Prawo02 kwietnia, 2021

Przegląd Prawa Handlowego 3/2021

Bibliografia PPH 2021/3

dr hab. Marta Litwińska-Werner
Autorka jest adiunktem na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (ORCID: 0000-0002-8545-7311).

Spółka cywilna – byt ciągle nieznany?

Artykuł dotyczy problematyki spółki cywilnej, ze szczególnym uwzględnieniem dochodzenia roszczeń z majątku wspólnego wspólników. Mimo braku podmiotowości prawnej spółka cywilna jest ponadjednostkową, wyodrębnioną strukturą, posiadającą majątek odrębny od majątków osobistych wspólników oraz charakteryzującą się specyfiką odpowiedzialności za zobowiązania. W ramach stosunku spółki mamy do czynienia z kategorią zobowiązań spółki (wspólników), a w tym zakresie z długiem łącznym, w odniesieniu do majątku wspólnego stanowiącego wspólność łączną oraz długiem solidarnym w relacji do majątków osobistych wspólników. Takie rozwiązanie konstrukcyjne, nawiązujące do niemieckiej instytucji Gesamthand, wymaga istnienia korelacji w zakresie dochodzenia roszczeń pomiędzy przepisami prawa materialnego a regulacjami procesowymi i egzekucyjnymi. Takiej korelacji brak jest w aktualnie obowiązujących przepisach prawa.

Słowa kluczowe: spółka cywilna, podmiot, ułomna osoba prawna, jednostka organizacyjna, przedsiębiorca, odpowiedzialność za zobowiązania, majątek wspólny, wspólność łączna, dochodzenie roszczeń, tytuł egzekucyjny, zmiany w składzie osobowym, klauzula wykonalności, majątek osobisty

dr hab. Marta Litwińska-Werner
The author is an assistant professor at the Faculty of Law and Administration, University of Warsaw, Poland (ORCID: 0000-0002-8545-7311).

Civil-Law Partnership: An Entity Still Unknown?

The article discusses the topic of civil-law partnership, with special emphasis on the pursuit of claims against the assets co-owned by partners. Despite civil-law companies not being legal persons, they are separate structures above the level of individuals, with assets separate from the personal assets of partners, and peculiar rules of liability for obligations. Within the relationship of partnership we are dealing with a category of obligations of the partnership (partners) and in this scope with joint debt, with respect to the jointly co-owned assets, and several debt, with respect to the partners’ personal assets. Such a solution in terms of construction, akin to the German Gesamthand, requires that there be a correlation in terms of pursuing claims between the provisions of substantive law and provisions regulating matters of procedure and enforcement. Currently, there is no such correlation in the provisions of applicable laws.

Keywords: civil-law partnership, entity, inchoate legal person, organizational unit, entrepreneur, liability for obligations, co-owned assets, joint co-ownership, pursuit of claims, writ of enforcement, changes in personal composition, enforceability clause, personal assets

Bibliografia / References

Brinz A., Lehrbuch der Pandekten, t. 3, Erlangen 1888.
Buczkowski S., Ograniczona odpowiedzialność przedsiębiorcy. Studjum prawno-handlowe, Warszawa 1937.
Dieckmann A., Gesamthand und juristische Person, Tübingen 2019.
Dziurda M., Nadanie klauzuli wykonalności na podstawie art. 788 § 1 KPC w oparciu bezpośrednio o przepis prawa, „Monitor Prawniczy” 2019/19.
Ehrenberg V., Beschränkte Haftung des Schuldners nach See- und Handelsrecht, Jena 1880.
Flume W., Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts, I. Band, 2. Teil, Die juristische Person, Berlin–Heidelberg–New York–Tokyo 1983.
Frąckowiak J., Instytucje prawa handlowego w Kodeksie cywilnym, „Rejent” 2003/6.
Gniewek E. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Legalis 2019.
Gorczyński G. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, Część ogólna (art. 1–125), red. M. Habdas, M. Fras, Warszawa 2018.
Grzybowski S., Spółka prawa cywilnego a konstrukcja umowy jako źródła zobowiązań, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1968/3.
Habersack M., Modernisierung des Personengesellschaftsrechts – aber wie?, ZGR 2020/4.
Hasse J.Ch., Ueber Universitas juris und rerum und über Universal und Singular-Succession, Archiv für die civilistische Praxis, Band 5, 1822.
Herbet A. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 16, Prawo spółek osobowych, red. A. Szajkowski, 2016.
Jurcewicz W., Odpowiedzialność za zobowiązania spółki cywilnej, „Studia Prawnicze” 1985/1–2.
Klein A., Ewolucja instytucji osobowości prawnej [w:] Tendencje rozwoju prawa cywilnego. Zbiór studiów, red. E. Łętowska, Warszawa 1983.
Korzonek J., Rosenblüth I., Kodeks zobowiązań. Komentarz. Przepisy wprowadzające, wyciągi z motywów ustawodawczych, ustawy dodatkowe, t. 1, Kraków 1936.
Lic J., Spółka cywilna. Problematyka podmiotowości prawnej, Warszawa 2013.
Litwińska-Werner M., Handlowa spółka osobowa jako archetyp relacji prawnej pomiędzy jednostką a grupą, Warszawa 2014.
Litwińska-Werner M. [w:] Prawo handlowe, red. J. Okolski, M. Modrzejewska, Warszawa 2015.
Longchamps de Berier R., Studya nad istotą osoby prawniczej, Lwów 1911.
Longchamps de Berier R., Zobowiązania, Lwów 1939.
Marciniak A. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 3, Postępowanie nieprocesowe, w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz do artykułów 506–1088, red. K. Piasecki, A. Marciniak, Legalis 2012.
Muliński M., Postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności krajowemu tytułowi egzekucyjnemu, Warszawa 2005.
Muliński M. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 2, Komentarz. Art. 730–1217, red. J. Jankowski, Legalis 2019.
Olczak-Dąbrowska D. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 2, Komentarz. Art. 506–1217, red. T. Szanciło, Legalis 2019.
Osajda K., Odpowiedzialność za zobowiązania spółki cywilnej w razie zmiany w składzie wspólników, „Monitor Prawniczy” 2015/1.
Pazdan M. [w:] Kodeks cywilny., t. 1, Komentarz. Art. 1–44910, red. K. Pietrzykowski, Legalis 2020.
Pietrzykowski K. [w:] Kodeks cywilny., t. 2, Komentarz. Art. 450–1088, red. K. Pietrzykowski, Legalis 2020.
Romańska M., Leśniak O., Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, Warszawa 2016.
Sadomski J., Następstwo prawne w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności (art. 788 k.p.c.), Warszawa 2006.
Schmidt K., Gesellschaftsrecht, 3. Aufl., Köln–Berlin–Bonn–München 1997.
Stangret-Smoczyńska A. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, red. J. Gołaczyński LEX 2012.
Szczepaniak R. [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz. Art. 1–352, red. M. Gutowski, Legalis 2018.
Szulczewski M., Postępowanie egzekucyjne przeciwko wspólnikom spółki cywilnej, „Nowa Currenda – Dodatek Naukowy” 2018/1, Legalis.
Uliasz R. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Załucki, Legalis 2020.

dr hab. Andrzej Szlęzak
Autor jest profesorem Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS w Warszawie oraz Of Counsel w kancelarii „Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak” (ORCID: 0000-0003-4281-2966).

Klauzule drag along i tag along – głos w dyskusji

Autor rozważa klauzule drag along oraz tag along, poszukując zarazem ich funkcjonalnych odpowiednikóww instytucjach polskiego prawa. Autor krytycznie odnosi się do propozycji interpretacyjnych zaproponowanych przez dr. Pawła Mazura w artykule opublikowanym w „Przeglądzie Prawa Handlowego” 2020/7, uznając je za nieprowadzące do celu, jakie klauzula drag along powinna osiągać. Zdaniem autora cel taki (tj. spowodowanie „wyjścia” ze spółki wspólników mniejszościowych) można uzyskać w drodze oferty ad incertas personas, której przyjęcie przez nowego wspólnika (nabywcy pakietu kontrolnego w spółce) spowoduje skutek w postaci zawarcia umowy prowadzącej do rozporządzenia akcjami/udziałami na jego rzecz. Nie doprowadzi zaś do takiego celu zawarcie umowy przedwstępnej in favorem tertii, bo w wypadku jej niewykonania osiąga się jedynie skutek odszkodowawczy, czy też długotrwały proces o stwierdzenie przez sąd obowiązku dłużnika do złożenia oświadczenia woli (art. 64 k.c.). Autor krytycznie też ocenia kwalifikowanie klauzuli tag along w kategoriach umowy o świadczenie przez osobę trzecią (art. 391 k.c.), proponując alternatywne rozwiązanie w tym zakresie.

Słowa kluczowe: prawo cywilne, zobowiązania, umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej, drag along, tag along, umowa o świadczenie przez osobę trzecią, umowa gwarancyjna

dr hab. Andrzej Szlęzak
The author is a professor at the SWPS University of Social Sciences and Humanities in Warsaw; Of Counsel at Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak Law Firm, Poland (ORCID: 0000-0003-4281-2966).

Drag Along and Tag Along Clauses – a Contribution to the Discussion

The author discusses drag along and tag along clauses, while at the same time looking for their functional equivalents in the institutions of Polish law. The author critically reviews the interpretative proposals put forth by Dr. Pawel Mazur in his article published in “Przegląd Prawa Handlowego” 2020/7, considering them to be inoperative from the point of view of the purpose which a drag along clause should achieve. According to the author, such purpose (i.e. causing the “exit” of the minority shareholders from the company) may be achieved by means of an offer ad incertas personas, whose acceptance by a new shareholder (the acquirer of the controlling stake in the company) will lead to an agreement being entered into, resulting in the disposal of shares/stock in his favour. No such purpose can be achieved by entering into a preliminary agreement in favorem tertii, as itsnon-performance merely results in a claim for damages, or in lengthy litigation aimed at the court’s confirming the debtor’s duty to make a declaration of will (Article 64 of the Civil Code). The author also critically reviews the legal qualification of the tag along clause in terms of an agreement for performance by a third party (Article 391 of the Civil Code) and proposes an alternative solution in this respect.

Keywords: civil law, obligations, contract for performance in favour of a third party, drag along, tag along, contract for performance by a third party, guarantee contract

Bibliografia / References
Baszczyk M., Prawo opcji oraz konstrukcje na nim oparte jako ograniczenia zbywalności udziałów (akcji), „Monitor Prawniczy” 2020/2.
Grykiel J., [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz. Art. 1–352, red. M. Gutowski, Warszawa 2018.
Jasiakiewicz M., Natura prawna oferty odwołalnej w stosunkach między przedsiębiorcami, „Przegląd Prawa Handlowego” 2007/7.
Jastrzębski J., Oświadczenia i zapewnienia (representations and warranties) a wady oświadczenia woli, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014/1.
Mazgaj M., Klauzule tag along i drag along w umowach wspólników i w umowach lub statutach spółek – analiza na gruncie prawa kontraktów i prawa spółek [w:] Szanse i bariery rozwoju przedsiębiorczości w Polsce – w ujęciu prawa publicznego oraz prawa prywatnego, red. L. Bielecki, J. Mojak, A. Żywicka, Lublin 2017.
Mazur P., Klauzule drag-along jako umowy przedwstępne na rzecz osoby trzeciej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2020/12.
Popiołek W. [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz. Art. 1–44910 , red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2018.
Radwański Z., Machnikowski P. [w:] System Prawa Prywatnego, red. Z. Radwański, t.2, Prawo cywilne – część ogólna, red. Z. Radwański i A. Olejniczak, Warszawa 2019.
Szlęzak A., Kilka uwag o warunku potestatywnym [w:] Współczesne problemy prawa zobowiązań, red. A. Olejniczak, J. Haberko, A. Pyrzyńska, D. Sokołowska, Warszawa 2015.
Szlęzak A., Kodeksowe umowy gwarancyjne z udziałem osoby trzeciej (art. 391 i 392 KC), Warszawa 2021.
Szlęzak A., O odpowiedzialności z tytułu representations and warranties po raz ostatni, „Przegląd Prawa Handlowego 2015/7.

Marek Barowicz
Autor jest doktorem nauk ekonomicznych i pracownikiem aparatu skarbowego.

RODO w spółkach kapitałowych z uwzględnieniem uwarunkowań zagrożenia epidemicznego COVID-19

Słowa kluczowe: RODO, dane osobowe, ochrona danych osobowych, COVID-19, spółki kapitałowe

Celem artykułu jest przedstawienie zagadnień związanych z ochroną danych osobowych w ramach RODO różnych grup interesariuszy spółek kapitałowych, w tym powiązanych spółek kapitałowych tworzących grupy kapitałowe (tj. kontrahentów, pracowników, członków organów, prokurentów). W opracowaniu zaprezentowano zasady, cele i związane z nimi podstawy prawne przetwarzania, przechowywania i zabezpieczania danych osobowych w kontekście harmonizacji z przepisami RODO wewnątrzzakładowych aktów prawnych obowiązujących w poszczególnych spółkach kapitałowych (tj. w spółce z o.o., prostej spółce akcyjnej, której instytucja prawna zacznie obowiązywać w polskim porządku prawnym od 1.07.2021 r., spółce akcyjnej oraz akcyjnej spółce europejskiej), obowiązki informacyjne tych spółek wobec interesariuszy, kategorie przetwarzanych przez nie danych osobowych oraz ich odbiorców, a także prawa osób, których dane dotyczą. Pracę uzupełnia omówienie uwarunkowań przestrzegania w spółkach kapitałowych regulacji w zakresie ochrony danych osobowych w ramach RODO w dobie trwającej pandemii COVID-19.

Słowa kluczowe: RODO, dane osobowe, ochrona danych osobowych, COVID-19, spółki kapitałowe

Marek Barowicz
The author holds a PhD in economics; he works for the tax administration (Poland).

GDPR in Companies, Taking into Account the Conditions of COVID-19 Epidemic Threat

The article aims to present issues relating to protection under GDPR of personal data of various groups of company stakeholders, including related companies that form groups of companies (i.e. counterparties, employees, members of governing bodies, authorized signatories). The paper presents the principles, purposes, and the related legal grounds for processing, storing and securing personal data in the context of harmonization with GDPR provisions of internal legal instruments applicable in individual companies (i.e. in limited liability companies, simple joint-stock companies, which will appear in the Polish legal order on 1 July 2021, joint-stock companies, and European public limited liability companies), these companies’ information duties towards the stakeholders, the categories of personal data they process, as well as the recipients of such data, and the rights of data subjects. To supplement this presentation, the paper discusses the conditions determining companies’ compliance with regulations on personal data protection under GDPR during the current COVID-19 pandemic.

Keywords: GDPR, personal data, personal data protection, COVID-19, companies

Adam Anduła
Autor jest studentem na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Oświadczenia i zapewnienia (representations and warranties) udzielane przez spółkę z o.o. a problem niedozwolonego zwrotu wkładów

Pojawienie się w polskim obrocie konstrukcji prawnych wywodzących się z anglosaskiego systemu prawnego zawsze budziło specyficzne problemy interpretacyjne. Przede wszystkim rozwiązania takie muszą być dopasowane do polskiego porządku i instytucji prawnych. Wielokrotnie dotychczas poruszany był w doktrynie temat representations and warranties (tłumaczonych jako oświadczenia i zapewnienia), ich charakteru prawnego i zasad, na jakich funkcjonują one na gruncie polskiego prawa cywilnego i handlowego. Dotychczas jednak rozpatrywane były co do zasady jedynie sytuacje standardowe, a nieobecny w doktrynie był temat udzielania representations and warranties przez spółkę, której udziały są przedmiotem transakcji. Takie rozwiązanie może budzić pewne szczególne wątpliwości na tle zasady ochrony kapitału zakładowego spółki, które nie występują w przypadku udzielania oświadczeń przez dotychczasowego wspólnika. Niniejsza publikacja ma na celu zaadresować pytania dotyczące dopuszczalności wypłat na rzecz własnego wspólnika z tytułu niezgodności oświadczeń i zapewnień ze stanem faktycznym i zaznaczyć ich obecność w dotychczasowych doktrynalnych rozważaniach na temat representations and warranties.

Słowa kluczowe: representations and warranties (oświadczenia i zapewnienia), zwrot wkładów, ochrona kapitału zakładowego, umowa sprzedaży udziałów, objęcie udziałów

Adam Anduła
The author is a student at the Faculty of Law and Administration, University of Warsaw, Poland.

Representations and Warranties Made by a Limited Liability Company and the Issue of Forbidden Reimbursement of Contributions

The introduction of legal mechanisms derived from the common law system in Poland has always raised specific interpretation problems. First of all, such solutions must be adapted to the Polish legal system and legal institutions. The topic of representations and warranties, their legal nature, and the principles according to which they are used under Polish civil and commercial law has been widely discussed by legal scholars. So far, however, only standard situations have been considered, and the subject of representations and warranties made by a company whose shares are the subject of the transaction has not been discussed in literature yet. This solution may raise some particular doubts regarding the principle of protecting the company's share capital, which doubts do not occur when representations are made by the current shareholder. This publication aims to address the doubts relating to the permissibility of payments for misrepresentation made to the company’s shareholder and highlight the presence of such doubts in current scholarly reflections on representations and warranties.

Keywords: representations and warranties, reimbursement of contributions, protection of share capital, share purchase agreement, subscription for shares

Bibliografia / References
Chomiuk M. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z Jara, Warszawa 2017.
Jastrzębski J., Jeszcze o odpowiedzialności z tytułu zapewnień gwarancyjnych (warranties) – polemika, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014/10.
Jastrzębski J., Oświadczenia i zapewnienia (representations and warranties) a wady oświadczenia woli, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014/1.
Jastrzębski J., Ponownie o zapewnieniach jako źródle odpowiedzialności gwarancyjnej – polemika, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/3.
Kidyba A., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz, Warszawa 2014.
Nowacki A., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, t. 1, Komentarz. Art. 151–226 KSH, Warszawa 2018.
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2a, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226 , red. A. Opalski, Warszawa 2018.
Pabis R. [w:] J. Bieniak i in., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2015.
Pabis R., Spółka z o.o. Komentarz, Warszawa 2006.
Rachwał A. [w:] System Prawa Handlowego, t. 2, Prawo spółek handlowych, red. S. Włodyka, Warszawa 2012.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2014.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2018, LEX 2018.
Siemiątkowski T., Potrzeszcz R. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, t. 2, Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, red. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Warszawa 2011.
Szajkowski A., Tarska M. [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, t. 2, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz do artykułów 151–300, Warszawa 2014.
Szlęzak A., Kilka słów o naruszeniu oświadczeń i zapewnień (representations and warranties) – polemika, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014/6.
Szlęzak A., O odpowiedzialności z tytułu representations and warranties po raz ostatni, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/7.
Szlęzak A., O representations and warranties raz jeszcze – polemika, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014/12.
Szlęzak A., Representations and warranties w umowach poddanych polskiemu prawu, „Przegląd Prawa Handlowego” 2007/10.

Michał Synowiec
Autor jest doktorantem w Katedrze Prawa Gospodarczego Prywatnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Associate w kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy (ORCID: 0000-0001-6621-8406).

Wybrane zagadnienia prowadzenia działalności przez dostawcę świadczącego wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku

Celem niniejszego artykułu jest omówienie wątpliwości interpretacyjnych pojawiających się na kanwie przepisów regulujących zasady świadczenia usługi dostępu do informacji o rachunku (Account Information Service – AIS) przez podmioty posiadające status dostawcy świadczącego wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku (ang. Account Information Service Provider – AISP). Szczegółowej analizie poddane zostały zagadnienia dotyczące obowiązków informacyjnych leżących po stronie AISP w związku z zawarciem z użytkownikiem umowy w przedmiocie świadczenia usługi AIS oraz możliwości prowadzenia przez rzeczoną kategorię dostawców działalności z wykorzystaniem outsourcingu. Przedmiotowe kwestie pozostają kluczowe pod kątem praktycznego określenia ram prawnych, w ramach których AISP powinien poruszać się w związku z nawiązaniem relacji umownych z użytkownikiem oraz ustalenia, po pierwsze, czy AISP w związku z prowadzoną przez siebie działalnością posiadają uprawnienia do powierzenia pewnych czynności na rzecz podmiotów trzecich, w tym świadczenia usług za pośrednictwem agentów; po drugie, zdeterminowania otoczenia regulacyjnego, które miałoby ustanawiać zasady takiego outsourcingu.

Słowa kluczowe: dostawca świadczący wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku, AISP, usługa dostępu do informacji o rachunku, AIS, obowiązki informacyjne, outsourcing

Michał Synowiec
The author is a doctoral student at the Department of Private Commercial Law, Faculty of Law and Administration, Jagiellonian University in Krakow, and an associate at Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy law firm, Poland (ORCID: 0000-0001-6621-8406).

Selected Issues Relating to Activity Pursued by an Account Information Service Provider

This article aims discusses the interpretive doubts that arise in the context of provisions regulating the principles of providing account information service (AIS) by entities having the status of account information service providers (AISPs). It analyses in detail the issues of AISPs’ information duties connected with the entry into an AIS agreement with the user and the possibility of this category of service providers to use outsourcing in the activity they pursue. These issues remain of key importance in terms of the practical definition of the legal framework within which an AISP should operate in connection with the contractual relationships established with the user and, firstly, determination whether AISPs in connection with their activities have the right to entrust certain activities to third parties, including to provide services via agents; secondly, defining the regulatory environment that would establish the principles of such outsourcing.

Keywords: account information service provider, AISP, account information service, AIS, information duties, outsourcing

Bibliografia / References
Bagińska E., Gołaczyński J., Matysiak W., Nesterowicz N., Robaczyński W., Umowa outsourcingu [w:] System Prawa Prywatnego, red. Z. Radwański, t. 9, Prawo zobowiązań – umowy nienazwane, red. W.J. Katner,Warszawa 2018.
Bajor B., Dostarczanie konsumentom w postaci elektronicznej informacji wymaganych przez przepisy ustawy o usługach płatniczych, „Monitor Prawa Bankowego” 2017/7–8.
Bajor B. [w:] B. Bajor, J. Byrski, A. Zalcewicz, Ustawa o usługach płatniczych. Komentarz, LEX 2017.
Bajor B. [w:] B. Bajor, J. Byrski, A. Zalcewicz, Ustawa o usługach płatniczych. Komentarz, Warszawa 2021 (w druku).
Baranowska N., Stosowanie wykładni zgodnej z prawem unijnym w sporach horyzontalnych w razie nieprawidłowej implementacji dyrektywy, „Europejski Przegląd Sądowy” 2018/2.
Byrski J., Outsourcing w działalności dostawców usług płatniczych, Warszawa 2018.
Byrski J., Outsourcing w działalności dostawców usług płatniczych na tle dyrektywy w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2009/9.
Byrski J., Synowiec M., Wybrane zagadnienia charakterystyki prawnej nowych usług płatniczych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2017/12.
Chrzan M., Obowiązki informacyjne dostawcy usług płatniczych, „Monitor Prawa Bankowego” 2012/7–8.
Easson A.J., The „Direct Effect” of EEC Directives, „The International and Comparative Law Quarterly” 1979/3, vol. 28.
Grabowski M., Ustawa o usługach płatniczych. Komentarz, Legalis 2020.
Korus K., Usługi oparte na dostępie do rachunku w dyrektywie PSD II, „Monitor Prawa Bankowego” 2017/7–8.
Kurcz B., Dyrektywy Wspólnoty Europejskiej i ich implementacja do prawa krajowego, Kraków 2004.
Mostowik M., Prawna ochrona informacji o rachunku płatniczym w świetle usługi dostępu do informacji o rachunku (AIS), „Monitor Prawa Bankowego” 2017/7–8.
Nestoruk I.B., Nazwy prawnie zastrzeżone w działalności prowadzonej na rynku finansowym – z problematyki ochrony oznaczeń przedsiębiorstwa (cz. 1), „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2015/1.
Szpunar M., Bezpośredni skutek dyrektywy w postępowaniu przed sądem krajowym (Uwagi na tle najnowszego orzecznictwa), „Państwo i Prawo” 2004/9.

Tomasz Krupa
Autor jest pracownikiem Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (Departament Analiz i Strategii) (ORCID: 0000-0001-7641-9930).

Nadzwyczajny środek nadzorczy Komisji Nadzoru Finansowego stosowany do zagranicznych zakładów ubezpieczeń z Unii Europejskiej działających w Polsce w ramach swobody świadczenia usług

W artykule przedstawiono przesłanki zastosowania nowego instrumentu nadzorczego przez Komisję Nadzoru Finansowego w stosunku do zagranicznych zakładów ubezpieczeń wykonujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność ubezpieczeniową w ramach swobody świadczenia usług. Wprowadzony w art. 214 ust. 4a ustawy o działalności ubezpieczeniowej, nowy środek nadzorczy, stanowiąc implementację art. 155 ust. 4 dyrektywy Wypłacalność II, przyznaje jako organowi nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego możliwość podejmowania – w pilnych przypadkach – działań nadzorczych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, ale również stwarza warunki do podejmowania interwencji nadzorczej o charakterze ściśle prewencyjnym, zmierzającym do zapobieżenia nieprawidłowościom, których wystąpienie nie miało miejsca, ale jest wysoce prawdopodobne. Przesłanki stosowania przez Komisję Nadzoru Finansowego nowego środka nadzorczego zostały przedstawione ze wskazaniem ograniczeń kompetencyjnych organu nadzoru państwa przyjmującego wynikających z zasady nadzoru państwa macierzystego oraz z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Onix Asigurări SA. Omówiony instrument nadzorczy pomimo swojego komplementarnego charakteru stanowi istotne wzmocnienie nadzoru nad zagranicznymi zakładami, zapewniając efektywniejszą ochronę interesów ubezpieczających, ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia.

Słowa kluczowe: instrumenty nadzorcze, nadzwyczajne środki nadzorcze, swoboda świadczenia usług, działalność ubezpieczeniowa, nadzór ubezpieczeniowy

Tomasz Krupa
The author is employed by the Office of the Polish Financial Supervision Authority (Analysis and Strategy Department) (ORCID: 0000-0001-7641-9930).

Emergency Supervision Measure Applied by the Polish Financial Supervision Authority with Regard to Foreign Insurance Undertakings from the European Union Operating in Poland under Freedom to Provide Services

The paper presents the reasons for application of the Polish Financial Supervision Authority’s new supervision instrument with regard to foreign insurance undertakings which carry on insurance activity in the Republic of Poland under freedom to provide services. The new supervision measure, introduced in Article 214(4a) of the Act on Insurance Activity, by way of implementation of Article 155(4) of Solvency II Directive, grants the supervision authority of the host Member State the power to take - in emergency situations - supervision measures to remove irregularities that have been found, but also creates conditions for supervisory interventions of strictly preventive nature, intended to prevent irregularities that have not yet occurred, but are highly likely. The grounds for application of the new supervision measure by the Polish Financial Supervision Authority are presented, while indicating the restrictions upon the powers of the host state’s supervision authority resulting from the principle of supervision by the home Member State and taking into account the Onix Asigurări SA judgment of the Court of Justice of the European Union. The discussed supervision instrument, despite its supplementary nature, significantly strengthens the supervision over foreign insurers, ensuring more efficient protection of interests of insuring parties, insured parties, and persons entitled under insurance contracts.

Keywords: supervision instruments, emergency supervision measures, freedom to provide services, insurance activity, insurance supervision

Bibliografia / References
Biernat S. [w:] Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe. Prawo materialne i polityki, red. J. Barcz, Warszawa 2006.
European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA), Report to the European Commission on Group Supervision and Capital Management with a Group of Insurance or Reinsurance Undertakings, and FoS and FoE under Solvency II, EIOPA BoS-18-485, 14 December 2018, https://www.eiopa.europa.eu/sites/default/files/publications/pdfs/report_on_article_242_com_request_final_14_dec_2018_0.pdf (dostęp: 9.03.2021 r.).
European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA), Final Report on the Peer Review on Freedom to Provide Services, EIOPA-BoS-16-072,29 April 2016, https://www.eiopa.europa.eu/content/peer-review-freedom-provide-services, s. 18 (dostęp: 10.05.2020 r.).
Komisja Nadzoru Finansowego, Rekomendacje dla zakładów ubezpieczeń dotyczące systemu zarządzania produktem, 22 marca 2016 r., Warszawa 2016.
Komisja Nadzoru Finansowego, Komunikat dla polskich klientów Gefion Insurance A/S,25.06.2020 r., https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Komunikat_dla_polskich_klientow_Gefion_Insurance_AS.pdf (dostęp: 9.03.2021 r.).
Komisja Nadzoru Finansowego, Informacja poświęcona zasadom dobra ogólnego dla zakładów ubezpieczeń pochodzących z państw członkowskich UE oraz państw członkowskich EFTA, 18.06.2019 r., https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Informacje_dla_podmiotow_nadzorowanych/zasady_dobra_ogolnego (dostęp: 25.04.2020 r.).
Kurcz B., Dyrektywy Wspólnoty Europejskiej i ich implementacja do prawa krajowego, Kraków 2004.
Maśnicki J., Metody transpozycji dyrektyw, „Europejski Przegląd Sądowy” 2017/8.
Orlicki M., Interes ubezpieczonych jako samodzielna przesłanka działań nadzorczych [w:] Forum dyskusyjne ubezpieczeń i funduszy emerytalnych, Problemy ochrony konsumenta na rynku ubezpieczeń, red. T. Szumlicz, z. 6, Warszawa 2006.
Przecherski P., Freedom to Provide Service as the Form of the Cross-Border Activity of Foreign Insurance Undertakings in Poland, „Prawo Asekuracyjne” 2019/4.
Stopnicki P. [w:] Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Komentarz, red. P. Czublun, Warszawa 2016.
Taborowski M. [w:] Unia Europejska, Prawo instytucjonalne i gospodarcze, red. B. Wawrzyńczak-Jędryka, Warszawa 2007.
Wesołowska A. [w:] Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Komentarz, red. P. Czublun, Warszawa 2016.
Wajda P. [w:] Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Komentarz, red. P. Wajda, M. Szczepańska, Warszawa 2016.
Wojno B. [w:] Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Komentarz, red. P. Wajda, M. Szczepańska, Warszawa 2016.

dr Piotr Kuźnicki
Autor jest adwokatem w kancelarii Romanowski i Wspólnicy.

Piotr Haiduk
Autor jest adwokatem, partnerem w kancelarii Romanowski i Wspólnicy.

udział w autorstwie tekstu:
Piotr Kużnicki – 50%
Piotr Haiduk – 50%

Zgodność regulacji prawnej działania w porozumieniu (acting in concert) z przepisami prawa Unii Europejskiej

Celem opracowania jest omówienie problemu prawidłowości implementacji przepisów dyrektywy Transparency oraz dyrektywy w sprawie oferty przejęcia do polskiego porządku prawnego. Prezentowane przez część doktryny poglądy wskazują, że art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego obrotu oraz o spółkach publicznych w sposób błędny implementuje definicję „działania w porozumieniu” na potrzeby obowiązków informacyjnych w spółkach publicznych oraz wykonywania wezwań. Artykuł ukazuje, że wskazany artykuł jest zgodny z przepisami prawa unijnego. Krytycznie oceniona została propozycja eliminacji wątpliwości interpretacyjnych w drodze zmiany definicji działania w porozumieniu w ustawie o ofercie. W artykule zostaje przedstawione alternatywne rozwiązanie, polegające na możliwym usunięciu wątpliwości interpretacyjnych w drodze funkcjonalnej oraz proeuropejskiej wykładni, która pozwala zapewnić odpowiednią ochronę uczestników obrotu.

Słowa kluczowe: działanie w porozumieniu, acting in concert, spółka publiczna, harmonizacja prawa

dr Piotr Kuźnicki
The author is an advocate at Romanowski i Wspólnicy law firm (Poland).

Piotr Haiduk
The author is an advocate, a partner at Romanowski i Wspólnicy law firm (Poland).

Contribution to the authorship of the text:
Piotr Kużnicki – 50%
Piotr Haiduk – 50%

Consistency of Legal Regulation on Acting in Concert with Provisions of Law of the European Union

The aim of this paper is to discuss the issue of correct implementation of the Transparency Directive and the Takeover Directive into the Polish legal system. The views presented in legal literature suggest that Article 87(1)(5) of the Act on Public Offering provides for an erroneous implementation of the definition of ‘acting in concert’ for the purposes of disclosure obligations in public companies and acting on invitations to sell shares. The article shows that the aforementioned provision is consistent with the provisions of the EU law. The proposal to remove interpretive doubts by amending the Act is criticized. The article presents an alternative solution, involving the removal of doubts by a functional and pro-European interpretation, which may ensure adequate protection of market participants.

Keywords: acting in concert, public company, harmonization of law

Bibliografia / References

Błaszczyk P., Nabywanie akcji spółki publicznej a regulacja prawna działania w porozumieniu, „Przegląd Prawa Handlowego” 2017/8.
Chłopecki A., Dyl M., Prawo rynku kapitałowego, Warszawa 2012.
Gago-Rudnicka D., Jakszuk S. [w:] Prawo rynku kapitałowego. Komentarz,red. M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda, Legalis 2012.
Haładyj K., Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz,Warszawa 2009.
Mataczyński M. [w:] Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, red. T. Sójka, LEX 2015.
Michalski M. [w:] Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Komentarz, red. M. Michalski, Warszawa 2014.
Oplustil K., Sas M., Działanie w porozumieniu (acting in concert) a wykonywanie praw korporacyjnych w spółkach publicznych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/5.
Romanowski M., Cios wymierzony językiem jest silniejszy niż cios wymierzony lancą (Anonim), czyli o legislacji jako sztuce, „Monitor Prawa Handlowego” 2014/4.
Romanowski M., Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Komentarz, Warszawa 2003.
Rozwadowski W., Spory wokół definicji czynności prawnej w polskim prawie cywilny, „Państwo i Prawo” 2014/9.
Szumański A., Ujednolicenie czy harmonizacja europejskiego prawa spółek [w:] W kierunku europeizacji prawa prywatnego. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Jerzemu Rajskiemu, red. A. Brzozowski, W. Kocot. K. Michałowska, Warszawa 2007.

Przeglądaj powiązane tematy