drbs-juridisch aspect
Compliance22 oktober, 2021

DRBS niet alleen op papier. Betrokkenheid absoluut vereist, oordeelt rechtbank

Het dynamisch risicobeheersingssysteem vormt een kernelement van het welzijnsrecht en meteen ook het grotere kader waarin alle andere elementen moeten passen. In deze bijdrage gaan we eerst op zoek naar de formele en inhoudelijke betekenis ervan in de actuele regelgeving. Aansluitend bekijken we zijn impact in de praktijk, zoals die zich manifesteert in de rechtspraak.

Oorsprong

Het concept van het dynamisch risicobeheersingssysteem ontstond toen met kaderrichtlijn 89/391 van 12 juni 1989 een steeds technischer reglementering werd vervangen door een wetgeving met doelvoorschriften. Die richtlijn werd in ons land geïmplementeerd door de Welzijnswet van 4 augustus 1996. Geen van beide teksten noemt of definieert weliswaar het dynamisch risicobeheersingssysteem, maar beiden nemen zowel de planning van de preventie als de dynamiek ervan op in de lijst met algemene preventieprincipes.
 
Die worden aanvankelijk geconcretiseerd in het KB Beleid uit 1998 en zijn actueel vervat in Boek I, Titel 2, Hoofdstuk II van de Codex. Diezelfde Codex definieert ook voor het eerst het dynamisch risicobeheersingssysteem. Het gaat om ‘de structurele planmatige aanpak van preventie gebaseerd op de algemene preventiebeginselen die resulteert in het opstellen van en globaal preventieplan en een jaaractieplan’. 

Zeven domeinen, vier elementen

De Codex bepaalt zeven domeinen waarop het systeem betrekking moet hebben en die samen het begrip ‘welzijn’ vormen. Het systeem moet daarenboven aandacht hebben voor de wisselwerking tussen die zeven domeinen.

Doel van het systeem is de planning van de preventie en de uitvoering van het welzijnsbeleid binnen de onderneming mogelijk te maken. Om dit doel te verwezenlijken moet het steeds bestaan uit vier elementen: uitwerking, programmatie, uitvoering en evaluatie van het beleid. Ook hier wordt nog eens gewezen op de verplichting voor de werkgever het systeem aan te passen, telkens dit noodzakelijk is ingevolge gewijzigde omstandigheden. 

Vormgeving

Conceptueel allemaal erg belangrijk, maar al bij al nog weinig tastbaar. Daarom legt de Codex de redactie op van twee documenten waarin het dynamisch risicobeheersingssysteem moet resulteren. Het globaal preventieplan en het jaaractieplan

Het dynamisch risicobeheersingssysteem is, zoals het woord het zelf zegt, een systeem, een concept, een cultuur zelfs. Het is zowel aandacht hebben voor, als het erbij betrekken van alle processen in de onderneming en van alle personeelsleden. Daarom is het ook geen geschreven document.

Rechtspraak

Het laat zich raden dat vooral het ontbreken van een globaal preventieplan en/of jaaractieplan wel eens terugkomt in dossiers die leiden tot strafvervolging. In courante dossiers zien we die dan meestal afgehandeld via administratieve weg. De impact blijft vrij beperkt: weinig rechtbanken zijn geneigd het causaal verband te aanvaarden tussen het ontbreken van een globaal preventieplan en een ernstig arbeidsongeval

Omgekeerd zal het voorleggen van een geschreven document niet volstaan om aan te nemen dat binnen een onderneming ook effectief een dynamisch risicobeheersingssysteem bestaat.

Eerder uitzonderlijk waagt een rechtbank zich aan het principieel duiden van het systeem, om dit vervolgens als basis te gebruiken bij het veroordelen van een werkgever na een arbeidsongeval. Dit gebeurde in een vonnis van de correctionele rechtbank te Mechelen naar aanleiding van een dubbel dodelijk arbeidsongeval ingevolge het verkeerd gebruik van een hangstelling. ‘Het dynamisch risicobeheersingssysteem is, zoals het woord het zelf zegt, een systeem, een concept, een cultuur zelfs. Het is zowel aandacht hebben voor, als het erbij betrekken van alle processen in de onderneming en van alle personeelsleden. Daarom is het ook geen geschreven document.’ 

Auteur: Chris Persyn - Advocaat (Cautius)

Meer informatie

Dit artikel is een onderdeel is van een artikelenreeks waarin een jurist, preventieadviseur-arbeidsarts en preventieadviseur-arbeidsveiligheid zich buigen over het dynamisch risicobeheersingssysteem.  Andere artikels uit de reeks:

De uitgebreide versie van dit artikel vindt u op senTRAL, bij In de praktijk, met als titel  Het belang van het dynamisch risicobeheersingssysteem in wetgeving en rechtspraak

HSE

WHITEPAPER

Verbeter de impact van uw DRBS in 10 stappen. Hoe?

 Whitepaper 

Is uw bedrijf legal compliant?

Back To Top