Kan acute stress of werkdruk als arbeidsongeval beschouwd worden? Die vraag analyseert Annick Alders aan de hand van de meest recente rechtspraak. Dit artikel is een samenvatting van de bijdrage op senTRAL. Lees de volledige bijdrage met links naar de rechtspraak.
Een gespannen sfeer op het werk. Twee leidinggevenden kunnen niet meer door één deur. Hun maandenlange conflict waaiert uit naar de hele onderneming en zet het team onder hoogspanning. En dan, op een dag, verstuurt één van de twee leidinggevenden een mail naar één van de medewerkers met de uitnodiging tot een evaluatiegesprek. Deze mail schiet meteen in het verkeerde keelgat en leidt tot uitval van deze medewerker ten gevolge van een emotionele schok. Maakt dat een arbeidsongeval uit?
Wat zijn de voorwaarden om van een arbeidsongeval te spreken?
Van zodra zich een plotselinge gebeurtenis voordoet tijdens en door het werk waardoor een werknemer een letsel oploopt is er sprake van een arbeidsongeval. Eens aan deze voorwaarden voldaan, geldt een dubbel wettelijk vermoeden, dat evenwel weerlegbaar is:
- 1e vermoeden: wanneer naast het letsel ook een de plotselinge gebeurtenis wordt aangewezen, wordt het causaal verband tussen beiden vermoed. Anders gezegd: in dat geval wordt ervan uitgegaan dat het letsel is veroorzaakt door de plotselinge gebeurtenis.
- 2e vermoeden: wanneer plotselinge gebeurtenis en letsel (het ongeval dus) zich situeren tijdens de uitvoering van de arbeid, wordt het ongeval meteen geacht veroorzaakt te zijn door de uitvoering van de arbeidsovereenkomst. Anders gezegd: in dat geval wordt ervan uitgegaan dat het ongeval is veroorzaakt door de uitvoering van de arbeid.
Stress en werkdruk als oorzaak van een arbeidsongeval?
Op het vlak van psychosociale risico’s buigt de rechtspraak zich regelmatig over de vraag of de door een werknemer ervaren stress als arbeidsongeval kan gecatalogeerd worden. Daarbij komt zowel de vraag naar het aanwijzen van een concrete gebeurtenis als de beoordeling van de causaliteit aan bod. Grosso modo onderscheidt de rechtspraak drie situaties:
- Een concrete traumatiserende gebeurtenis;
- Een acute werkgebonden stresspiek;
- Langdurige stress zonder identificeerbaar omslagmoment.