Rażąco niska cena w zamówieniach publicznych

Choć w przepisach wciąż brak definicji legalnej rażąco niskiej ceny, to na przestrzeni lat orzecznictwo europejskie, krajowe oraz doktryna wypracowały stanowisko, za którym przyjmuje się, że jest to cena zawarta w ofercie, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu z cenami rynkowymi podobnych zamówień i innych ofert.

Zatem, o ofercie z rażąco niską ceną będziemy mówić w przypadku, gdy cena będzie znacząco odbiegała od cen przyjętych, wskazując na fakt realizacji zamówienia poniżej kosztów wytworzenia usługi, dostawy lub roboty budowlanej - co mogłoby skutkować realizacją zamówienia z nienależytą starannością.

Rażąco niska cena - jaki jest cel badania?

Badanie, czy oferta zawiera rażąco niską cenę, ma na celu zabezpieczenie interesów:

  • zamawiającego - ma on możliwość upewnienia się, czy za cenę zaoferowaną przez wykonawcę możliwe jest zrealizowanie przedmiotu zamówienia.
  • wykonawcy - jego oferta nie zostanie odrzucona z powodu uznania ceny za rażąco niską, bez wcześniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień.

Kiedy wzywać do wyjaśnień?

Zamawiający żąda od wykonawcy złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, gdy zaoferowana cena lub koszt lub ich istotne części składowe:

  • wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia
  • budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.

Ponadto, Prawo zamówień publicznych wskazuje kolejną przesłankę, która każe zamawiającemu przyjąć, że takie wątpliwości zachodzą. Dzieje się tak, jeżeli cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:

1. wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu z powodu:

  • złożenia po upływie terminu składania ofert (art. 226 ust. 1 pkt 1 p.z.p.),
  • treści niezgodnej z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 p.z.p.),
  • zawierania błędów w obliczeniu ceny lub kosztu -innych niż oczywista omyłka- (art. 226 ust. 1 pkt 10 p.z.p.).

2. wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych.

W pierwszym z wyżej wymienionych punktów zamawiający obligatoryjnie zwraca się o udzielenie wyjaśnień, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia (np. gdy jedna z cen złożonych ofert jest rażąco wysoka i wygenerowała tę różnicę 30%). Natomiast w drugim przypadku wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień zostało pozostawione decyzji zamawiającego.

Wezwanie do złożenia wyjaśnień i co dalej?

To na wykonawcach spoczywa obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu. Zamawiający, badając złożone przez wykonawcę wyjaśnienia, w tym złożone dowody, bierze pod uwagę przede wszystkim obiektywne czynniki, mogące mieć wpływ na wysokość zaoferowanej ceny lub kosztu, będące rzecz jasna zgodne z prawem i nie naruszające zasad uczciwej konkurencji.

Konsekwencją braku złożenia wyjaśnień przez wykonawcę jest odrzucenie jego ofert, tak samo dzieje się, gdy przedłożone wyjaśnienia wraz z dowodami potwierdzą, że zaoferowana cena lub koszt są rażąco niskie.

Chcesz dowiedzieć się więcej o programie LEX Zamówienia Publiczne?
Umów się na BEZPŁATNĄ prezentację