werknemers overgedragen verlof
Legal08 december, 2021

Moet de werknemer al zijn vakantiedagen opnemen voor het einde van het jaar?

Werknemers krijgen elk jaar een aantal vakantiedagen (wettelijk verlof, extralegaal verlof, ADV).
De teller van de werknemers wordt vastgelegd op 1 januari van elk jaar (2022) en hangt af van het aantal werkdagen van het vorige jaar (2021).
Door de coronacrisis hebben veel werknemers hun vakantie niet opgenomen zoals gewoonlijk. Nu het einde van het jaar nadert, hebben sommige werknemers nog veel vakantiedagen op te nemen. Mogen ze die eventueel later opnemen? Wat gebeurt er als ze niet al hun vakantie kunnen opnemen?

Bepaling van het aantal vakantiedagen

Een werknemer die in 2021 het hele jaar (twaalf maanden) heeft gewerkt in een stelsel van vijf dagen per week heeft in 2022 recht op 20 wettelijke vakantiedagen. Dat aantal vermindert bij een onvolledige jaarprestatie.

Bepaalde afwezigheden worden – soms onder voorwaarden – gelijkgesteld met werk voor de bepaling van de vakantiedagen: ziekte (de eerste twaalf maanden), moederschapsverlof, vaderschapsverlof, betaald educatief verlof, economische werkloosheid ...

De periodes van volledige schorsing van de arbeidsovereenkomst door tijdskrediet, thematisch verlof, verlof zonder wedde enz. worden daarentegen niet in aanmerking genomen.

Wat met de tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door corona? De periode van werkloosheid wegens overmacht door corona van 1 februari 2020 tot 31 december 2020 werd in 2021 beschouwd als werk (en dus gelijkgesteld voor de bepaling van het aantal verlofdagen in 2021).
Die gelijkstelling werd uitgebreid voor de tijdelijke werkloosheidsdagen in 2021. De tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door corona in 2021 wordt dus meegeteld om de vakantiedagen van 2022 te bepalen.

Vakantiedagen opnemen

Wanneer er geen sectorale overeenkomst of ondernemingsovereenkomst (bijv. jaarlijkse sluiting) werd gesloten, wordt de wettelijke vakantieperiode vastgesteld in een individueel akkoord tussen de werkgever en elke werknemer. Bij onenigheid maakt de werkgever of de werknemer de zaak aanhangig bij de arbeidsrechtbank die in kort geding een uitspraak doet.

Bij het vastleggen van de opname van het wettelijk verlof zijn de volgende regels van toepassing:

  • de werkgever moet de vakantiedagen bij voorkeur toekennen tijdens de schoolvakanties als de werknemer kinderen heeft;
  • behalve wanneer de betrokken werknemers een andersluidend verzoek indienen, wordt een aaneensluitende periode van twee weken tussen 1 mei en 31 oktober toegekend; in elk geval moet een aaneensluitende vakantieperiode van één week worden gewaarborgd. 

Bovendien moeten de vakantiedagen worden toegekend binnen de twaalf maanden na het einde van het vakantiedienstjaar, d.w.z. in de loop van het vakantiejaar. De wet voorziet niet in de mogelijkheid om wettelijke vakantiedagen over te dragen naar het volgende kalenderjaar.
Als we de wet dus strikt toepassen, moeten de vakantiedagen vóór 31 december 2021 worden opgenomen.
 

Is het mogelijk om vakantiedagen over te dragen of af te zien van vakantie?

NEEN, overdracht is niet mogelijk. Het is in principe verboden om de niet-opgenomen wettelijke vakantiedagen over te dragen naar het volgende jaar. De vakantiedagen moeten dus opgenomen zijn op 31 december 2021. De werkgever die de vakantiedagen waar de werknemers recht op hebben niet binnen de voorgeschreven termijn of volgens de reglementaire voorschriften toekent, kan worden bestraft met een geldboete van 400 tot 4.000 euro, onverminderd de bepalingen van de artikelen 269 tot 274 van het Strafwetboek.

NEEN, afzien van vakantiedagen is niet mogelijk. Werknemers kunnen in geen geval van tevoren afzien van de wettelijke vakantiedagen waar zij recht op hebben. Wanneer een werknemer geen aanstalten maakt om zijn vakantie op te nemen of er van afziet, wil dat niet zeggen dat de werkgever ze niet moet toekennen. De werkgever moet erover waken dat de werknemer zijn vakantiedagen opneemt binnen de voorgeschreven termijn, en dat op straffe van strafrechtelijke sancties. De werkgever krijgt in principe geen sancties als hij het bewijs kan leveren dat het niet-opnemen van alle vakantiedagen op 31 december toe te schrijven is aan de werknemer zelf. Zo kan hij zijn personeel er te gelegener tijd aan herinneren – bijvoorbeeld via interne communicatie – dat de vakantiedagen moeten worden opgenomen voor het einde van het jaar en dat ze niet kunnen worden overgedragen naar het volgende jaar.

In de praktijk gebeurt het echter dat werknemers een bepaald aantal dagen mogen overdragen naar het volgende jaar, op voorwaarde dat ze worden opgenomen vóór een bepaalde datum (bijv. vóór 31 maart van het volgende jaar). Dit is alleen toegestaan als de reglementering met betrekking tot de jaarlijkse vakantie wordt beschouwd als dwingend – en niet van openbare orde – en als het akkoord tussen de partijen na het ontstaan van het recht op vakantie komt.  

En de extralegale vakantiedagen?


Over extralegale vakantiedagen (anciënniteit, leeftijd, verantwoordelijkheid) of arbeidsduurvermindering (ADV) kan worden onderhandeld op sectoraal niveau of op het niveau van de onderneming. Om die toe te passen, verwijzen we naar de bepalingen in de cao, de arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement. Wordt de overdracht van deze dagen overwogen, dan moeten de regels inzake de arbeidsduur worden nageleefd.

 

Wat de prioriteitsvolgorde betreft voor het opnemen van wettelijke vakantiedagen

en extralegale vakantiedagen, moet men ervan uitgaan dat – tenzij anders bepaald – de wettelijke vakantiedagen het eerst moeten worden afgehouden van het 'verlofkapitaal' van de werknemer. De reglementering betreffende de jaarlijkse vakantie is immers bindend en bepaalt dat de wettelijke vakantie moet worden opgenomen voor het einde van het vakantiejaar. Daaruit kunnen we afleiden dat wanneer een werknemer vakantie neemt tijdens een bepaald jaar, het om een periode gaat die in de eerste plaats wordt afgehouden van zijn wettelijke vakantie. De vakantiedagen die werden overgedragen naar het volgende jaar en vóór een bepaalde datum, bijvoorbeeld 31 maart van het volgende jaar, moeten worden opgenomen, moeten eerst worden opgenomen alvorens men aan het 'verlofkapitaal' van het lopende jaar begint.

 

Wat bij ziekte?

Wanneer een werknemer niet in de mogelijkheid is om zijn vakantie op te nemen voor 31 december, bijvoorbeeld door ziekte, moet de werkgever ten laatste op die datum het resterende vakantiegeld betalen.
De werknemer kan zijn verlof niet uitstellen naar volgend jaar.

Wanneer een werknemer op het einde van het jaar ziek is, bezorgt het ziekenfonds de werkgever een formulier waarin wordt gevraagd of de vakantiedagen voor het betrokken jaar opgenomen zijn of of er nog een aantal dagen moest worden opgenomen. Met die vragenlijst wordt een dubbele inkomstenbron voor die werknemer vermeden.
Geeft de werkgever aan dat een aantal vakantiedagen niet werd opgenomen, dan zal het ziekenfonds de werknemer niet meer vergoeden voor het equivalent van die dagen, maar worden ze gedekt door vakantiegeld ten laste van de werkgever.

Legalworld
Legalworld Newsletter
Het recentste nieuws gratis in uw mailbox
Back To Top