Valpreventie
Compliance21 april, 2021

Standaardvragen bij de analyse van een arbeidsongeval

Elke preventieadviseur weet: als in een bedrijf een arbeidsongeval plaatsvindt is het cruciaal om dit grondig te bestuderen. Met die analyse kunt u als werkgever of preventieadviseur de factoren in kaart brengen die een invloed hadden op het ontstaan van het ongeval. Op basis hiervan kunt u vervolgens de nodige lessen trekken en maatregelen nemen om te vermijden dat een dergelijk ongeval in de toekomst opnieuw gebeurt. Maar welke vragen heb je nodig om een bruikbare analyse te maken?

Een van de belangrijke basisvragen hierbij is: welke ongevallen worden onderzocht? Enkel de ongevallen die effectief plaatsvonden, of ook onveilige situaties die bijna tot een ongeval leidden? Of nog: enkel die situaties die potentieel tot een ernstig letsel of overlijden hadden kunnen leiden?

Een andere vraag is of een arbeidsongevallenonderzoek wel of niet systematisch gebeurt. Ook hier zijn meerdere pistes mogelijk, zoals bijvoorbeeld een ‘tweesporenbeleid’ van een volledig onderzoek van effectieve ongevallen in combinatie met bijna-ongevallen aan de ene kant, en een ‘light’-aanpak die geen rekening houdt met kleinere incidenten aan de andere kant.

Set van standaardvragen

Een duidelijke set van standaardvragen is cruciaal voor een efficiënt en doelgericht onderzoek. Hierbij is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen vragen over het arbeidsongeval zelf en de oorza(a)k(en) ervan. Zo komen de volgende vragen niet in aanmerking voor een arbeidsongevallenonderzoek, ook al zijn ze primordiaal in het bredere onderzoek:

  • wie was gewond?
  • wat was de aard van het letsel of de schade?
  • waar vond het ongeval plaats?
  • wanneer vond het ongeval plaats?
  • welk werkgereedschap of welke machines werden gebruikt?

valpreventie

Praktijkgids

Het Amerikaanse agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (de tegenhanger van EU-OSHA) stelde een praktijkgids op met een uitgebreid overzicht van vragen die in aanmerking komen voor een arbeidsongevallenonderzoek. Deze gids bevat onder andere de volgende vragen:

  • volgden de werknemers veiligheidsprocedures bij de uitvoering van hun taken?
  • werden potentiële risico’s voor veilig werk voldoende geïdentificeerd?
  • kregen werknemers voldoende vorming en training om om te gaan met gevaarlijke arbeidsvoorwaarden die zouden kunnen ontstaan?
  • welke acties werden ondernomen om gevaarlijke situaties tegen te gaan?
  • gebeurden de controles zoals verwacht?
  • waren werktaken veeleisender of moeilijker dan gewoonlijk, met bijvoorbeeld extra vereiste concentratie?
  • waren er voldoende pbm’s aanwezig, en werden deze correct gebruikt?
  • werden werknemers voldoende getraind om deze pbm’s correct te gebruiken?
  • waren er op de werkvloer eventuele aanwijzingen dat pbm’s en/of gereedschap onvoldoende of verkeerd gebruikt werden?
  • was er een personeelstekort op de dag van het arbeidsongeval?
  • spoorden werknemers en hun toezichters onveilige of gevaarlijke werkomstandigheden tijdig op? (met andere woorden: anticipeerden ze voldoende op mogelijke gevaarlijke situaties?)

Deze vragenlijst kan aangevuld worden met eigen vragen, specifiek op maat van uw eigen bedrijf of sector.

Auteur: Geert Van Cauwenberge

Bron:  Enablon
Meer in senTRAL: Arbeidsongevallen - Hoe kan je een ongeval of incident analyseren?

Extra informatie:
OSHA Guide (USA)
Cohezio

HSE

senTRAL

Alles over milieu, veiligheid en welzijn op het werk