RA systemen
Compliance24 mei, 2022

Wat is nu eigenlijk een goede risicoanalyse?

Een jurist, preventieadviseur-arbeidsarts en preventieadviseur-arbeidsveiligheid buigen zich over het juridisch en medisch aspect rond risicoanalyse en veiligheid op het werk. 

Arbeidsveiligheid: een goede risicoanalyse in 3 stappen

Marc Hoppenbrouwers licht toe.

sentral-RA1_Hoppenbrouwers.png
Bekijk de video

Is mijn dynamische risicobeoordeling eigenlijk wel in overeenstemming met de wettelijke bepalingen? Dit is een pertinente vraag voor een preventieadviseur. Er bestaat alvast geen blauwdruk maar er zijn wel systemen om vlot een controle te doen. Een overzichtslijst van de wettelijk verplichte risicoanalyses aangevuld met de prioriteitenmatrix van Eisenhouwer kan hierbij een hulpmiddel zijn voor een pragmatische aanpak. 

Begin met een overzichtelijke inventaris

Het succes van een goed welzijnsbeleid is afhankelijk van hoe we ageren op de risico’s en anticiperen op gevaren. Dit vereist een doordachte en structurele aanpak. Een geschikte benadering zit in het opstellen van een overzichtelijke inventaris door eerst een globaal beeld te vormen van de verplichte aanwezigheid van risicoanalyses. Deze inventaris kan al dan niet uitgebreid worden met bijkomende analyses volgens de activiteiten van de organisatie.

Gebruik een wegingsfactor om prioriteiten te stellen

De onderlinge verhouding in de rangschikking tussen de diverse risicoanalyses kan tevens belangrijk zijn. Door een wegingsfactor creëer je de prioritering. Dit vergemakkelijkt de selectie van de meest relevante inspanningen bij het in orde brengen van de verplichte risicobeoordelingen. Het stelt je in staat om voorrang te geven aan meer belangrijke en urgente analyses in vergelijking met analyses die verder in een planningen opgenomen kunnen worden. 

 Prioriteit Criterium
 Belangrijk Er kunnen ernstige gevolgen ontstaan door het ontbreken van maatregelen
 Onbelangrijk          Er zijn geen negatieve gevolgen
 Urgent  De analyse moet snel gebeuren
 Niet urgent De analyse kan gepland worden

Zorg voor een goede fasering van de acties

De risico’s die het meeste impact hebben op de veiligheid en gezondheid van de medewerkers krijgen voorrang en worden dus eerst behandeld. Maatregelen kunnen de risico’s wegnemen of ze reduceren tot een acceptabel niveau. De implementatie van de diverse maatregelen verloopt goed overwogen en waar nodig gefaseerd. Vandaar dat men ook verwijst naar een dynamische risicobeheersing.

Een eerste aanzet is zeker geen overbodige luxe. Meer diepgang kan dan gegeven worden in de (nabije) toekomst. De uit te voeren acties worden verder opgenomen in het jaarlijks actieplan / globaal preventieplan en toegelicht in het comité PBW. 

risico beoordeling

Download het schema

 

Een goede risicoanalyse vanuit medisch standpunt

Een toelichting van Edelhart Kempeneers, medisch directeur Attentia.

sentral-RA_Kempeneers.png
Bekijk de video

Is een risicoanalyse überhaupt nodig?

Het lijkt werkgevers van kleine of middelgrote ondernemingen een onnodige administratieve verplichting die geen inherente meerwaarde met zich meebracht. En ja, de aanwezigheid van een risicoanalyse gaat niet op automagische wijze alle mogelijke risico's tot nul reduceren. Een risicoanalyse is dan ook geen doel op zich. Het is een werkmiddel waarmee men een welzijnsbeleid opstelt met concrete maatregelen die de belangrijkste risico's beperken

Welke methode(s) moet je gebruiken voor een goede risicoanalyse? 

Er bestaan tientallen methodes, en elk heeft de eigen voor- en nadelen. Ik heb sowieso mijn bedenkingen bij de kwantificeerbaarheid van de verschillende risico's. Er moet in zulke gevallen gekeken worden op welke manier een risicoanalyse wél gebruikt zal worden om concrete acties te nemen. Dat is uiteindelijk het doel. Mijn advies is dus om zo pragmatisch mogelijk te werk te gaan.

 
Risicoanalyse als leidraad

Dus wat is voor mij een "goede" risicoanalyse? Diegene die ook daadwerkelijk gebruikt wordt. Die niet verheven wordt tot einddoel, maar dient als werkbare én wendbare leidraad, om de acties met de grootste impact op de veiligheid en de gezondheid van de werknemers snel en eenvoudig aan het licht te brengen.Meer informatie

De uitgebreide versie van dit artikel vindt u op senTRAL, bij In de praktijk, met als titel: Risicoanalyse: een werkbare en wendbare leidraad

 

Het standpunt van de preventieadviseur over arbeidsveiligheid.

Belang van expertise en overleg

De werkgever en hiërarchische lijn zijn volgens de wetgever verantwoordelijk voor de uitvoering. In de praktijk zien we echter vaak dat de preventieadviseur deze taak op zich neemt. Expertise en tijdsbesteding vormen hiervoor een motivatie. Dit is niet erg zolang er voldoende overleg is met de werkgever en hiërarchische lijn. De participatie is immers een belangrijk aspect om een adequaat resultaat te bekomen. Gevaren definiëren is gewoon niet mogelijk zonder inbreng van de betrokken medewerkers. De preventieadviseur moet daarom in overleg gaan, observeren of andere technieken gebruiken om een zo goed mogelijk zicht te krijgen op de omstandigheden. Mens, technieken en organisatie vormen hierbij drie factoren die afzonderlijk maar toch met de nodige link naar elkaar bekeken worden. 

Keuze van de juiste methodiek 

Om het nodige kwaliteitsniveau van de risicobeoordeling te bereiken zijn verder ook de juiste technische keuzes essentieel. Je dient de aangewezen methodiek te selecteren omdat niet elke methodiek geschikt is om elk risico te beoordelen. Bij de keuze van deze instrumenten is de rol van de preventieadviseur essentieel. Hierbij is het zeker nuttig om ook naar externe diensten PBW te kijken. Het identificatiedocument omschrijft de wederzijdse expertise en dit komt dan ten goede bij de correcte opzet van een risicobeoordeling en in het bijzonder bij de aanpak en de keuze van de analysetechniek. 
Een goede risicobeoordeling vormt de spiegel van veiligheid en gezondheid voor de organisatie. Zoals bij de mens kan het resultaat verrassend zijn.

Auteur: Marc Hoppenbrouwers

Meer informatie

De uitgebreide versie van dit artikel vindt u op senTRAL, met als titel “Handvaten voor adequate kwalitatieve en kwantitatieve risicoanalyses”. 

 

Wat zijn de juridische risico’s van een ontbrekende of falende risicoanalyse?

Belangrijkste rechtsgrond voor strafvervolging

Het niet of niet correct uitvoeren van risicoanalyses vormt een van de belangrijkste rechtsgronden waarop strafvervolging na een ernstig arbeidsongeval wordt gesteund.

Dat is nogal vanzelfsprekend, wanneer er in een bedrijf niet of nauwelijks sprake is van een systeembenadering. We zien het ook in situaties waarin binnen een bedrijf weliswaar risicoanalyses voorhanden zijn, maar niet voor een specifieke, meestal van de courante activiteit afwijkende werkzaamheid. Waarbij het dan misloopt. Een laatste categorie binnen de rechtspraak wordt gevormd door situaties waarin weliswaar een (soms zelfs omstandige) risicoanalyse voorligt, maar waarbij het verwijt wordt gemaakt dat ze niet adequaat was. Dat lijkt ons voor betwisting vatbaar. De wet vereist immers niet dat de analyse voor elke situatie volledig en adequaat moet zijn. Ook een risicoanalyse blijft een dynamisch gegeven, met ruimte voor voortschrijdend inzicht.

sentral-RA_Persyn.png
Bekijk de video
Wat houdt een goed Dynamisch Risicobeheersingssysteem in? Maak kennis met senTRAL, online tool voor alle HSE informatie en vindt alle info die u nodig hebt voor een goed DBRS.
HSE

HSE Newsletter

Het recentste nieuws gratis in uw mailbox.
Back To Top