady stosowania i obliczania odsetek w obrocie cywilnoprawnym, „Przegląd Prawa Handlowego” 2016/6.
Wojewoda M., Robaczyński W., Nowa regulacja odsetek w transakcjach handlowych ze szczególnym uwzględnieniem problematyki odsetek prolongacyjnych, „Monitor Prawniczy” 2017/5.
Wojewoda M., Robaczyński W., O odsetkach po roku obowiązywania nowych rozwiązań, „Monitor Prawniczy” 2017/1.
Wojewoda M., Robaczyński W., Problematyka odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych w znowelizowanym systemie prawnym, „Monitor Prawniczy” 2017/9.

Przeglądaj powiązane tematy