Klauzula drag along a określenie warunków sprzedaży praw udziałowych wspólnika mniejszościowegodr hab. Artur Nowacki, prof. UW
Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Handlowego; radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0513-115X)
Klauzula drag along a określenie warunków sprzedaży praw udziałowych wspólnika mniejszościowego
Przedmiotem artykułu jest analiza zakresu, w jakim bez naruszenia właściwości (natury) stosunku lub zasad współżycia społecznego możliwe jest przesądzenie przez wspólnika większościowego – przez umowę sprzedaży praw udziałowych wspólnika większościowego nowemu inwestorowi – warunków sprzedaży jego praw udziałowych przez wspólnika mniejszościowego. Trzeba bowiem pamiętać, że istotą klauzuli drag along jest, że wspólnik większościowy ma mieć możliwość wymuszenia na wspólniku mniejszościowym dołączenia się do sprzedaży praw udziałowych dokonywanej przez wspólnika większościowego zasadniczo na tych samych warunkach, na jakich sprzedaży praw udziałowych nowemu inwestorowi dokonuje wspólnik większościowy.
Słowa kluczowe: drag along, tag along, ograniczenia zbywalności, klauzule umowne
dr hab. Artur Nowacki, University of Warsaw professor
University of Warsaw, Faculty of Law and Administration, Department of Commercial Law, Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0513-115X)
Drag Along Clause in the Context of Determining the Conditions of Sale of a Minority Shareholder’s Share Rights
The subject of this article is an analysis of the extent to which – without detriment to the properties (nature) of a relationship or to principles of community life – it is possible for the majority shareholder to determine, through a contract of sale of the majority shareholder’s share rights to a new investor, the terms and conditions on which the minority shareholder will sell their share rights. We should remember that the essence of the drag along clause is that the majority shareholder is to be able to force the minority shareholder to join the sale of share rights effected by the majority shareholder on basically the same terms and conditions on which the majority shareholder sells their rights to the new investor.
Keywords: drag along, tag along, limitations upon disposal, contractual clauses
Bibliografia/References
Baszczyk M., Prawo opcji oraz konstrukcje na nim oparte jako ograniczenia zbywalności udziałów (akcji), „Monitor Prawniczy” 2020/2.
Jasiński K., Klauzula drag-along – dalsze rozważania, „Przegląd Prawa Handlowego” 2022/3.
Jasiński K., Klauzula drag-along – podejście alternatywne, „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/5.
Mazgaj M., Klauzule tag along i drag along w umowach wspólników i w umowach lub statutach spółek – analiza na gruncie prawa kontraktów i prawa spółek [w:] Szanse i bariery rozwoju przedsiębiorczości w Polsce – w ujęciu prawa publicznego oraz prawa prywatnego, red. L. Bielecki, J. Mojak, A. Żywicka, Lublin 2017.
Mazur P., Klauzule drag along jako umowy przedwstępne na rzecz osoby trzeciej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2020/12.
Mazur P., Klazule tag along jako umowy o świadczenie przez osobę trzecią, „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/8.
Nowacki A., Warianty klauzuli drag along i klauzuli tag along, „Przegląd Prawa Handlowego” 2026/2.
Rabsztyn J., Swoboda kształtowania klauzul liquidation preference i drag along w inwestycjach private equity i venture capital, „Przegląd Prawa Handlowego” 2023/12.
Szlęzak A., Klauzula drag along – dyskusji ciąg dalszy, „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/7.
Szlęzak A., Klauzule drag along i tag along – głos w dyskusji, „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/3.
Szlęzak A. [w:] P. Mazur, A. Szlęzak, Wybrane umowy w transakcjach mergers & acquisitions (share deals) w świetle KC i KSH, Warszawa 2022.
dr hab. Michał Mariański, prof. UWM
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Finansowego i Prawa Podatkowego
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6212-914X)
Kompetencje i historia wyodrębnienia francuskiego trybunału handlowego (tribunal de commerce) jako specjalistycznego sądu pierwszej instancji na poziomie krajowym
Trybunały handlowe (fr. tribunaux de commerce) są jednym z trzech wyspecjalizowanych sądów pierwszej instancji funkcjonujących we francuskim porządku prawnym. Co prawda historyczne korzenie tej jurysdykcji były już przedmiotem wielu opracowań, jednak aktualne regulacje w tej materii, zwłaszcza po reformach z 2019 r., nie były przedmiotem analizy w polskiej literaturze. Mając na względzie fakt, że w Polsce również odżywa debata na temat różnego typu specjalistycznych jurysdykcji, chociażby w odniesieniu do rynków finansowych, zasadna staje się analiza aktualnego stanu regulacji w zakresie francuskich trybunałów handlowych celem weryfikacji ich kompatybilności z wymogami współczesnego obrotu gospodarczego. Niniejsza publikacja, która stanowi wstępny etap badań i porusza zasadniczo kwestie kompetencji analizowanego trybunału, pomoże w odpowiedzi na pytania o zasadność dalszych i dodatkowych pogłębionych badań w tym zakresie. Dodatkowo przedmiotowe opracowanie może stanowić ciekawy asumpt do refleksji nad możliwymi kierunkami reform w tym zakresie również w prawie polskim, które już niejednokrotnie na rozwiązaniach francuskich się wzorowało.
Słowa kluczowe: prawo handlowe, sądownictwo, trybunał handlowy, prawo francuskie
dr hab. Michał Mariański, University of Warmia and Mazury professor
University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Faculty of Law and Administration, Department of Financial Law and Tax Law, Olsztyn, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6212-914X)
The Competences and the History of Establishment of the French Commercial Tribunal (Tribunal de Commerce) as a Specialist Court of First Instance at the National Level
Commercial tribunals (Fr. tribunaux de commerce) are one of three specialist courts of first instance operating in the French legal system. Although the historical roots of this jurisdiction have already been the subject of many studies, the current regulations in this matter, especially after the reforms of 2019, have not been analysed in Polish literature. Considering the fact that the debate on various types of specialized jurisdictions is also being revived in Poland, at least in relation to financial markets, it is reasonable to analyse the current state of regulations on the French commercial tribunals in order to verify their compatibility with the requirements of contemporary economic activity. This publication, which represents an initial stage of research and mainly addresses the issues of the competences of the tribunals in point, will help to answer questions about the justification for further and additional in-depth research in this area. In addition, the study in question may also be an interesting starting point for reflection on possible directions of reforms in this area in Polish law, which has already been modelled on French solutions many Times.
Keywords: commercial law, judiciary, commercial tribunal, French law
Bibliografia/References
Ainley K., Kersten M., Resilience and the impacts of hybrid courts, „Leiden Journal of International Law” 2020/4.
Armand-Prevost M., Fonctionnement et enjeux des tribunaux de commerce au cours des xix e et xx e siècles, „Histoire de la justice” 2007/17(1).
Bardach J., Leśnodorski B., Pietrzak M., Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa 1993.
Bernard-Menoret R., Fiches de procédure civile. Rappels de cours et exercices corrigés, Paris 2020.
Frąckowiak J., Osiemdziesiąt lat polskiego prawa handlowego – wzloty, upadki oraz mozolna reaktywacja, „Przegląd Prawa i Administracji” 2015/101.
Górnicki L., Prace Komisji Kodyfikacyjnej RP nad kodeksem handlowym z 1934 r. – organizacja i koncepcja kodyfikacyjna, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/8.
Jonval S., La digitalisation des preuves au tribunal de commerce, „Revue justice actualités” 2019/21(1).
Jurczyński P., Sed quis custodiet ipsos custodes? O potrzebie modyfikacji modelu kontroli decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w prawie rynku kapitałowego, „Prawo i Więź” 2024/5.
Klimaszewska A., Code de Commerce – Francuski Kodeks Handlowy z 1807 r., Gdańsk 2011.
Łazarska A., Zdalne rozprawy cywilne – wyzwanie czy zagrożenie dla rzetelnego procesu [w:] Nowoczesne technologie. Szansa czy zagrożenie dla funkcjonowania przedsiębiorców w obrocie prawnym i postępowaniach sądowych, red. A. Kidyba, A. Olejniczak, Warszawa 2022.
Machowska A., Postępowanie cywilne [w:] Prawo francuskie, t. 1, red. A. Machowska, K. Wojtyczek, Kraków 2004.
Mariański M., Institutional changes in the French financial judiciary, „Studia Iuridica” 2024/103.
Mariański M., Uprawnienia i kompetencje francuskiego pomocniczego organu nadzoru nad rynkiem finansowym Autorité de contrôle prudentiel et de résolution, „Przegląd Prawa Handlowego” 2023/4.
Mariański M., Zięty J.J., Prawo do wprowadzania spraw do porządku obrad i zadawania pytań przez akcjonariuszy we Francji – uwagi do polskich rozwiązań na tle dyrektywy 2007/36/WE, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/6.
Mariański M., Zięty J.J., Wykonywanie prawa głosu przez akcjonariuszy we Francji. Uwagi do polskich rozwiązań na tle dyrektywy 2007/36/WE, „Radca Prawny. Zeszyty naukowe” 2016/1(6).
Menjucq M., Droit commercial et des affaires, Paris 2024.
Moulin J.-M., Droit des sociétés et des groups, Paris 2024.
Niewęgłowski A., Pojęcie spraw własności intelektualnej. Wybrane zagadnienia. „Białostockie Studia Prawnicze” 2022/1.
Paužaitė-Kulvinskienė J., The administrative judiciary reforms in Lithuania, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 2022, t. 98.
Randrianirina I., L’essentiel du droit commercial, Paris 2024.
Rogowski W., VI Kongres Regulacji Rynków Finansowych FINREG 2019 i Jubileusz 10-lecia Instytutu Alleranda, „Głos Prawa” 2019/2.
Sójka-Zielińska K., Idee kodyfikacji napoleońskich. Od utopii do realizmu, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2005/2.
Szumański A., Sąd Rynku Kapitałowego jako mechanizm wdrażania Zasad Ładu Korporacyjnego (próba prawnej oceny koncepcji powołania tego Sądu), „Problemy Zarządzania” 2003/1.
Untermaier C., Les tribunaux de commerce, une juridiction d’exception à la croisée des chemins, „Après-demain” 2014/30(2).
Valente F., Les juridictions consulaires dans le Code de commerce napoléonien, „Histoire de la justice” 2007/17(1).
Wiśniewski T., O niektórych teoretycznych i praktycznych dylematach rozpraw zdalnych w świetle standardów rzetelnego procesu cywilnego, „Krytyka Prawa” 2023/1.
dr Kinga Jaszczyk
radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6112-8348)
Podjęcie przez zgromadzenie wspólników spółki z o.o. uchwały w przedmiocie powołania w skład zarządu per facta concludentia
Przedmiotem artykułu jest wykładnia wybranych przepisów regulujących sposób podejmowania uchwał przez zgromadzenie wspólników spółki z o.o., której celem jest ustalenie możliwości powołania członka zarządu tej spółki per facta concludentia. Autorka prezentuje zwłaszcza argumenty przemawiające za dopuszczalnością podjęcia tego typu uchwały w sposób dorozumiany.
Słowa kluczowe: uchwała zgromadzenia wspólników spółki z o.o., powołanie w skład zarządu, podjęcie uchwały w sposób dorozumiany
dr Kinga Jaszczyk
attorney at law, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6112-8348)
General Meeting of a Limited Liability Company Adopting a Resolution in the Matter of Appointment of a Management Board Member by Conduct Implying Intent
The article interprets selected provisions regulating the way resolutions are adopted by the general meeting of a limited liability company, with the aim of determining whether it is possible to appoint someone a member of the management board of that company by conduct implying intent. In particular, the author presents arguments in favour of the admissibility of adopting a resolution if this kind by implication.
Keywords: resolution of the general meeting of a limited liability company; appointment as a management board member; resolution adopted by implication
Bibliografia/References
Baszczyk M., Wpływ braku kworum na uchwałę zgromadzenia wspólników (walnego zgromadzenia), „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/5.
Borucka-Arctowa M., Woleński J., Wstęp do prawoznawstwa, Kraków 1995.
Frąckowiak J. [w:] Kodek spółek handlowych. Komentarz, red. W. Pyzioł, Warszawa 2008.
Jaszczyk K., Odpowiedzialność faktycznych członków zarządu wobec spółki i jej wierzycieli, Warszawa 2023.
Koch A., Podważanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, Warszawa 2011.
Kozyra A., Obrona spółek publicznych przed wrogim przejęciem, Warszawa 2020.
Kruszyński M., Uchwały nieistniejące, „Przegląd Prawa Handlowego” 2008/7.
Krysik A. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Warszawa 2020, Legalis.
Kułak K., Stosunek członkostwa w zarządzie spółki kapitałowej, Warszawa 2015.
Municzewski A., Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego, Szczecin 2004.
Ochmann P., Legitymacja do zaskarżenia uchwały zgromadzenia wspólników spółki kapitałowej, „Edukacja Prawnicza” 2019/2.
Opalski A., Wiśniewski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 1A, Spółki osobowe. Komentarz. Art. 1–36, red. A. Opalski, Warszawa 2024.
Pabis R. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2A, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226, red. A. Opalski, Warszawa 2018.
Pabis R. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2B, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 227–300, red. A. Opalski, Warszawa 2018, Legalis.
Radwański Z., Olejniczak A., Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2011.
Sekinda P., Odnowienie mandatu członka zarządu spółki z o.o. w drodze podjęcia uchwały per facta concludentia – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 4.03.2015 r. (IV CSK 340/14), „Glosa” 2017/1.
Sobolewski P., Kontrowersje wokół pojęcia nieistnienia i nieważności czynności prawnej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2009/5.
Sołtysiński S., Czy „istnieją” uchwały „nieistniejące” zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni?, „Przegląd Prawa Handlowego” 2006/2.
Sójka T., Forma uchwał rady nadzorczej spółek kapitałowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2005/12.
Stefanicki R., Absolutorium jako instrument oceny pracy członków zarządu. Spór o jego znaczenie prawne, „Monitor Prawa Handlowego” 2017/4.
Szczurowski T., Legitymacja do zaskarżania uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych podmiotów niewymienionych w art. 250 oraz 422 § 2 kodeksu spółek handlowych, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2016/5.
Szczurowski T., Wadliwość czynności prawnych spółek kapitałowych na tle sankcji kodeksu cywilnego, Warszawa 2012.
Śledzikowski M., Podjęcie uchwały o przedłużeniu mandatu członkom zarządu per facta concludentia – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 4.03.2015 r. (IV CSK 340/14), „Glosa” 2016/2.
Tofel M.S., Uchwały nieistniejące na gruncie kodeksu spółek handlowych, „Państwo i Prawo” 2007/4.
Uliasz R., Nieważność uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej, Warszawa 2018.
Wróblewski J., Rozumienie prawa i jego wykładnia, Ossolineum 1990.
Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002.
dr Kacper Wosiak
Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, Katedra Prawa Gospodarczego i Handlowego; radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9428-0629)
Dopuszczalność uzależnienia objęcia akcji w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego (warunkowej emisji) od warunku
Przedmiotem artykułu jest analiza dopuszczalności uzależnienia wykonania prawa do objęcia akcji w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego (warunkowej emisji akcji) od warunku w rozumieniu art. 89 k.c. Pomimo dosyć istotnego znaczenia praktycznego zarysowanego problemu, dotychczasowe wypowiedzi doktryny są w tym obszarze raczej nieliczne. Zagadnienie można uznawać za nierozstrzygnięte. W artykule przedstawiane są argumenty za dopuszczalnością uzależnienia wykonania prawa do objęcia akcji od warunku. Opracowanie zawiera też analizę charakteru prawnego prawa do objęcia akcji. Pod tym kątem broniony jest pogląd, że prawo to jest wierzytelnością.
Słowa kluczowe: akcje, kapitał zakładowy, warranty subskrypcyjne, spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna
dr Kacper Wosiak
University of Wrocław, Faculty of Law, Administration and Economics, Department of Commercial and Business Law, Wrocław, Poland; attorney-at-law
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9428-0629)
Admissibility of Making the Right to Take up Shares in a Conditional Increase of a Share Capital (Conditional Issue of Shares) Conditional
The subject-matter of this article is the question whether exercise of the right to take up shares in a conditional increase of a share capital (conditional issue of shares) may be subject to a condition within the meaning of Article 89 of the Civil Code. Although the above issue has great practical significance, so far the legal scholars have rarely expressed views in this matter. The issue can then be considered unsettled. This article presents arguments in favour of admissibility of making the exercise of the right to take up shares conditional. It also analyses the legal characteristics of the right to take up shares. In this respect, the view is defended that this right is in essence a claim.
Keywords: shares, share capital, subscription warrants, joint-stock company, simple joint-stock company
Bibliografia/References
Bieniak M. [w:] J. Bieniak, M. Bieniak i in., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2024.
Chylicki P., Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego, Warszawa 2018.
Gębusia I., Dopuszczalność zastrzeżenia warunku w treści warrantów subskrypcyjnych, „Prawo Spółek” 2012/7–8.
Gębusia I., Warranty subskrypcyjne, Warszawa 2011.
Goszczyk M. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 3B, Spółka akcyjna. Komentarz. Art. 393–490, red. A. Opalski, Warszawa 2016.
Janiak A. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, Część ogólna, red. A. Kidyba, Warszawa 2012.
Kidyba A., Komentarz aktualizowany do art. 301–633 Kodeksu spółek handlowych, LEX 2025.
Kuźmicka-Sulikowska J. [w:] Zobowiązania, t. 1, Przepisy ogólne i powiązane przepisy Księgi I KC. Komentarz, red. P. Machnikowski, Warszawa 2022.
Mazgaj M. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Warszawa 2025.
Michalski M., Natura jurydyczna warrantów subskrypcyjnych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2004/5.
Mularski K. [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz do art. 1–352, red. M. Gutowski, Warszawa 2018.
Olejniczak A., Grykiel J. [w:] Kodeks cywilny, t. 1, Komentarz. Art. 1–352, red. M. Gutowski, Warszawa 2018.
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 3A, Spółka akcyjna. Komentarz. Art. 301–392, red. A. Opalski, Warszawa 2016.
Opalski A. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 17B, Prawo spółek kapitałowych, red. S. Sołtysiński, Warszawa 2016.
Popiołek W. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. P. Pinior, J.A. Strzępka, Warszawa 2024.
Potrzeszcz R. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna, t. 3, red. R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, Warszawa 2012.
Potrzeszcz R., Naworski J.P. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna, t. 3, red. R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, Warszawa 2012.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2018.
Romanowski M., Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego, Warszawa 2004.
Sójka T., Umowa objęcia akcji, Warszawa 2012.
Strugała R. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2023.
Wyrzykowski W. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. P. Pinior, J.A. Strzępka, Warszawa 2024.
Krzysztof Jasiński
Autor jest radcą prawnym, counsel w Norton Rose Fulbright.
Kara gwarancyjna jako kara umowna de facto – analiza konstrukcji i jej kwalifikacja prawna
W artykule omówiona została tzw. kara gwarancyjna, jako konstrukcja umowna służąca zabezpieczeniu wykonania zobowiązań, przy jednoczesnym jej formalnym odróżnieniu od kary umownej. Autor wskazuje, że pomimo odmiennej terminologii konstrukcja ta w praktyce spełnia przesłanki kary umownej. W publikacji zaproponowano rozwiązania umożliwiające osiągnięcie zakładanego przez strony celu bez narażania stron na ryzyka prawne związane z potencjalnym uznaniem kary gwarancyjnej za karę umowną.
Słowa kluczowe: gwarancja, świadczenie gwarancyjne, naruszenie umowy, umowa gwarancyjna, szkoda
Krzysztof Jasiński
The author is an attorney-at-law, a counsel at Norton Rose Fulbright, Poland.
Guarantee Penalty as de Facto Liquidated Damages: Analysis of the Construct and its Legal Qualification
The article discusses the so-called “guarantee penalty” as a contractual construct aimed at securing the performance of obligations, while formally distinct from liquidated damages. The article argues that, despite the different terminology, this construct in practice meets the criteria of liquidated damages. The article proposes solutions that allow the parties’ intended purpose to be achieved without the parties incurring the legal risks associated with potential recognition of guarantee penalty as liquidated damages.
Keywords: guarantee, guarantee payment, breach of agreement, guarantee agreement, damage
Bibliografia/References
Borysiak W. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 32, red. W. Borysiak, Legalis 2024.
Drapała P., Kara umowna na wypadek odstąpienia od umowy (w ujęciu dogmatycznym), „Państwo i Prawo” 2022/7.
Jasiński K., Indemnifikacja zobowiązań publicznoprawnych w umowach pod prawem polskim, „Przegląd Prawa Handlowego” 2018/7.
Jastrzębski J., Klauzule indemnifikacyjne w prawie polskim, „Przegląd Prawa Handlowego” 2017/6.
Łolik M., Klauzule indemnifikacyjne w praktyce obrotu gospodarczego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2016/6.
Machnikowski P. [w:] Zobowiązania, t. 2, Część ogólna. Komentarz, red. P. Machnikowski, Legalis 2024.
Mazur P., Charakterystyka umowy gwarancyjnej – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 17.09.2021 r., V CSKP 166/21, „Glosa” 2024/3.
Mazur P., Miarkowanie zryczałtowanego świadczenia gwarancyjnego – glosa – V CSK 295/20, „Monitor Prawniczy” 2022/6.
Mazur P.J., Obowiązek zapłaty określonej sumy bez względu na przyczyny niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/12.
Szanciło T. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Załucki, Legalis 2024.
Szlęzak A., Czy naruszenie oświadczeń i zapewnień (representations and warranties) jest naruszeniem umowy?, „Przegląd Prawa Handlowego” 2017/10.
Szlęzak A., Kilka uwag o umowach gwarancyjnych – na marginesie wyroku Sądu Najwyższego z 9.10.2014 r. (IV CSK 29/14), „Przegląd Sądowy” 2015/7–8.
Szlęzak A., Klauzula zastrzegająca karę umowną a klauzula (umowa) gwarancyjna, „Przegląd Prawa Handlowego” 2022/2.
Szlęzak A., „Wierzycielska” kara umowna. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 9 grudnia 2021 r., III CZP 26/21, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2023/1.
Szlęzak A., Zastrzeżenie gwarancyjne a odpowiedzialność ex contractu, „Przegląd Prawa Handlowego” 2025/8.
Woźniak R., Zakres swobody kształtowania terminu wypłaty dywidendy spółki publicznej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2025/7.
dr Piotr Moskała
Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Międzynarodowego Prawa Prywatnego i Handlowego; radca prawny oraz senior counsel w kancelarii prawnej Sołtysiński Kawecki & Szlęzak
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4109-7235)
Polemicznie o interpretacji pojęcia „interes spółki”
W ostatnich miesiącach na łamach „Przeglądu Prawa Handlowego” toczy się interesująca dyskusja w przedmiocie interpretacji pojęcia „interes spółki”. Powodem rozpoczęcia tej debaty były coraz częściej podnoszone postulaty reorientacji funkcjonowania spółek kapitałowych w kierunku realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Spór o definicję tego pojęcia ma fundamentalne znaczenie zarówno z perspektywy konstrukcji spółki kapitałowej jako podmiotu prawa prywatnego, jak i praktyki funkcjonowania takich spółek w obrocie gospodarczym, w szczególności w zakresie prawidłowej delimitacji obowiązków piastunów spółek kapitałowych i ich odpowiedzialności z tytułu pełnienia funkcji. Z tych przyczyn autor niniejszego artykułu czuje się w obowiązku zabrać głos w tej dyskusji.
Słowa kluczowe: działanie w interesie spółki, zrównoważony rozwój, shareholder value, stakeholder value, business judgment rule
dr Piotr Moskała
University of Warsaw, Faulty of Law and Administration, Department of International Private Law and Commercial Law, Warsaw, Poland; an attorney-at-law and a senior counsel at Sołtysiński Kawecki & Szlęzak law firm
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4109-7235)
A Polemic on Interpretation of the Notion of the ‘Interest of a Company’
In recent months, an interesting discussion on the interpretation of the concept of ‘interest of a company’ has been taking place in Przegląd Prawa Handlowego. The reason for this debate was the increasingly frequent calls for a reorientation of the functioning of companies towards the achievement of sustainable development goals. The dispute over the definition of this concept is of fundamental importance both from the perspective of the structure of a company as a private law entity and the real-life business operations of companies, in particular with regard to the correct delimitation of the duties of corporate bodies’ members and their liability for discharging their functions. For these reasons, the author of this article feels obliged to contribute to this discussion.
Keywords: acting in the interest of a company, sustainable development, shareholder value, stakeholder value, business judgement rule
Bibliografia/References
Armour J., Enriques L., Hansmann H., Kraakman R. [w:] R. Kraakman i in., The Anatomy of Corporate Law. A Comparative and Functional Approach, Oxford 2017.
Flugum R., Souther M.E., Stakeholder Value: A Convenient Excuse for Underperforming Managers?, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3725828 (dostęp: 30.08.2025 r.).
Gammage C., Stave S.E., Ahlström H., Sjåfjell B., SMART Guidelines: Making Policy Coherence for Development Fit for Purpose, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3596036 (dostęp: 30.08.2025 r.).
Krieger G., Sailer V. [w:] Aktiengesetz. Kommentar, t. 1, red. K. Schmidt, M. Lutter, Köln 2008.
Kruczalak-Jankowska J., Interes a cel spółki z udziałem Skarbu Państwa [w:] Spółki Skarbu Państwa na rynku kapitałowym, red. A. Kidyba, M. Michalski, Warszawa 2017.
Kuniewicz Z., Odpowiedzialność odszkodowawcza członka zarządu niemieckiej spółki akcyjnej wobec spółki (§ 93 AktG), „Przegląd Prawa Handlowego” 2024/1.
Mazur P., Nowy paradygmat ładu korporacyjnego. Globalne tendencje w dyskusji o interesie spółki i ich możliwy wpływ na prawo polskie, „Państwo i Prawo” 2022/7.
Moskała P., Prawne instrumenty zarządzania zgrupowaniem spółek kapitałowych, Warszawa 2020.
Olszak K., Interes spółki akcyjnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w prawie polskim oraz hiszpańskim, Warszawa 2022.
Opalski A., For Whom Corporate Managers Are Trustees, czyli niekończący się spór o wykładnię kategorii interesu spółki handlowej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2025/4.
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, t. 2A, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226, red. A. Opalski, Warszawa 2018.
Oplustil K., Instrumenty nadzoru korporacyjnego (corporate governance) w spółce akcyjnej, Warszawa 2010.
Sachanbińska O., Glosa do wyroku SN z dnia 5 listopada 2009 r., I CSK 158/09, LEX 2011.
Sjåfjell B. i in., Supporting the Transition to Sustainability: SMART Reform Proposals, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3503310 (dostęp: 30.08.2025 r.).
Sjåfjell B., Johnston A., Anker-Sørensen L., Millon D., Shareholder primacy: the main barrier to sustainable companies [w:] Company Law and Sustainability. Legal Barriers and Opportunities, red. B. Sjåfjell, B.J. Richardson, Cambridge 2015.
Sjåfjell B., Mähönen J., Novitz T., Gammage C., Ahlström H., Securing the Future of European Business: SMART Reform Proposals, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3595048 (dostęp: 30.08.2025 r.).
Sołtysiński S., Kodeks spółek handlowych (Podstawowe założenia), „Państwo i Prawo” 2000/11.
Sołtysiński S., Moskwa P. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 17A, Prawo spółek kapitałowych, red. S. Sołtysiński, Warszawa 2015.
Spindler G. [w:] Münchener Kommentar zum Aktiengesetz, t. 2, red. W. Goette, M. Habersack, S. Kalss, München 2014.
Stranz J., O potrzebie obiektywnej interpretacji interesu spółki, „Monitor Prawa Handlowego” 2021/4.
Weber A.-M., O interesie spółki w kontekście postulatów zrównoważonego rozwoju – polemika, „Przegląd Prawa Handlowego” 2025/7.
Zięty J.J., Cel spółki kapitałowej z udziałem Skarbu Państwa [w:] Spółki z udziałem Skarbu Państwa a Skarb Państwa, red. A. Kidyba, Warszawa 2015.
Piotr Kempiński
Szkoła Doktorska Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1303-0068)
Prawo głosu obligatariusza dopuszczonego do udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym
Artykuł podejmuje problematykę wpływu dopuszczenia obligatariusza do samodzielnego udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym na ustalenie siły głosu kuratora obligatariuszy, reprezentującego ich wspólny interes. Na tle analizy przepisów szczególnych dotyczących restrukturyzacji emitentów obligacji autor polemizuje z prezentowanym w doktrynie stanowiskiem, zgodnie z którym siła głosu kuratora powinna być pomniejszana wyłącznie o wierzytelności obligatariuszy, którzy faktycznie oddali głos w głosowaniu nad układem. W artykule sformułowano przeciwną tezę, zgodnie z którą już samo dopuszczenie obligatariusza do udziału w postępowaniu skutkuje definitywnym wyłączeniem jego wierzytelności spod reprezentacji kuratora, a tym samym obniżeniem siły głosu kuratora, niezależnie od tego, czy obligatariusz rzeczywiście weźmie udział w głosowaniu, czy też wstrzyma się od oddania głosu. Autor zwraca uwagę na sytuację prawną obligatariusza w porównaniu do innych wierzycieli będących uczestnikami postępowania restrukturyzacyjnego. W ocenie autora odrzucenie takiego stanowiska nieuchronnie prowadzi do nieuzasadnionego uszczuplenia uprawnienia obligatariusza do wstrzymania się od głosu – uprawnienia, które co do zasady przysługuje wszystkim pozostałym wierzycielom i może mieć istotny wpływ na przebieg głosowania nad układem.
Słowa kluczowe: emitent obligacji, głosowanie, wierzyciel, reprezentacja wierzycieli, układ
Piotr Kempiński
Doctoral School of Social Sciences, Adam Mickiewicz University in Poznan, Poland; attorney at law
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1303-0068)
The Voting Right of a Bondholder Permitted to Participate in Restructuring Proceedings
This article discusses how permitting a bondholder to independently participate in restructuring proceedings affects the calculation of the voting power of the bondholders’ representative, who acts in the collective interest of all bondholders. Against the background of an analysis of the special provisions governing the restructuring of bond issuers, the author challenges the prevailing view held by scholars that the representative’s voting power should be reduced only by the claims of those bondholders who actually cast a vote on the arrangement. The article presents the opposite thesis: that the mere admission of a bondholder to the proceedings results in the definitive exclusion of their claim from the scope of representation by the bondholders’ representative and, thus, in a corresponding reduction in the representative’s voting power, regardless of whether the bondholder ultimately votes or abstains. The author draws attention to the legal position of bondholders in comparison with other creditors participating in restructuring proceedings. In the author’s view, rejecting the above thesis would inevitably lead to an unjustified limitation of the bondholder’s right to abstain from voting – a right which, in principle, is available to all other creditors and which may significantly influence the outcome of the voting on the arrangement.
Keywords: bond issuer, voting, creditor, creditor representation, arrangement
Bibliografia/References
Adamus R., Postępowanie restrukturyzacyjne i upadłościowe wobec emitentów obligacji, „Monitor Prawa Bankowego” 2016/7.
Chrapoński D. [w:] Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, red. A. Torbus, A.J. Witosz, A. Witosz, Warszawa 2016.
Filipiak P. [w:] Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, red. A. Hrycaj, P. Filipiak, LEX 2023.
Filipiak P. [w:] System Prawa Handlowego, t. 6, Prawo restrukturyzacyjne i upadłościowe, red. A. Hrycaj, A. Jakubecki, A. Witosz, Warszawa 2020.
Grenda Ł., Grenda P., Odrębne postępowanie restrukturyzacyjne wobec emitentów obligacji, „Doradca Restrukturyzacyjny” 2022/3.
Gurgul S., Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2013.
Jakowlew A., Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Warszawa 2016.
Pokora A. [w:] Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, red. A.J. Witosz, A. Witosz, Warszawa 2014.
Świeboda Z., Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2006.
Thaler R.H., Sunstein C.R., Impuls. Jak podejmować właściwe decyzje dotyczące zdrowia, dobrobytu i szczęścia, Poznań 2008.
Zimmerman P., Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Warszawa 2022.
Piotr Sobczyk
absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego; przygotowuje rozprawę doktorską z zakresu prawa handlowego
(ORCID: https://orcid.org/0009-0003-3672-3139)
Pojęcie danych niedopuszczalnych
Teza wyrażona w artykule dowodzi słuszności wąskiego rozumienia pojęcia danych niedopuszczalnych ze względu na obowiązujące przepisy prawa zawartego w art. 12 ust. 3 ustawy z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (u.KRS). Koncepcja ta zakłada, że dane niedopuszczalne obejmują jedynie dane, których wpis do rejestru nie został przewidziany przez prawo. Niniejsza praca podejmuje polemikę z zyskującym na popularności tzw. szerokim rozumieniem danych niedopuszczalnych, postulującym objęcie owym terminem wszystkich przypadków niezgodności danych figurujących w rejestrze ze stanem prawnym, np. danych, których wpisu dokonano na podstawie wadliwej czynności prawnej. Krytyce poddano przede wszystkim podnoszony w ostatnich latach argument dotyczący braku występowania kolizji pomiędzy szerokim rozumieniem a zasadą powagi rzeczy osądzonej, a także postulat dbałości o bezpieczeństwo obrotu przez umożliwienie sądowi rejestrowemu dokonywania każdoczesnej korekty wpisów. Praca w sposób nowatorski wskazuje na nieprawidłowość zakwalifikowania art. 12 ust. 3 u.KRS jako jednego z wyjątków od zasady niewzruszalności prawomocnych orzeczeń oraz naświetla rażąco niekorzystne dla obrotu skutki szerokiego rozumienia omawianego pojęcia. W artykule zwrócono uwagę na całkowitą niezasadność argumentu wskazującego na bardzo niewielki zakres stanów faktycznych, do których zastosowanie będzie miał art. 12 ust. 3 u.KRS, jeżeli uzna się za prawidłową wąską koncepcję.
Słowa kluczowe: dane niedopuszczalne, Krajowy Rejestr Sądowy, wykreślenie danych, zasada powagi rzeczy osądzonej, bezpieczeństwo obrotu
Piotr Sobczyk
Graduate of the Faculty of Law and Administration of the University of Warsaw; he is writing his PhD dissertation in the field of commercial law
(ORCID: https://orcid.org/0009-0003-3672-3139)
The Notion of Inadmissible Data
The thesis expressed in this article argues for the correctness of the narrow interpretation of the notion of ‘data inadmissible in the light of the current legislation’ used in Article 12(3) of the National Court Register Act (NCRA). This interpretation assumes that inadmissible data includes only data whose entry in the register is not provided for by law. This article argues against the increasingly popular broad understanding of inadmissible data, which proposes that this term should cover all cases of non-compliance of data entered in the register with the legal status, i.e., data entered on the basis of a defective juridical act. The criticism is directed primarily at the argument raised in recent years concerning the absence of a conflict between the broad understanding of this notion and the principle of res judicata, as well as the postulate of ensuring the security of legal transactions by enabling the registry court to correct entries at any time. The article innovatively points to the incorrect classification of Article 12(3) NCRA as one of the exceptions to the principle of finality of court judgments and highlights the blatantly adverse effects of a broad interpretation of the concept in question on legal transactions. In addition, the article draws attention to the complete irrelevance of the argument pointing to the very limited scope of factual situations to which Article 12(3) NCRA will apply if the narrow interpretation is considered correct.
Keywords: inadmissible data, National Court Register, removal of data, res judicata principle, security of legal transactions
Bibliografia/References
Bugajna-Sporczyk D., Kuć-Kwaśniewicz K., Krajowy Rejestr Sądowy – uwagi praktyczne, „Monitor Prawniczy” 2001/4.
Dąbrowska J., Zaskarżanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, Warszawa 2016.
Jakubecki A. [w:] L. Ciulkin, A. Jakubecki, N. Kowal, Krajowy Rejestr Sądowy i postępowanie rejestrowe, Warszawa 2001.
Komenda A. [w:] Krajowy Rejestr Sądowy i postępowanie rejestrowe, red. A. Komenda, Warszawa 2021.
Malmuk-Cieplak A., Wpis niedopuszczalny, „Rejent” 2005/4.
Marszałkowska-Krześ E., Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym. Komentarz, Warszawa 2001.
Michnik A., Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, Warszawa 2013.
Naworski J.P. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna, t. 3, red. R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, Warszawa 2012.
Paszukiewicz-Garstka D., „Wpis niedopuszczalny” – wpisem nieprzewidzianym przez prawo czy wpisem dokonanym na podstawie niedopuszczalnych aktów prawnych, „Przegląd Sądowy” 2000/5.
Popardowski P. [w:] Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym. Komentarz, red. K. Osajda, Warszawa 2025.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2018.
Szczurowski T., Kognicja sądu rejestrowego w sprawach wszczynanych na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, Warszawa 2016.
Wiśniewski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 3B, Spółka akcyjna. Komentarz. Art. 393–490, red. A. Opalski, Warszawa 2016.
Wrzołek-Romańczuk M., „Wpis niedopuszczalny” w Krajowym Rejestrze Sądowym, „Przegląd Prawa Handlowego” 2002/4.
Zamojski Ł., Pojęcie danych niedopuszczalnych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Glosa do postanowienia SN z dnia 2 grudnia 2015 r., IV CSK 99/15, „Glosa” 2016/3.
dr hab. Anna Wilk, prof. AWSB
Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej, Katedra Prawa i Administracji; radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9073-9153)
Obciążenie hipoteczne nieruchomości a pokrzywdzenie wierzyciela – glosa aprobująca do uchwały Sądu Najwyższego (7) z 19.03.2025 r., III CZP 9/24
Glosowana uchwała dotyczyła wpływu obciążenia hipotecznego nieruchomości na pokrzywdzenie wierzyciela. Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli dłużnik wyzbył się nieruchomości obciążonej hipoteką, pokrzywdzenie wierzycieli zachodzi, gdy czynność ta doprowadziła do powstania lub do zwiększenia nadwyżki pasywów nad aktywami dłużnika, zaś oceniając zasadność skargi pauliańskiej, sąd nie bada możliwości zaspokojenia się wierzyciela ze zbywanej nieruchomości (art. 527 § 2 k.c.). Natomiast ocena, czy czynność doprowadziła do pokrzywdzenia wierzycieli, jest dokonywana na chwilę zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.). Glosa, aprobując co do zasady treść rozstrzygnięcia, wskazuje na konieczność takiej wykładni przepisów o skardze pauliańskiej, aby należycie równoważyły one ochronę wierzyciela oraz pozwanej osoby trzeciej.
Słowa kluczowe: hipoteka, pokrzywdzenie wierzycieli, niewypłacalność, skarga pauliańska
dr hab. Anna Wilk, WSB University profesor
WSB University in Dąbrowa Górnicza, Department of Law and Administration, Dąbrowa Górnicza, Poland; attorney at law
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9073-9153)
Mortgage Charge on Real Property in the Context of Detriment to Creditors: An Approving Commentary on the Supreme Court’s Resolution (Panel of 7 Judges) of 19 March 2025, III CZP 9/24
The resolution in question concerned the impact of a mortgage on real property on the detriment to creditors. The Supreme Court ruled that if a debtor disposed of mortgaged real property, the detriment to creditors occurs when this action leads to the creation or increase of the debtor’s liabilities in excess of the debtor’s assets, meanwhile when assessing the validity of an actio pauliana the court does not examine the possibility of satisfying the creditor from the disposed property (Article 527(2) of the Civil Code). However, the assessment of whether the given fraudulent conveyance resulted in a detriment to creditors is made at the time of closing the hearing (Article 316(1) of the Code of Civil Procedure). This commentary, which in principle approves the contents of the resolution, points to the need to interpret the provisions on actio pauliana (alleging fraudulent conveyance) in such a way they duly balance the protection of the creditor and the defendant third party.
Keywords: mortgage, detriment to creditors, insolvency, actio pauliana (action to protect creditors from fraudulent conveyance)
Bibliografia/References
Bławat M. [w:] Komentarze Prawa Prywatnego, t. 3A, Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania. Część ogólna, red. K. Osajda, wyd. 33, Legalis 2024.
Duśko Ł., Konstrukcja hipoteki łącznej a przesłanka pokrzywdzenia wierzycieli w rozumieniu art. 527 § 1 i 2 KC, „Monitor Prawniczy” 2022/2.
Gutowski M. [w:] Kodeks cywilny, t. 2, Komentarz. Art. 353–626, red. M. Gutowski, Warszawa 2022.
Lewandowska E., Pozorność oświadczenia woli. Studium cywilnoprawne, Olsztyn 2018.
Pisuliński J. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2024.
Pyziak-Szafnicka M., Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika, „Studia Prawnicze” 1994/1–4.
Pyziak-Szafnicka M., Wilejczyk M. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 6, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. A. Olejniczak, Warszawa 2023.
Wolak G. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Załucki, Warszawa 2024.