Prawo02 grudnia, 2021

Polski Proces Cywilny 4/2021

New efforts in judicial cooperation in European child abduction casesDieter Martiny
prof. dr, profesor emerytowany Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą, Niemcy
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2739-5332

Zacieśnienie współpracy sądowej w sprawach dotyczących uprowadzenia dziecka za granicę w Unii Europejskiej

Rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111 z 25.06.2019 r. w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę (wersja przekształcona) zawiera nowe, obszerne przepisy dotyczące uprowadzenia dziecka za granicę. Przepisy te, a zwłaszcza rozdział III (art. 22–29) Rozporządzenia uzupełniają regulację Konwencji haskiej z 1980 r., dotyczącej uprowadzenia dziecka za granicę. Artykuł analizuje wzajemne oddziaływanie tych dwóch źródeł prawnych w kontekście zamierzonej ściślejszej współpracy wewnątrzunijnej. Analizie poddano kwestie jurysdykcji oraz procedury powrotu dziecka w przypadku bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania. Uwzględniono również zmiany w uznawaniu i wykonywaniu „uprzywilejowanych” orzeczeń nakazujących powrót dziecka.

Słowa kluczowe: wykonanie orzeczeń nakazujących powrót dziecka, uprowadzenie dziecka za granicę, Konwencja haska w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę z 1980 r., jurysdykcja na mocy Rozporządzenia Bruksela II bis (wersja przekształcona), uprzywilejowane decyzje, Rozporządzenie Bruksela II bis 2019/1111 (wersja przekształcona)

Dieter Martiny
Prof. Dr. Professor Emeritus at Europa-Universität Viadrina in Frankfurt/Oder, Germany
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2739-5332

New efforts in judicial cooperation in European child abduction cases

Council Regulation (EU) 2019/1111 of 25 June 2019 on jurisdiction, the recognition and enforcement of decisions in matrimonial matters and the matters of parental responsibility, and on international child abduction (Recast) contains new and extensive provisions on international child abduction. The 1980 Hague Convention on International Child Abduction is complemented mainly by chapter III (Arts. 22 to 29). The paper examines the interplay of these two legal sources in the closer intra-EU cooperation that is intended. The author analyses jurisdiction and the procedure for the return of a child in the case of wrongful removal or retention. Amendments in recognition and enforcement of ‘privileged’ decisions ordering the return of a child are also addressed.

Keywords: enforcement of decisions ordering the return of a child, international child abduction, Hague Convention on International Child Abduction of 1980, Jurisdiction under Brussels II bis (Recast), privileged decisions, Recast of the Brussels II bis Regulation 2019/1111

View article

Bibliografia/References

Antomo J., Internationale Kindesentführung oder Rückkehr in die Heimat, “Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts” 2019.
Antomo J., Die Neufassung der Brüssel IIa-Verordnung [in:] Europäisches Familien- und Erbrecht, ed. T. Pfeiffer, Q.C. Lobach, T. Rapp, Köln 2020.
Basedow J., EU-Kollisionsrecht und Haager Konferenz Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts, “Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts” 2017.
Beaumont P., Walker L., Holliday J., Parental Responsibility and International Child Abduction in the proposed recast of Brussels IIa Regulation and the effect of Brexit on future child abduction proceedings, “International Family Law Journal” 2016.
Beaumont P., Walker L., Holliday J., Conflicts of EU courts on child abduction, “Journal of Private International Law” 2016/12.
Brosch M., Die Neufassung der Brüssel IIa-Verordnung, “Zeitschrift für das Privatrecht der Europäischen Union” 2020.
Corneloup S., Kruger T., Le règlement 2019/1111, Bruxelles II : la protection des enfants gagne du ter(rain), « Revue critique de droit international privé » 2020.
Curry-Sumner I., The Revision of Brussels IIbis, “Nederlands Internationaal Privaatrecht” 2015.
Deuschl H., Kindesentführungen: Das Zusammenspiel HKÜ und VO 2019/1111, “Neue Zeitschrift für Familienrecht” 2021.
Frohn L., Sumner I., Herziening Brussel Ilbis, “Nederlands Internationaal Privaatrecht” 2020.
Garber T., Neumayr M., Ein neues System des einstweiligen Rechtsschutzes in Europa: einstweilige Maßnahmen nach der Brüssel IIb-Verordnung [in:] Festschrift Thümmel, Berlin 2020.
Gruber U.P., Möller L., Die Neufassung der EuEheVO, “Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts” 2020.
Hatápka M., Article 11 of the Brussels IIa Regulation, “International Family Law” 2014.
Hess B., Europäisches Zivilprozessrecht, Berlin 2021.
Honorati C., The Commission’s proposal for a recast of Brussels IIa Regulation, “International Family Law” 2017.
Kruger T., Samyn L., Brussels II bis: successes and suggested improvements, “Journal of Private International Law” 2016/12.
Lamont R., Protecting children's rights after child abduction: the interaction of the CJEU and ECtHR in interpreting Brussels II bis [in:] Fundamental rights and best interests of the child in transnational families, eds. E. Bergamini, C. Ragni, F. Deana, Cambridge 2019.
Lowe N., Strasbourg in harmony with The Hague and Luxembourg over child abduction? [in:] Festschrift Coester-Waltjen, Bielefeld 2015.
Martiny D., Internationale Kindesentführung und europäischer Menschenrechtsschutz [in:] Festschrift Coester-Waltjen, Bielefeld 2015.
McEleavy P., The New Child Abduction Regime in the European Community, “Journal of Private International Law” 2005/5.
Musseva B., The recast of the Brussels IIa Regulation: the sweet and sour fruits of unanimity, “ERA Forum” 2020/21.
Pretelli I., Provisional Measures in Family Law and the Brussels IIter Regulation, “Yearbook of Private International Law” 2018–2019/20.
Raffai K., The Principle of Mutual Trust Versus the Child’s Right to be Heard, “Hungarian Journal of Legal Studies” 2016/57.
Rosenberg A., Revision der Verordnung Brüssel IIa, “Interdisziplinäre Zeitschrift für Familienrecht” 2017.
Schulz A., Das Vollstreckungssystem in der neuen Brüssel IIa-Verordnung [in:] Standards und Abgrenzungen im internationalen Familienrecht, ed. C. Budzikiewicz, B. Heiderhoff, F. Klinkhammer, K. Niethammer-Jürgens, Baden-Baden 2019.
Schulz A., Die EU und die Haager Konferenz für Internationales Privatrecht [in:] Kohärenz im Internationalen Privat- und Verfahrensrecht der Europäischen Union, eds. J. Hein, G. Rühl, Tübingen 2016.
Schulz A., Die Neufassung der Brüssel IIa-Verordnung, “Zeitschrift für das gesamte Familienrecht” 2020.
Schulz A., The Cooperation between Central Authorities under the Brussels IIa Regulation [in:] Planning the Future of Cross Border Families, eds. I. Viarengo, F.C. Villata, Oxford 2020.
Stroom-Willemsen W., De herziening Brussel II-bis en internationale kinderontvoeringszaken, “Tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht” 2020.
Trimmings K., Child abduction within the European Union, Oxford 2013.
Ubertazzi B., The hearing of the child in the Brussels IIa Regulation and its Recast Proposal, “Journal of Private International Law” 2017/3.
Weller M., Die Reform der EuEheVO, “Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts” 2017.

Burkhard Hess
Profesor doktor, doktor honoris causa, Instytut Prawa Procesowego Maxa Plancka, Luksemburg
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1409-5456

Ku jednolitemu pojmowaniu miejsca zwykłego pobytu w europejskim prawie procesowym i prawie prywatnym międzynarodowym?

W prawie prywatnym międzynarodowym i prawie procesowym Unii Europejskiej miejsce zwykłego pobytu jest często używanym pojęciem służącym do określania jurysdykcji i prawa właściwego. Jego szerokie zastosowanie nie oznacza jednak, że opiera się ono na jednolitym pojmowaniu tego terminu. W artykule przeanalizowano różne obszary, w których stosowana jest ta zasada. Podkreślono, że w prawie europejskim nie istnieje jednolita koncepcja zwykłego pobytu, mimo że bazuje ona przede wszystkim na czynnikach obiektywnych. Ponadto, z punktu widzenia regulacji prawnych, nie wydaje się pożądane traktowanie tego pojęcia w jednolity sposób. W tym zakresie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, rozróżniające różne zastosowania tego pojęcia, wydaje się być wyważone.

Słowa kluczowe: miejsce zwykłego pobytu, łącznik, europejskie prawo prywatne międzynarodowe, europejskie prawo procesowe

Burkhard Hess

Prof. Dr. Dres. h.c. at Max Planck Institute Luxembourg for International, 
European and Regulatory Procedural Law, Luxembourg
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1409-5456

Towards a Uniform Concept of Habitual Residence in European Procedural and Private International Law?

In the private international and procedural laws of the European Union, habitual residence has become an often-used concept to determine jurisdiction and applicable law. However, its broad usage does not entail that the concept is based on a uniform understanding. The paper explores the different areas where the principle is being applied. It concludes that a uniform concept of habitual residence does not exist in European law although the concept is primarily based on objective factors. Furthermore, from a regulatory perspective, it does not seem desirable to develop this concept in a uniform way. In this regard, the case law of the European Court of Justice, distinguishing different applications of the concept, appears to be balanced.

Keywords: habitual residence, connecting factor, European private international law, European procedural law

View article

Bibliografia/References
Baetge D., Der gewöhnliche Aufenthalt im internationalen Privatrecht, Tübingen 1994.
Borrás A., Explanatory Report on the Convention, drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union, on Jurisdiction and the Recognition and Enforcement of Judgments in Matrimonial Matters (approved by the Council on 28 May 1998), Official Journal of the European Communities of 16 July 1998, (C 221/27).
Brosch M., Die Rechtswahl im Europäischen Familien- und Erbrecht, Tübingen 2019.
van Calster G., European Private International Law, Oxford 2021.
Coster-Waltjen D., Einige Überlegungen zum Gebot der übergreifenden systematischen Auslegung nach Erwägungsgrund 7 der Rom I-VO, „Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts“ 2020.
De Winter L.I. [in:] Recueil des Cours. Collected Courses, Tome/Volume 128, Leiden 1969.
Dickinson A.A., The Rome II Regulation: The Law Applicable to Non-contractual Obligations, Oxford 2008.
Dutta A., Domicile, habitual residence and establishment [in:] Encyclopedia of private international law. Vol. 1, eds. J. Basedow, G. Rühl, F. Ferrari, F. Miguel Asensio, A. Pedro, Cheltenham 2017.
Fallon M., Lagarde P., Poillot-Peruzetto S. (ed.), Quelle architecture pour un code de droit international privé?, Bruxelles 2012.
Ferrari F., From Rome to Rome via Brussels: Remarks on the Law Applicable to Contractual Obligations Absent a Choice by the Parties (Art. 4 of the Rome I Regulation), “Rabels Zeitschrift für ausländisches und internationales Privatrecht (The Rabel Journal of Comparative and International Private Law)” 2009.
Gascon Inchausti F., Requejo Isidro M. [in:] The Luxembourg Report on European Procedural Law. Volume I, ed. B. Hess, P. Ortolani, München – Oxford – Baden-Baden 2019.
von Hein J. [in:] Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch: BGB, Band 11: Internationales Privatrecht I, Europäisches Kollisionsrecht, Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuche (Art. 1–26), ed. J. von Hein, München 2018.
von Hein J., The role of the HCCH in shaping private international law [in:] The Elgar Companion to the Hague Conference of Private International Law, eds. T. John, R. Gulati, B. Köhler, Cheltenham 2020,
Hess B., Europäisches Zivilprozessrecht, Berlin 2021.
Jacobs H., Das Haager Anerkennungs- und Vollstreckungsübereinkommen vom 2. Juli 2019, Tübingen 2021.
Mann F.A., Der „gewöhnliche Aufenthalt“ im Internationalen Privatrecht: Ein Beitrag zum Problem der Rechtsvereinheitlichung, „Juristen Zeitung“ 1956.
Remien O., Die Europäische Erbrechtsverordnung und die vielen Fragen der europäischen Rechtsprechung – fünf Jahre nach Inkrafttreten, „Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts“ 2021.
Rentsch B., Der Gewöhnliche Aufenthalt im System des Europäischen Kollisionsrechts, Tübingen 2017.
Wagner R., A Rome-0 Regulation from a Political Point of View [in:] General Principles of European Private International Law, ed. S. Leible, Alphen aan den Rijn 2016.
Weller M.P., Rentsch B., Habitual Residence: A Plea for ‘Settled Intention’ [in:] General Principles of European Private International Law, ed. S. Leible, Alphen aan den Rijn 2016.

Michele Angelo Lupoi
Profesor nadzwyczajny na Wydziale Prawa Uniwersytetu Bolońskiego, Włochy
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-4844-9590

Pomiędzy zgodą stron a uznaniem sędziowskim: łączenie roszczeń i przekazywanie spraw sądowi innego państwa członkowskiego w rozporządzeniu Rady (UE) 2019/1111

Rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111 wprowadziło nowe reguły i mechanizmy mające na celu zapewnienie, że sprawy dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej będą rozstrzygane przez sądy korzystniej zlokalizowane dla ochrony najlepiej pojętego interesu dziecka. W związku z tym, mimo braku ogólnego przepisu dotyczącego łączenia powiązanych roszczeń, przekształcone rozporządzenie daje zainteresowanym stronom ograniczoną możliwość wyboru właściwego forum. Co ważniejsze, sędziowie uzyskali dyskrecjonalne uprawnienie do decydowania o wykonywaniu swojej jurysdykcji z możliwością przekazania sprawy do bardziej odpowiedniego forum. Te nowe uprawnienia i mechanizmy proceduralne wzmacniają europejską przestrzeń sprawiedliwości oraz wdrażają pogłębioną współpracę i współdziałanie pomiędzy sądami różnych państw członkowskich.

Słowa kluczowe: łączenie roszczeń, prorogacja jurysdykcji, przekazywanie spraw, forum non conveniens

Michele Angelo Lupoi
Associate Professor at Department of Legal Studies, University of Bologna, Italy
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-4844-9590

Between parties’ consent and judicial discretion: joinder of claims and transfer of cases in Regulation (EU) 2019/1111

Regulation no. 2019/1111 has introduced new rules and mechanisms in order to ensure that a parental responsibility case is decided by the court more conveniently placed to protect the best interest of the child. Thus, while no general provision on the joinder of related claims is provided for, the recast regulation grants the interested parties a limited possibility to choose the competent forum. More significantly, the judge is granted discretionary powers as concerns the exercise of its jurisdicton and the decision to transfer the case to a more appropriate forum. These new powers and procedural mechanisms enforce the European space of justice and implement cooperation and collaboration between the Courts of different Member States.

Keywords: joinder of claims, prorogation of jurisdiction, transfer of cases, forum non conveniens

View article

Bibliografia/References
Bernasconi S., Domanda di separazione e domande riguardanti i figli: la giurisdizione sulla domanda principale non si estende necessariamente alle domande accessorie, “Famiglia e diretto” 2016.
De Boer Th.M., What we should not expect from a recast of the Brussels IIbis Regulation, “Nederlands internationaal privaatrecht” 2015/1.
Carpaneto L., La ricerca di una (nuova) sintesi tra interesse superiore del minore “in astratto” e “in concreto” nella riforma del regolamento Bruxelles II-bis, “Rivista di diritto internazionale privato e processuale” 2018/4.
Honorati C., La proposta di revisione del regolamento Bruxelles II-bis: più tutela per i minori e più efficacia nell’esecuzione delle decisioni, “Rivista di diritto internazionale privato e processuale” 2017/2.
Marino S., La portata della proroga del foro nelle controversie sulla responsabilità genitoriale, “Rivista di diritto internazionale privato e processuale” 2015/2.
Musseva B., The recast of the Brussels IIa Regulation: the sweet and sour fruits of unanimity, “ERA Forum” 2020/21.

Maciej Szpunar
doktor habilitowany, profesor UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Polska; Pierwszy Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości, Luksemburg
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7035-0805
Krzysztof Pacuła
doktor, referendarz w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Luksemburg
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-4492-2360

Forum necessitatis w sprawach z zakresu prawa rodzinnego w ramach prawa Unii i prawa międzynarodowego

Forum necessitatis opiera się na założeniu, że sąd może stanąć wobec konieczności rozpoznania sprawy, mimo braku jurysdykcji na mocy przepisów mających zasadniczo zastosowanie. Uzasadnieniem istnienia jurysdykcji jest to, że powód nie może doprowadzić do przeprowadzenia postępowania przed innym forum lub nie można tego w danej sytuacji od niego wymagać. Niniejszy artykuł stanowi próbę umiejscowienia jurysdykcji konieczniej w szerszym kontekście, w którym funkcjonuje ona w państwach członkowskich, tj. w kontekście prawa UE i prawa międzynarodowego. Zestawia trzy pojęcia prawne (forum necessitatis, forum non conveniens i uniwersalna jurysdykcja cywilna) w celu określenia granic jurysdykcji koniecznej w postaci, która przyjęta została w prawie UE. Rozpatruje także jurysdykcję konieczną w świetle prawa międzynarodowego i, uwzględniając wpływ praw człowieka i/lub praw podstawowych, zmierza do wyjaśnienia, czy prawo międzynarodowe nakłada na państwa członkowskie jakiekolwiek ograniczenia lub obowiązki w zakresie zapewnienia takiej jurysdykcji. Biorąc pod uwagę wnioski płynące z tych rozważań, w artykule dokonuje się przeglądu przypadków, w których jurysdykcja konieczna może znajdować zastosowanie na tle różnych instrumentów unijnego prawa prywatnego międzynarodowego, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które dotyczą spraw z zakresu prawa rodzinnego.

Słowa kluczowe: Forum necessitatis, jurysdykcja konieczna, prawo prywatne międzynarodowe EU, dostęp do wymiaru sprawiedliwości, jurysdykcja uniwersalna, forum non conveniens, prawa podstawowe

Maciej Szpunar
Dr hab. prof. UŚ, University of Silesia in Katowice, Poland; First Advocate General at the Court of Justice, Luxembourg
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7035-0805
Krzysztof Pacuła
PhD, legal clerk at the Court of Justice of the European Union, Luxembourg
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-4492-2360

Forum of necessity in family law matters within the framework of EU and international law

The forum of necessity revolves around the idea that a court may be called upon to hear a case, though it lacks jurisdiction under the normally applicable rules. The justification of its jurisdiction lies in the fact that the claimant cannot bring the proceedings before another forum or cannot be reasonably required to do so in a given situation. The present paper constitutes an attempt to contextualize and to position the forum of necessity within the framework in which it operates in the Member States, namely the framework of EU and international law. It juxtapositions three legal concepts (forum of necessity, forum non conveniens and universal civil jurisdiction) in order to determine the boundaries of necessity jurisdiction as it is known under EU law. It also benchmarks the necessity jurisdiction against international law and takes into account the influences of human and/or fundamental rights in an attempt to determine whether international law places on the Member States any constraints or obligations as to ensuring a forum of necessity. Taking into account those findings, the paper presents the spectrum of influences that the doctrine of forum of necessity may produce across various instruments of EU private international law, in particular those pertaining to family law matters. 

Keywords: Forum necessitatis, forum of necessity, EU private international law, access to justice, universal jurisdiction, forum non conveniens, fundamental rights 

View article

Bibliografia/References
Basedow J., ‘Member States’ and ‘Third States’ in the Succession Regulation, “Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” 2020/26.
Biagioni G., Article 11: Forum necessitatis [in:] The EU Regulations on the Property Regimes of International Couples, eds. I. Viarengo, P. Franzina, Cheltenham – Northampton 2020. 
Biagioni G., Jurisdiction in Matters of Parental Responsibility Between Legal Certainty and Children’s Fundamental Rights, “European Papers” 2019/4 (1).
Bielska-Sobkowicz T., Jurysdykcja, uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych – nowe perspektywy [in:] Aurea praxis. Aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego. Tom I, eds. J. Gudowski, K. Weitz, Warszawa 2011.
Bonomi A., Article 11 [in:] Le droit européen des relations patrimoniales de couple - commentaire des règlements nos 2016/1103 et 2016/1104, eds. A. Bonomi, P. Wautelet, Bruxelles 2021.
Bonomi A., Article 11 [in:] Le droit européen des succession, Commentaire du règlement (UE) nº 650/2012, du 4 juillet 2012, eds. A. Bonomi, P. Wautelet, Bruxelles 2016.
Childress D.E., Jurisdiction, limits under international law [in:] Encyclopedia of private international law, eds. J. Basedow, G. Rühl, F. Schiller, F. Ferrari, P. de Miguel Asensio, Cheltenham 2017.
Cuniberti G., Le fondement de l’effet des jugements étrangers, “Recueil des Cours de l’Académie de Droit International de la Haye” 2018/394.
Ereciński T., Kilka uwag o tzw. jurysdykcji koniecznej [in:] Rozprawy Prawnicze. Księga pamiątkowa Profesora Pazdana, eds. W. Popiołek, L. Ogiegło, M. Szpunar, Kraków 2005.
Ereciński T., Weitz K., Internationale Notzuständigkeit im polnischen Internationalen und Europäischen Zivilverfahrensrecht [in:] Recht ohne Grenzen: Festschrift für Athanassios Kaissis zum 65. Geburtstag, eds. R. Geimer, R.A. Schhütze, München 2012.
Fernández Arroyo D.P., A New Autonomous Dimension for the Argentinian Private International Law System, „Yearbook of Private International Law” 2014/2015, vol. XVI.
Fernández Arroyo D.P., Compétence exclusive et compétence exorbitante dans les relations privées internationale, “Recueil des Cours de l'Académie de Droit International de la Haye” 2009/323.
Fernández Arroyo D.P., La tendance à la limitation de la compétence judiciaire à l’épreuve du droit d’accès à la justice [in:] Les relations privées internationales: mélanges en l’honneur du professeur Bernard Audit, eds. L. d’Avout, D. Bureau, H. Muir Watt, Paris 2014.
Franzina P., Forum Necessitatis [in:] Planning the Future of Cross Border Families A Path Through Coordination, eds. I. Viarengo, F.C. Villata, Oxford 2020.
Gaja G., Foreword [in:] Universal Civil Jurisdiction. Which Way Forward?, eds. S. Forlati, P. Franzina, Leiden – Boston 2021.
Gutman K., The Essence of the Fundamental Right to an Effective Remedy and to a Fair Trial in the Case-Law of the Court of Justice of the European Union: The Best is Yet to Come?, “German Law Journal” 2019/20.
Hess B., Staatenimmunität und ius cogens im geltenden Völkerrecht: Der Internationale Gerichtshof zeigt die Grenzen auf, „IPRAX“ 2012/32 (3).
Hess B., The Brussels I Regulation: Recent case law of the Court of Justice and the Commission’s proposed recast, “Common Market Law Review” 2012/49 (3).
Hess B., The Private-Public Divide in International Dispute Resolution, „Recueil des Cours de l'Académie de Droit International de la Haye” 2019/388.
Kamminga M.T., Universal Civil Jurisdiction: Is It Legal? Is It Desirable?, “Proceedings of the Annual Meeting” 2005/99.
Kessedjian C., Compétence juridictionnelle international et effets des jugements étrangers en matière civile et commerciale, Document préliminaire no 7, avril 1997.
Kessedjian C., Questions de droit international prive de la responsabilite societale des entreprises: Rapport general [in:] Private International Law Aspects of Corporate Social Responsibility, eds. C. Kessedjian, H. Cantu Rivera, Cham 2020.
Kiestra L.R., The Impact of the European Convention on Human Rights on Private International Law, The Hague 2014.
Kinsch P., Case Law of the European Court of Human Rights on the Application of (Some of) the EU Family Regulations [in:] Planning the Future of Cross Border Families A Path Through Coordination, eds. I. Viarengo, F.C. Villata, Oxford 2020.
Kruger T., Samyn L., Brussels II bis: successes and suggested improvements, „Journal of Private International Law” 2016/12.
Kübler-Wachendorff M., Das forum necessitatis im europäischen Zuständigkeitsrecht, Tübingen 2021.
La Manna M., Residual Jurisdiction under the Brussels I bis Regulation [in:] Universal Civil Jurisdiction. Which Way Forward?, eds. S. Forlati, P. Franzina, Leiden – Boston 2021.
Lagarde P., Le principe de proximité dans le droit international privé contemporain Cours général de droit international privé, “Recueil des Cours de l’Académie de Droit International de la Haye” 1986/196.
Lagarde P., Le for de nécessité dans les règlements européens [in :] Europa als Rechts- und Lebensraum: Liber amicorum für Christian Kohler zum 75. Geburtstag am 18. Juni 2018, eds. Ch. Kohler, B. Hess, E. Jayme, H.P. Mansel, Bielefeld 2018.
Lenaerts K., La vie après l'avis: Exploring the principle of mutual (yet not blind) trust, “Common Market Law Review” 2017/54.
Lowenfeld A., International Litigation and the Quest for Reasonableness, “Recueil des Cours de l’Académie de Droit International de la Haye” 1994/245.
Mann F.A., The Doctrine of International Jurisdiction Revisited after Twenty Years, “Recueil des Cours de l’Académie de Droit International de la Haye” 1984/186.
Mantovani M., Hess B., European perspectives on human rights litigation [in:] Private International Law: Contemporary Challenges and Continuing Relevance, eds. F. Ferrari, D.P. Fernández Arroyo, Cheltenham – Northampton 2019.
Marchadier F., L'indifférence de la Cour Européenne des Droits de l'Homme a l'égard du for de nécessite, “Revue critique de droit international privé” 2018/3.
Marongiu Buonaiuti F., Article 11 [in:] The EU Succession Regulation. A Commentary, eds. A.L. Calvo Caravaca, A. Davì, H.P. Mansel, Cambridge 2016.
Marongiu Buonaiuti F., Limitations to the Exercise of Civil Jurisdiction in Areas Other Than Reparation for International Crimes [in:] Universal Civil Jurisdiction. Which Way Forward?, eds. S. Forlati, P. Franzina, Leiden – Boston 2021.
McEvoy J.P., Forum of necessity in Quebec Private International Law: C.c.Q. art. 3136, „Revue générale de droit” 2005/35.
Meeusen J., The Brussels I bis Regulation and the prohibition of discrimination [in:] Research Handbook on the Brussels I bis Regulation, ed. P. Mankowski, Cheltenham – Northampton 2020.
Mills A., Public international law and private international law [in:] Encyclopedia of private international law, eds. J. Basedow, G. Rühl, F. Schiller, F. Ferrari, P. de Miguel Asensio, Cheltenham 2017.
Mills A., Rethinking jurisdiction in international law, “The British Yearbook of International Law” 2014/84 (1).
Mora P.D., Universal Civil Jurisdiction and Forum Necessitatis: The Confusion of Public and Private International Law in Naït-Liman v. Switzerland, “Netherlands Intenational Law Review” 2018/65 (2).
Nuyts A., Study on Residual Jurisdiction (3 September 2007): Review of the Member States’ Rules concerning the “Residual Jurisdiction” of their courts in Civil and Commercial Matters pursuant to the Brussels I and II Regulations’.
Nwapi Ch., Necessary Look at Necessity Jurisdiction, “UBC Law Review” 2014/47. 
Pacuła K., The Principle of a Single Estate and Its Role in Delimiting the Applicable Laws, “Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” 2020/26.
Pacuła K., AG Campos Sánchez-Bordona on multiple places of (habitual) residence under the Brussels II bis Regulation in the case IB, C-289/20, https://conflictoflaws.net/2021/ag-campos-sanchez-bordona-on-multiple-places-of-habitual-residence-under-the-brussels-ii-bis-regulation-in-the-case-ib-c-289-20.
Pataut E., The External Dimension of International Family Law [in:] Private Law in the External Relations of the EU, eds. M. Cremona, H.W. Micklitz, Oxford 2016.
Roorda L., Ryngaert C., Business and Human Rights Litigation in Europe and Canada: The Promises of Forum of Necessity Jurisdiction, “Rabels Zeitschrift für ausländisches und internationales Privatrecht” 2016/80 (4).
Rossolillo G., Forum necessitatis e flessibilità dei criteri di giurisdizione nel diritto internazionale privato nazionale e dell’Unione europea, “Cuadernos de Derecho Transnacional” 2010/1 (2).
Saccucci A., The Case of Naït-Liman before the European Court of Human Rights. A Forum Non Conveniens for Asserting the Right of Access to a Court in Relation to Civil Claims for Torture Committed Abroad? [in:] Universal Civil Jurisdiction. Which Way Forward?, eds. S. Forlati, P. Franzina, Leiden – Boston 2021.
Stürner M., Pförtner, F., Residual Jurisdiction: Back to the Future? [in:] EU Civil Procedure Law and Third Countries: Which Way Forward?, eds. A. Trunk, N. Hatzimihail, Baden-Baden 2012.
Szpunar M., Territoriality of Union Law in the Era of Globalisation [in:] Évolution des rapports entre les ordres juridiques de l’Union européenne, international et nationaux. Liber amicorum Jiří Malenovský, eds. D. Petrlík, M. Bobek, J.M. Passer, Brussels 2020.
Torbus A. [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Tom V. Komentarz do art. 1096–1217, ed. A. Marciniak, Warszawa 2020.
Ubertazzi B., Intellectual Property Rights and Exclusive (Subject Matter) Jurisdiction: Between Private and Public International Law, “Marquette Intellectual Property Law Review” 2011/15 (2).
Válková L., The interplay between jurisdictional rules established in the EU legal instruments in the field, “Cuadernos de Derecho Transnacional” 2017/9 (2).
Vargas J.A., Conflict of Laws in Mexico as Governed By the Rules of the Federal Code of Civil Procedure, “San Diego Legal Studies Paper” 2007/07–93.
Vischer F., General Course on Private International Law, “Recueil des Cours de l’Académie de Droit International de la Haye” 1991/232.
Weitz K., Jurysdykcja krajowa w sprawach alimentacyjnych w świetle rozporządzenia nr 4/2009 [in:] Europejskie prawo procesowe cywilne i kolizyjne, eds. P. Grzegorczyk, K. Weitz, Warszawa 2012.

Olga Bobrzyńska
doktor nauk prawnych, adiunkt, Katedra Międzynarodowego Prawa Prywatnego i Handlowego, Uniwersytet Warszawski, Polska
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-5212-3112

Rozporządzenie Bruksela II ter i Konwencja haska z 1996 r. a ochrona dzieci - wzajemne oddziaływanie systemu europejskiego i haskiego w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej 

Artykuł omawia kwestię stosowania norm kolizyjnych zawartych w konwencji haskiej z 1996 r. o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej rozpoznawanych przez sądy państw członkowskich UE w sytuacji, gdy jurysdykcja jest oparta o przepisy rozporządzenia unijnego. Zagadnienie to zostało omówione w kontekście relacji konwencji haskiej z 1996 r. i nowego rozporządzenia Bruksela II ter (rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111 z 25.06.2019 r. w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę), w tym rozgraniczenia zastosowania norm jurysdykcyjnych konwencji i rozporządzenia. W nowym rozporządzeniu starano się zaradzić problemom, które pojawiły się w tym względzie na tle stosowania rozporządzenia Bruksela II bis.

Słowa kluczowe: Rozporządzenie Bruksela II bis (wersja przekształcona), Konwencja haska z 1996 roku, zakres stosowania, odpowiedzialność rodzicielska, prawo właściwe 

dr Olga Bobrzyńska
senior lecturer at the Chair of International Private and Commercial Law, University of Warsaw, Poland
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-5212-3112

Brussels II ter Regulation and the 1996 Hague Convention on Child Protection – the interplay of the European and Hague regimes in the matters of parental responsibility

The article discusses the issue of the application of the conflict-of-laws rules contained in the 1996 Hague Convention on Jurisdiction, Applicable Law, Recognition, Enforcement and Co-operation in Respect of Parental Responsibility and Measures for the Protection of Children in matters of parental responsibility heard by the courts of EU Member States when jurisdiction is based on the provisions of EU Regulations. This issue is discussed in the context of the relationship between the 1996 Hague Convention and the new Brussels II ter Regulation (Council Regulation (EU) 2019/1111 of 25 June 2019 on Jurisdiction, the Recognition and Enforcement of Decisions in Matrimonial Matters and the Matters of Parental Responsibility, and on International Child Abduction), including the demarcation of the application of the jurisdictional norms of the Convention and the Regulation. The new Regulation seeks to address the problems that arose in this regard under the Brussels II bis Regulation.

Keywords: Recast of Brussels II bis Regulation, the 1996 Hague Convention, scope of application, parental responsibility, applicable law

View article

Bibliografia/References
Althammer Ch. (ed.), Brussels IIa – Rome III. An Article-by-Article Commentary, München, Oxford, Baden-Baden 2019.
Baruffi M.C., The 1996 Convention on the Protection of Children [in:] Planning the Future of Cross Border Families. A Path Through Coordination, eds. I. Viarengo, F.C. Villata, Oxford [etc.] 2020.
Beaumont P., Walker L., Holliday J., Parental Responsibility and International Child Abduction in the proposed recast of Brussels IIa Regulation and the effect of Brexit on future child abduction proceedings, 2016, http://www.abdn.ac.uk/law/documents/CPIL_Working_Paper_No_2016_6_revised.pdf.
Bobrzyńska O., Nowa unijna regulacja spraw małżeńskich i rodzinnych – rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111, “Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2020/3.
Borrás A., Protection of Minors and Child Abduction under the Hague Conventions and the Brussels II bis Regulation [in:] Japanese and European Private International Law in Comparative perspective, eds. J. Basedow, H. Baum, Y. Nishitani, Tübingen 2008.
Ciszewski J., Europejskie prawo małżeńskie i dotyczące odpowiedzialności rodzicielskiej: jurysdykcja, uznawanie i wykonywanie orzeczeń: komentarz, Warszawa 2004.
Corneloup S., Kruger T., Le règlement 2019/1111, Bruxelles II: la protection des enfants gagne du ter(rain), “Revue critique de droit international privé” 2020/109 (2).
Czepelak M., Umowa międzynarodowa jako źródło prawa prywatnego międzynarodowego, Warszawa 2008.
Franzina P., The interplay of EU legislation and international developments in private international law [in:] The External Dimension of EU Private International Law After Opinion 1/13, ed. P. Franzina, Cambridge, Antwerp, Portland  2017.
Gandia Sellens A., Camara C., Faucon Alonso A., Siaplaouras P., Internationally Shared Good Practices [in:] Planning the Future of Cross Border Families. A Path Through Coordination, eds. I. Viarengo, F.C. Villata, Oxford [etc.]2020.
von Hein J., EU Competence to Legislate in the Area of Private International Law and Law Reforms at the EU Level [in:] Cross-Border Litigation in Europe, eds. P. Beaumont, M. Danov, K. Trimmings, B. Yuksel, Oxford 2020.
Kamarad E., Wpływ Traktatu Lizbońskiego na unijne prawo prywatne międzynarodowe, “Politeja” 2018/3: Traktat Lizboński: dobre rozwiązanie w czasach kryzysów?.
Kruger T., Finding a Habitual Residence [in:] Planning the Future of Cross Border Families. A Path Through Coordination, eds. I. Viarengo, F.C. Villata, Oxford [etc.] 2020.
Kruger T., Samyn L., Brussels II bis: successes and suggested improvements, “Journal of Private International Law” 2016/12 (1).
Kuipers J.J., The European Union and the Hague Conference on Private International Law – Forced Marriage or Fortunate Partnership? [in:] The European Union’s Emerging International Identity. Views from the Global Arena, eds. H. de Waele, J.J. Kuipers, Leiden, Boston 2013.
Lagarde P., Explanatory Report on the Convention of 19 October 1996 on Jurisdiction, Applicable Law, Recognition, Enforcement and Co-operation in Respect of Parental Responsibility and Measures for the Protection of Children [in:] Proceedings of the Eighteenth Session (1996), tome II, Protection of children, The Permanent Bureau of the Conference, SDU Publishers 1998.
Lazić V. (ed.), Recommendations To Improve the Rules on Jurisdiction and on the Enforcement of Decisions in Matrimonial Matters and Matters of. Parental Responsibility in the European Union. As part of the final output from the project ‘Cross-Border Proceedings in Family Law Matters before National Courts and CJEU’, funded by the European Commission’s Justice Programme (GA - JUST/2014/JCOO/AG/CIVI/7722), 2018, https://www.asser.nl/media/4662/m-5796-ec-justice-cross-border-proceedings-in-family-law-matters-10-publications-00-publications-on-asser-website-recommendations.pdf.
Lazić V. (ed.), Regulation Brussels II bis: Guide for application (As part of the final output from the project ‘Cross-Border Proceedings in Family Law Matters before National Courts and CJEU’, funded by the European Commission’s Justice Programme (GA - JUST/2014/JCOO/AG/CIVI/7722)), 2018, https://www.asser.nl/projects-legal-advice/cross-border-proceedings-in-family-law-matters-2016-2018/guide-for-application-of-the-brussels-iibis-regulation/. 
Lowe N., International Developments: the 1996 Hague Convention on the Protection of Children – a Fresh Appraisal, “Child and Family Law Quarterly” 2002/14 (2).
Lowe N., Nicholls M., The 1996 Hague Convention on the Protection of Children, Bristol: Family Law 2012.
Magnus U., Mankowski P. (eds.), European Commentaries on Private International Law. Commentary. vol. IV, Brussels IIbis Regulation, Köln 2017.
McEleavy P., Luxembourg, Brussels and now the Hague: Congestion in the promotion of free movement in parental responsibility matters, “The International and Comparative Law Quarterly” 2010/59 (2).
McEleavy P.E., The 1996 Hague Convention and the European Union: Connection and Disconnection, in A commitment to private international law: essays in honour of Hans van Loon, The Permanent Bureau of the Hague Conference on Private International Law, Cambridge 2013.
Mostowik P., Jurysdykcja krajowa sądów i organów państwa chwilowego pobytu dziecka [in:] Prawne aspekty turystyki dzieci i młodzieży, ed. P. Cybula, Kraków 2017.
Mostowik P., Władza rodzicielska i opieka nad dzieckiem w prawie prywatnym międzynarodowym, Kraków 2014.
Niedźwiedź M., Mostowik P., Implications of the ECJ ‘Lugano II’ Opinion for European Union’s External Actions Concerning Private International Law, “Yearbook of Polish European Studies” 2010/13.
Pataut E., The External Dimension of Private International Family Law [in:] Private Law in the External Relations of the EU, eds. M. Cremona, H-W. Micklitz, Oxford 2016.
Pilich M., Europeizacja prawa prywatnego międzynarodowego: cel, ograniczenia, wyzwania, “Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” 2013/12.
Poczobut J. (ed.), Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz, Warszawa 2017.
Rauscher T. (ed.), Brüssel IIa-VO, EG-UntVO, EG-ErbVO-E, HUntStProt 2007, Sellier 2010.
Rauscher T., Parental Responsibility Cases under the new Council Regulation “Brussels IIA“, „The European Legal Forum” 2005/1.
Schuz A., The Accession of the European Community to the Hague Conference on Private International Law, “The International and Comparative Law Quarterly” 2007/6,(4).
Twardoch P., Konwencja o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci. Komentarz [in:] Prawo prywatne międzynarodowe. Komentarz, ed. M. Pazdan, Warszawa 2018.
Weitz K., Jurysdykcja krajowa w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej w prawie wspólnotowym, “Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2007/1.
Wojewoda M., Jurysdykcja krajowa i prawo właściwe w sprawach dotyczących stosunków między rodzicami a dziećmi – studium przypadku w relacjach Polska–USA, “Europejski Przegląd Sądowy” 2018/4.
Zatorska J., Komentarz do rozporządzenia nr 2201/2003 dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, LEX 2010.
Župan M., Medić I., Poretti P., Lucić N., Drventić M., The Application of the EU Fam's Regulations in Croatia [in:] Planning the Future of Cross Border Families. A Path Through Coordination, eds. I. Viarengo, F.C. Villata, Oxford [etc.] 2020.

Fernando Gascón Inchausti

Profesor zwyczajny prawa procesowego (postępowanie cywilne i karne), Uniwersytet Complutense w Madrycie, Hiszpania 
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1620-1627
Pilar Peiteado Mariscal
Profesor prawa procesowego (postępowanie cywilne i karne), Uniwersytet Complutense w Madrycie, Hiszpania 
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6771-3855

Uprowadzenie dziecka za granicę w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: doświadczenia i perspektywy 

Rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111 z 25.06.2019 r. w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę (wersja przekształcona) ustanawia nowe ramy prawne w kwestii traktowania przez państwa członkowskie uprowadzenia dziecka za granicę. W ciągu ostatnich piętnastu lat niektóre spośród najbardziej złożonych aspektów prawnych uprowadzeń dziecka za granicę były interpretowane i rozwijane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie powyższych ram prawnych oraz odnośnego orzecznictwa TSUE, koncentrując się na najważniejszych zmianach i wyzwaniach związanych z nadchodzącym wejściem w życie rozporządzenia Rady (UE) 2019/1111.

Słowa kluczowe: uprowadzenie dziecka za granicę, rozporządzenie 2201/2003, rozporządzenie 2019/1111, dobro dziecka, uznawanie i wykonywanie orzeczeń zagranicznych

Fernando Gascón Inchausti
Full Professor (Catedrático) of Procedural Law (Civil and Criminal Procedure) Complutense University of Madrid, Spain
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1620-1627
Pilar Peiteado Mariscal

Professor of Procedural Law (Civil and Criminal Procedure) Complutense University of Madrid, Spain
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6771-3855

International child abduction in the case law of the Court of Justice of the European Union: learning from the past and looking to the future 

Council Regulation (EU) 2019/1111 of 25 June 2019 on Jurisdiction, the Recognition and Enforcement of Decisions in Matrimonial Matters and the Matters of Parental Responsibility, and on International Child Abduction (Recast) sets up the basis for the treatment of international child abduction among Member States and, for the last fifteen years, some of its most complex elements have been interpreted and developed by the Court of Justice of the European Union. This paper aims to explain this approach and the case law, focusing on the changes and on the challenges that the forthcoming entry into force of Council Regulation (EU) 2019/1111 brings to this delicate issue. 

Keywords: international child abduction, Regulation 2201/2003, Regulation 2019/1111, child’s best interests, recognition and enforcement of foreign judgments 

View article

Bibliografia/References

Beaumont P., McEleavy P., The Hague Convention on International Child Abduction, Oxford 1999.
Beaumont P., Walker L., Holliday J., Parental Responsibility and International Child Abduction in the proposed recast of Brussels IIa Regulation and the effect of Brexit on future child abduction proceedings, “International Family Law Journal” 2016.
Biagioni G., Jurisdiction in Matters of Parental Responsibility Between Legal Certainty and Children’s Fundamental Rights, “European Papers: a Journal on Law and Integration” 2019/1.
de Boer Th.M., What we should not expect from a recast of the Brussels IIbis Regulation, “Nederlands Internationaal Privaatrecht” 2015/1.
Coester-Waltjen D., Das Zusammenspiel von Rechtsquellen und Institutionen bei internationalen Kindesentführungen, „International Journal of Procedural Law“ 2012/1.
Honorati C. (ed.), Jurisdiction in matrimonial matters, parental responsibility and international abduction. A handbook on the application of Brussels IIa Regulation in national courts, Torino 2017.
Magnus U., Mankowski P. (eds.), Brussels II bis Regulation, Munich 2012.
McEleavy P., Judicial Communication and Co-operation and the Hague Convention on International Child Abduction, “International Journal of Procedural Law” 2012/1.
Musseva B., The recast of the Brussels IIa Regulation: the sweet and sour fruits of unanimity, “ERA Forum” 2020/21 (1).
Pretelli I., Provisional Measures in Family Law and the Brussels IIter Regulation, “Yearbook of Private International Law” 2018/19 (20).
de Sousa Gonçalves A.S., Wrongful removal or retention of children and the Brussels IIa proposed recast, “Anuario español de Derecho internacional privado” 2018.
Ubertazzi B., The hearing of the child in the Brussels IIa Regulation and its Recast Proposal, “Journal of Private International Law” 2017/3.
Viarengo I., Villata F.C. (eds.), Planning the Future of Cross Border Families, Oxford 2020.

Zofia Kubicka-Grupa

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Polska
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3042-8393

Przegląd orzecznictwa polskiego Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu prawa rodzinnego międzynarodowego (od stycznia 2015 r. do kwietnia 2021 r.) 

Do kompetencji polskiego Sądu Najwyższego należy m.in. rozpatrywanie skarg kasacyjnych i wydawanie uchwał. Jednakże w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej właściwość Sądu Najwyższego jest mocno ograniczona ustawowo. Dotyczy to również spraw z elementem transgranicznym. W okresie od stycznia 2015 r. do kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy wydał jedenaście orzeczeń dotyczących jurysdykcji w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej na podstawie rozporządzenia Bruksela II bis, cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, a także uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach z zakresu prawa rodzinnego. Artykuł prezentuje przegląd tego orzecznictwa. Zawiera zwięzły opis stanu faktycznego spraw, ocenę prawną wyrażoną przez Sąd Najwyższy oraz zwięzły komentarz autora.

Słowa kluczowe
: Sąd Najwyższy, orzecznictwo, prawo rodzinne międzynarodowe, odpowiedzialność rodzicielska, Rozporządzenie Bruksela II bis, porwanie dziecka, uznawanie i wykonywanie orzeczeń 

Zofia Kubicka-Grupa
Adam Mickiewicz University in Poznań, Poland
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3042-8393

A review of the Polish Supreme Court case law in international family law matters (from January 2015 to April 2021)

The powers of the Polish Supreme Court include, inter alia, hearing cassation appeals and issuing resolutions. However, in matrimonial matters and matters regarding parental responsibility the jurisdiction of the Supreme Court is strongly limited by law. This also applies to cases with a cross-border element. In the period from January 2015 to April 2021, the Supreme Court issued eleven decisions concerning jurisdiction in matters of parental responsibility under the Brussels II bis Regulation, the civil aspects of international child abduction as well as the recognition and enforcement of judgments in family law matters. The article provides a review of this case law. It contains a concise description of the facts of the cases, the legal assessment expressed by the Supreme Court and a brief commentary by the author.

Keywords: Polish Supreme Court, case law, international family law, parental responsibility, Brussels II bis, child abduction, recognition and enforcement of judgments

View article

Bibliografia/References
Althammer Ch. (ed.), Brussels IIa – Rome III. Article-by-Article-Commentary, München 2019.
Arczewska M., Dobro dziecka jako przedmiot troski społecznej, Kraków 2017.
Bagan-Kurluta K., Dobro dziecka w sprawach o uprowadzenie dziecka za granicę. Zmiany w prawie i ich spodziewane skutki, „Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” 2019/25.
Beaumont P.R., McEleavy P.E., The Hague Convention On International Child Abduction, New York 2004.
Beaumont P., Walker L., Holliday J., Parental Responsibility and International Child Abduction in the proposed recast of Brussels IIa Regulation and the effect of Brexit on future child abduction proceedings, “International Family Law” 2016.
Bobrzyńska O., Nowa unijna regulacja spraw małżeńskich i rodzinnych – rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2020/3.
Frąckowiak-Adamska A., Uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach cywilnych w Unii Europejskiej. Ujęcie systemowe, Warszawa 2018.
Grzegorczyk P., Automatyczna wykonalność orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych w Unii Europejskiej – geneza, stan obecny i perspektywy [in:] Europejskie prawo procesowe cywilne i kolizyjne, Warszawa 2012.
Gudowski J., Kodeks postępowania cywilnego. Orzecznictwo. Piśmiennictwo. Tom IV, Warszawa 2020.
Kluza J., Amendment to National Provisions Implementing The Hague Convention, “Ius Novum” 2020/3, https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1108/79.
Kosonoga J. (ed.), Studia i analizy orzeczeń Sądu Najwyższego. Przegląd orzecznictwa za rok 2017, Warszawa 2018.
Kowalski G., Założenia prawa rodzinnego w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej [in:] Prawo rodzinne w dobie przemian, ed. P. Kasprzak, P. Wiśniewski, Lublin 2009.
Magnus U., Mankowski P. (eds.), European Commentaries on Private International Law. ECPIL Commentary. Volume IV. Brussels IIbis Regulation, Köln 2017.
Merle H., Intolerable Situations and Counsel for Children: Following Switzerland’s Example in Hague Abduction Cases, “American University Law Review” 2008/58.
Ożóg M., Dobro dziecka, czyli poszanowanie jego podmiotowości prawnej w świetle wybranych przepisów prawa polskiego [in:] Dobro dziecka. Perspektywa pedagogiczna i prawna, eds. E. Włodek, Z. Solak, T. Gurdak, Kraków 2017.
Rylski P., Weitz K., Wołodkiewicz B., Przegląd orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z zakresu europejskiego prawa procesowego cywilnego (2017–2018) – rozporządzenie nr 44/2001 i rozporządzenie nr 1215/2012, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2019/3.
Schuz R., The Hague Child Abduction Convention. A Critical Analysis, London 2014.
The Hague Convention on the Civil Aspects of International Child Abduction in Cases Involving Battered Respondents, A New York Bench Guide for Federal and State Court Judges, New York 2017.
Ubertazzi B., The hearing of the child in the Brussels IIa Regulation and its Recast Proposal, “Journal of Private International Law” 2017/13 (3).
Van Hof T., Kruger Th., Separation from the Abducting Parent and the Best Interests of the Child: A Comparative Analysis of Case Law in Belgium, France and Switzerland, “Netherlands International Law Review” 2018/65.
Wysocka-Bar A., Same-sex parentage and surrogacy and their practical implications in Poland in News, Views by Thalia Kruger, https://conflictoflaws.net/2020/same-sex-parentage-and-surrogacy-and-their-practical-implications-in-poland.
Zembrzuski T., Extraordinary Complaint in Civil Proceedings under the Polish Law, “Access to Justice in Eastern Europe” 2019/1.
Żaczkiewicz-Zborska K., SN: uprowadzone przez matkę dziecko może przy niej zostać, prawo.pl/prawnicy-sady/sn-uprowadzone-przez-matke-dziecko-moze-przy-niej-zostac,73736.html.

Przeglądaj powiązane tematy
Kontakt dla mediów
Back To Top