Zarówno osoby zamierzające prowadzić szkoły lub placówki niepubliczne, jak i jednostki samorządu terytorialnego prowadzące ewidencję szkół i placówek niepublicznych niejednokrotnie napotykają na problemy związane z procedurą zmierzającą do prawidłowego wpisu osób prowadzących szkołę/placówkę niepubliczną, szczególnie w przypadku zmiany tych osób.
Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/4
Przepis art. 8 ust. 2 u.p.o. określa kategorie osób, które mogą zakładać oraz prowadzić szkoły i placówki w polskim systemie oświaty. To: jednostka samorządu terytorialnego, inna osoba prawna i osoba fizyczna, przy czym JST nie może prowadzić szkół i placówek niepublicznych (art. 8 ust. 3 u.p.o.). Te mogą być zakładane oraz prowadzone przez osoby fizyczne i osoby prawne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez JST obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek (art. 168 ust. 1 u.p.o.).
Wykładnią tego przepisu (z tym że na gruncie przepisów ustawy z 7.09.1991 r. o systemie oświaty) zajął się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 4.09.2014 r. (I OSK 614/14, LEX nr 1500697) przyjął, że ustawodawca nie dopuszcza możliwości tworzenia szkół i placówek niepublicznych przez osoby prawne wespół z osobami fizycznymi lub odwrotnie – przez osoby fizyczne wespół z osobami prawnymi. Z orzeczenia wynika również, że organem prowadzącym niepubliczną szkołę/placówkę może być albo osoba fizyczna, albo osoba prawna.
Przepisy nie przewidują żadnych podmiotowych ograniczeń w zakresie osób fizycznych czy prawnych, które mogą prowadzić szkoły niepubliczne. Dlatego należy przyjąć, że uprawniona do tego jest również osoba fizyczna niebędąca obywatelem polskim i mieszkająca za granicą, a także osoba prawna mająca siedzibę za granicą, jeśli spełniają wszystkie wymogi określone w Prawie oświatowym.
W praktyce często powstają wątpliwości, jakiego wpisu w ewidencji należy dokonać, gdy szkołę niepubliczną zamierza założyć spółka cywilna. Nie jest ona wyposażona w osobowość prawną, nie posiada też zdolności prawnej. Ponieważ nie jest podmiotem prawa, nie przysługują jej: zdolność do czynności prawnych, zdolność sądowa ani zdolność procesowa.
Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html