Monika Gąsiorowska i Dawid Cupiał najaktywniejszymi polskimi prawnikami przed ETPC

Najaktywniejsi prawnicy przed ETPC...

... w okresie 1994-2025...

Warszawska adwokatka Monika Gąsiorowska to absolutny dominator rankingu TOP-10 – jak dotąd występowała bowiem w imieniu swoich klientów w 111 sprawach. Warto podkreślić, że wynik ten jest aż dwa razy wyższy od liczby spraw kolejnego prawnika w rankingu. Co więcej, mec. Gąsiorowska jest leaderem omawianego zestawienia od pierwszej jego edycji w 2021 roku.

Drugą lokatę na liście zajmuje adw. Zbigniew Cichoń z Krakowa, były senator RP (55 spraw), a trzecie – kolejny warszawski adwokat – Dawid Cupiał (49 spraw). Na czwartej pozycji znalazła się adwokatka Bogdana Słupska-Uczkiewicz z Wrocławia (47 spraw). Piąta lokata przypadła pierwszej z dwójki radców prawnych na liście TOP-10 – mec. Agacie Bzdyń z Warszawy (30 spraw). Tuż za nią w zestawieniu znaleźć można adw. Romana Nowosielskiego z Gdańska, byłego sędziego Trybunału Stanu z 27 sprawami. Miejsce siódme z kolei okupuje Piotr Rał z Warszawy, drugi z radców prawnych w tym gronie (25 spraw). Ósme miejsce przypadło adw. Mikołajowi Pietrzakowi, dziekanowi Izby Adwokackiej w Warszawie (23 sprawy), a dziewiąte – adw. Zofii Daniszewskiej-Dek z Białegostoku (18 spraw). Pierwszą dziesiątkę zamyka Piotr Kładoczny – prawnik Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, którego nazwisko jest prezentowane w dokumentach 16 spraw.

Uzupełnieniem rankingu TOP-10 jest prezentowana w osobnym artykule pt. "Doświadczeni polscy prawnicy od praw człowieka" lista czynnych zawodowo prawników (adwokatów, radców prawnych, innych pełnomocników specjalistów), którzy dotychczas występowali najczęściej przed Trybunałem w Strasburgu, podzielonych na wszystkie 16 województw.

... tylko w 2025 roku...

W roku 2025 tytuł najbardziej aktywnego pełnomocnika przypadł wymienionemu wyżej adw. Dawidowi Cupiałowi, który w ciągu całego ubiegłego roku sfinalizował przed Trybunałem w Strasburgu 11 spraw. Warto podkreślić, że adw. D. Cupiał powtórzył w tym przypadku sukces z roku 2024, który to rok również zakończył największą liczbą strasburskich spraw.

Tuż za mec. Cupiałem w ubiegłym roku uplasowała się także już wspomniana r.pr. Agata Bzdyń z 10 sprawami.

Dzięki tak znacznemu przyrostowi liczby spraw oboje wymienieni pełnomocnicy przesunęli się w górę całościowego rankingu 1994-2025 w porównaniu do jego poprzedniej edycji: adw. D. Cupiał – z 4. na 3. miejsce, a r.pr. A. Bzdyń – z 8. miejsca na 5.

Z kolei, miejsce trzecie w ubiegłym roku przypadło liderce całościowego rankingu – adw. Monice Gąsiorowskiej (9 spraw).

Polscy prawnicy przed ETPC

Przy okazji przedstawienia rankingu warto zwrócić uwagę na pewne dane podsumowujące działalność polskich pełnomocników prawnych przed Trybunałem w Strasburgu. Podobnie jak sam ranking pochodzą one z raportu: " Polscy prawnicy przed ETPC: 2004-2025 ", przygotowanego przez Redakcję LEX Wolters Kluwer Polska i udostępnionego w programie LEX Prawo Europejskie.

Z tegorocznej edycji raportu wynika, że liczba polskich prawników, którzy wystąpili dotychczas przed ETPC zbliża się powoli do tysiąca - od pojawienia się bowiem pierwszej polskiej sprawy przed Trybunałem w 1994 r. do końca 2025 roku wynosi już 926 prawników.

Pełnomocnicy i ich doświadczenie przed ETPC

Zdecydowana większość pełnomocników spośród wspomnianych 926 prawników, bo aż 80 proc., ma minimalne doświadczenie przed ETPC (wg poprzedniego raportu w latach 1994-2024 było to nieco więcej – 81 proc.), gdyż brała udział tylko w jednej sprawie przed tym sądem. 10 proc. prawników reprezentowało swoich klientów w dwóch sprawach (wg poprzedniego raportu – ponad 10 proc.). Taki sam 10-procentowy udział reprezentują pełnomocnicy, którzy uczestniczyli w od trzech do ponad 100 sprawach przed ETPC, których dla celów raportu określamy umownie jako prawników z istotnym doświadczeniem (wg poprzedniego raportu udział takich prawników w ogólnej liczbie wynosił ponad 9 proc.).

Adwokaci czy radcowie prawni?

Raport pokazuje wyraźnie, że najczęściej domniemane ofiary naruszeń Europejskiej Konwencji Praw Człowieka reprezentują przed ETPC adwokaci, znacznie rzadziej radcowie prawni. Wśród 93 aktywnych zawodowo prawników z istotnym doświadczeniem przed ETPC proporcje wyglądają następująco: aż 84 z nich to adwokaci, natomiast tylko sześcioro to radcowie prawni. Nie można nie wspomnieć, że przed ETPC pojawiają się również prawnicy nie wykonujący zawodu adwokata lub radcy prawnego, chociażby tacy, których działalność związana jest z Helsińską Fundacją Praw Człowieka. Wśród 93 prawników z istotnym doświadczeniem przed ETPC troje to właśnie takie osoby.

• Przemysław K. Rosiak i Mariusz Kondrat najaktywniejszymi polskimi prawnikami występującymi przed TSUE do 2025 r.