Risicoanalyse-legal
Compliance04 juni, 2021

De risicoanalyse en ernstige arbeidsongevallen: belangrijkste rechtsgrond voor strafvervolging

Dit artikel is onderdeel van een reeks waarin een jurist, een preventieadviseur-arbeidsarts en een preventieadviseur-arbeidsveiligheid zich buigen over de risicoanalyse.  Advocaat Chris Persyn legt de juridische risico’s bloot van een ontbrekende of falende risicoanalyse.

‘Risicoanalyse’ (RA) vormt een centraal begrip in het dynamisch risicobeheersingssysteem waarmee elke werkgever structureel en planmatig de preventie in zijn onderneming moet aanpakken.

Risicoanalyse volgens de wet

Wat nu exact als een ‘risicoanalyse’ kan gelden vinden we in de Codex. Het gaat om de identificatie van gevaren voor het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, de vaststelling en de bepaling van de risico's voor dit welzijn, en de beoordeling van deze risico's. Ze moet gebeuren op het niveau van de organisatie in haar geheel, het niveau van elke groep van werkposten of -functies, en finaal op het niveau van het individu.

Alle actoren betrokken

Alle actoren van het welzijnsbeleid hebben daarbij een eigen taak. Tot zijn essentie herleid kan men zeggen dat de werkgever het dynamisch risicobeheersingssysteem organiseert, de hiërarchische lijn het systeem implementeert, de werknemer het respecteert, en de interne en externe diensten daarbij verplicht adviseren.

Belangrijkste rechtsgrond voor strafvervolging

Het niet of niet correct uitvoeren van risicoanalyses vormt een van de belangrijkste rechtsgronden waarop strafvervolging na een ernstig arbeidsongeval wordt gesteund.

Dat is nogal vanzelfsprekend, wanneer er in een bedrijf niet of nauwelijks sprake is van een systeembenadering. We zien het ook in situaties waarin binnen een bedrijf weliswaar risicoanalyses voorhanden zijn, maar niet voor een specifieke, meestal van de courante activiteit afwijkende werkzaamheid. Waarbij het dan misloopt. Een laatste categorie binnen de rechtspraak wordt gevormd door situaties waarin weliswaar een (soms zelfs omstandige) risicoanalyse voorligt, maar waarbij het verwijt wordt gemaakt dat ze niet adequaat was. Dat lijkt ons voor betwisting vatbaar. De wet vereist immers niet dat de analyse voor elke situatie volledig en adequaat moet zijn. Ook een risicoanalyse blijft een dynamisch gegeven, met ruimte voor voortschrijdend inzicht.

Auteur: Chris Persyn, Cautius

Meer informatie
Het uitgebreide artikel vindt u in senTRAL: Het belang van een (goede) risicoanalyse in wetgeving en rechtspraak

Behoren ook tot de reeks: Wat is een (goede) risicoanalyse? Een pragmatische multidisciplinaire benadering:

HSE

senTRAL

Alles over milieu, veiligheid en welzijn op het werk