effectentaks
Tax & Accounting30 augustus, 2021

Nieuwe jaarlijkse taks op effectenrekeningen: gecumuleerdeaangifte door financiële instellingen

De uitvoeringsbesluiten voor de nieuwe jaarlijkse taks op de effectenrekeningen zijn gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Het gaat onder meer over de aangifte bij de belastingsadministratie door de banken en beursvennootschappen. Ook de berekening van de boetes wordt door de uitvoeringsbesluiten bepaald. De boetes lopen op als er meerdere overtredingen worden vastgesteld.

Voor welke effectenrekeningen?

De taks wordt geheven op de effectenrekening als dusdanig. Het heeft geen belang wie die rekening bezit of hoeveel personen er houder van zijn. Het gaat om de volgende effectenrekeningen:

  • effectenrekeningen die door Belgische inwoners of niet-inwoners worden aangehouden bij Belgische banken – onder voorbehoud van een dubbelbelastingverdrag dat de heffingsbevoegdheid aan de woonstaat zou toekennen;
  • effectenrekeningen die in het buitenland worden aangehouden door Belgische inwoners.

Belastbare grondslag

Effectenrekeningen waarvan het gemiddeld saldo tijdens de referentieperiode hoger is dan 1.000.000 euro worden aan de taks onderworpen. Om de gemiddelde waarde vast te stellen, moet rekening worden gehouden met de waarde van de rekeningen op het einde van elk kwartaal. Voorbeeld: de taks wordt geheven op effectenrekening zelf. Dus wanneer iemand een effectenrekening heeft met een waarde van 1.500.000 euro, is hij de taks verschuldigd (met name 2.250 euro). Als dezelfde persoon twee effectenrekeningen heeft met een waarde van elk 750.000 euro wordt de taks niet geheven.

Tarief van de taks

Een tarief van 0,15% wordt toegepast op het volledige kapitaal op de effectenrekening zodra de gemiddelde waarde van die rekening hoger is dan 1.000.000 euro.
Uitzondering: als het saldo wegens de heffing van de taks lager is dan het drempelbedrag van 1.000.000 euro. In dat geval wordt enkel het verschil tussen de belastbare grondslag en het drempelbedrag tegen 10% belast.

Referentieperiode

De referentieperiode is een periode van twaalf opeenvolgende maanden die aanvangt op 1 oktober en eindigt op 30 september van het volgende jaar. De referentiepunten zijn 31 december, 31 maart, 30 juni en 30 september.

Belastingschuldig(en)

De Belgische financiële instellingen zorgen zelf voor de inhouding, aangifte en betaling van de taks. De houder van de effectenrekening is echter zelf verantwoordelijk voor de aangifte en de betaling als er geen Belgische tussenpersoon is, tenzij hij bewijst dat de taks eerder werd aangegeven en betaald door de buitenlandse financiële instelling die de effectenrekening aanhoudt.

Privépersonen, rechtspersonen en vennootschappen

De taks is van toepassing op de effectenrekeningen zelf, ongeacht of ze worden aangehouden door privépersonen, rechtspersonen of oprichters van juridische constructies zoals stichtingen en ‘fonds dédiés’ (gepersonaliseerde Tak 23-producten).

Antimisbruikmaatregelen

Om eventuele risico’s op misbruik te ondervangen, voorziet de wet in een antimisbruikbepaling die met terugwerkende kracht in werking treedt. Een splitsing van een effectenrekening in extremis is niet tegenstelbaar aan de belastingadministratie en sluit de betaling van de taks door de belastingschuldige niet uit. In de praktijk moet de belastingschuldige dus het bewijs leveren dat effectenrekening niet werd gesplitst om de taks te ontwijken. Bovendien is de omzetting van belastbare financiële instrumenten die op een effectenrekening worden aangehouden in effecten op naam evenmin tegenstelbaar aan de belastingadministratie.

Financiële producten

Alle financiële producten die op een effectenrekening worden aangehouden zijn belastbaar. Dus niet alleen aandelen, obligaties en fondsen, maar ook afgeleide producten zoals turbo’s, speeders et trackers. Effecten op naam die zijn ingeschreven in een aandeelhoudersregister zijn echter uitgesloten van het toepassingsgebied van de taks. 

Geen aftrekbare beroepskost

De nieuwe jaarlijkse taks op de effectenrekeningen is geen beroepskost, noch in de personenbelasting wanneer het gaat om kapitaal dat voor beroepsdoeleinden wordt gebruikt, noch in de vennootschapsbelasting. Hiertoe worden de artikelen 53 en 198 van het WIB 1992 aangevuld. Dezelfde regels zijn van toepassing op de in artikel 277, 1° en 2° van het WIB 1992 bedoelde belastingplichtigen die aan de belasting niet-inwoners zijn onderworpen. Artikel 205, § 2, 1e lid, 8° van het WIB 1992 wordt aangevuld zodat de jaarlijkse taks op de effectenrekeningen wordt opgenomen onder de niet-aftrekbare beroepskosten waarop de in artikel 202 van het WIB 1992 voorziene aftrek wordt beperkt.

Aangifte van gecumuleerde belastbare basis door financiële instellingen

De Belgische financiële instellingen zorgen zelf voor de inhouding, aangifte en betaling van de taks. Voor de aangifte stelt de FOD Financiën een beveiligd elektronisch platform ter beschikking. De aangifte moet de gecumuleerde belastbare basis van de effectenrekeningen voor de referentieperiode bevatten en het totale verschuldigde bedrag. Ook het aantal effectenrekeningen waarvoor de aangifte werd opgemaakt moet worden meegedeeld.

De financiële instellingen houden een lijst ter beschikking van de administratie met de effectenrekeningen waarop de aangifte betrekking heeft. De lijst vermeldt het nummer van elke rekening, het belastbare bedrag en het bedrag van de taks. In bepaalde gevallen is de houder van de effectenrekening zelf verantwoordelijk voor de aangifte en de betaling. Dat is bijvoorbeeld het geval als het een effectenrekeningen bij een buitenlandse beursvennootschap betreft. Ook dan wordt er gebruik gemaakt van het door de FOD Financiën ter beschikking gestelde platform.

Boetes lopen op bij herhaalde overtredingen

Aan de nieuwe taksregeling hangen ook boetes vast voor wie met opzet de belasting ontduikt. De boete bedraagt een percentage van de verschuldigde taks. De boete loopt op als er meerdere overtredingen plaatsvinden.

  • 1ste overtreding: 10% van de verschuldigde taks
  • 2de overtreding: 50% van de verschuldigde taks
  • 3de overtreding: 100% van de verschuldigde taks
  • Vanaf de 4de overtreding: 200% van de verschuldigde taks

De belastingadministratie kan inlichtingen vragen aan de titularis van de effectenrekening. Een boete kan volgen als er foutieve of geen inlichtingen doorgegeven worden. Het gaat om geldboetes van 750 tot 1.250 euro. Ook hier lopen de boetes op bij herhaalde overtredingen:

  • 1ste overtreding: 750 euro
  • 2de overtreding: 925 euro
  • 3de overtreding: 1.100 euro
  • Vanaf de 4de overtreding: 1.250 euro

In werking: 23 augustus 2021, de dag van bekendmaking in het Belgisch Staatsblad.