dr hab. Aleksander Kappes, prof. UŁ
kierownik Katedry Prawa Handlowego, Ubezpieczeń i Własności Przemysłowej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego; adwokat
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2261-093X)
Fundacja rodzinna jako osoba prawna
Celem niniejszej wypowiedzi jest przedstawienie uwag na temat charakteru prawnego fundacji rodzinnej jako osoby prawnej. Artykuł przedstawia cechy zbliżające ją do typu korporacyjnego albo fundacyjnego osoby prawnej. Nowa w naszym systemie prawa osoba prawna, jaką jest fundacja rodzinna, wywołuje liczne wątpliwości. Dotyczą one nie tylko zagadnień szczegółowych, lecz budzi ona także pytania zasadniczej natury, w szczególności, jaki jest charakter prawny fundacji rodzinnej jako osoby prawnej. Pytanie to ma pozornie charakter wyłącznie teoretyczny. Problem natury stosunku prawnego fundacji rodzinnej ma także znaczenie praktyczne. Natura stosunku prawnego stanowi granicę swobody umów, która odnoszona powinna być także dla swobody kształtowania struktury fundacji oraz praw i obowiązków osób występujących w tym stosunku. Określenie charakteru fundacji rodzinnej jako osoby prawnej umożliwi, a co najmniej ułatwi w przyszłości określenie granic swobody kontraktowej statutu fundacji rodzinnej. Autor uznaje fundację rodzinną za hybrydową osobę prawną, bliższą jednak osobie fundacyjnej, która wszakże in concreto, przez statut może być ukształtowana jako osoba w pełni zakładowa albo także jako osoba korporacyjna.
Słowa kluczowe: fundacja rodzinna, osoba prawna, korporacja, fundacja, fundator, beneficjenci, ustrój fundacji rodzinnej, działalność gospodarcza
dr hab. Aleksander Kappes, University of Lodz professor
head of the Department of Commercial Law, Insurance Law and Industrial Property Law, University of Lodz, Faculty of Law and Administration, Lodz, Poland; advocate (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2261-093X)
A Family Foundation as a Legal Person
The aim of this article is to present comments about the legal character of a family foundation as a legal person. The article discusses the features that make it closer to the corporate or foundation type of a legal person. As a new legal person in the Polish legal system, the family foundation, raises numerous doubts. These doubts concern not only specific issues, but certain fundamental questions arise as well, in particular the question about the legal nature of a family foundation as a legal person. This question is only seemingly purely theoretical. The nature of the legal relationship of a family foundation has practical implications as well. The nature of a legal relationship sets the limits of contractual freedom, which should also be applied to the freedom to shape the foundation’s structure, as well as the rights and obligations of the individuals covered by that relationship. Defining the nature of a family foundation as a legal person will enable, or at least facilitate, the future definition of the limits of contractual freedom in the family foundation’s charter. The author considers a family foundation to be a hybrid legal person, closer to a foundation. However, in concrete terms, through its charter, it may be shaped as a fully-fledged foundation, but also as a corporate person.
Keywords: family foundation (family trust), legal person, corporation, foundation, founder, beneficiaries, regime of a family foundation (family trust), business activity
Bibliografia/References
Adamus R., Czy nazwa „fundacja rodzinna” powinna zostać?, „Rzeczpospolita” z 9.01.2023 r.
Bieniak M., Fundacja rodzinna – organizacja i funkcjonowanie, „Palestra” 2023/3.
Frąckowiak J. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 1, Prawo cywilne. Część ogólna, red. M. Safjan, Warszawa 2012.
Górniak K. [w:] Ustawa o fundacji rodzinnej. Komentarz, red. K. Osajda, Warszawa 2025.
Gura G., Ustawa o fundacjach. Komentarz, Warszawa 2021, Legalis.
Kappes A., Długo oczekiwane dobrodziejstwo czy bubel legislacyjny? Kilka uwag o fundacji rodzinnej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2023/12.
Kappes A., Uwagi o następstwie prawnym fundacji rodzinnej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2024/9.
Kopaczyńska-Pieczniak K., Korporacja. Elementy konstrukcji prawnej, Warszawa 2020.
Mariański A., Działalność gospodarcza fundacji rodzinnej – analiza krytyczna, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2025/1.
Wiórek P.M., „Ciemna strona” fundacji rodzinnej? Uwagi z perspektywy prawa niemieckiego, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2021/11.
dr Krzysztof Kurosz
Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Cywilnego, adiunkt, sędzia orzekający w XXII Wydziale Własności Intelektualnej Sądu Okręgowego w Warszawie (ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0605-3392)
Środki pomocnicze w świetle przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach własności intelektualnej
Środki pomocnicze przewidziane w dyrektywie 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 29.04.2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej dotyczą praw własności intelektualnej. Dyrektywa 2004/48/WE nie daje, sama w sobie, jednoznacznych podstaw do ustalenia zakresu prawa własności intelektualnej i zakresu stosowania środków pomocniczych. Mają one służyć wyrównaniu nierównowagi informacyjnej w związku z naruszeniami dóbr niematerialnych. Państwa członkowskie mogą rozszerzyć zakres ich stosowania w porównaniu do minimum unijnego. Dla analizy tego zagadnienia pomocnicze znaczenie ma odwoływanie się w uzasadnieniu ustawy wprowadzającej postępowanie odrębne w sprawach własności intelektualnej do szerokiego ujęcia własności intelektualnej zawartego w konwencji WIPO z 1967 r. W artykule postawiona jest teza, że regulacja zawarta w polskiej procedurze wychodzi poza minimum dyrektywy, korzystając z najszerszej z możliwych definicji własności intelektualnej zawartej w art. 2 pkt viii konwencji WIPO. Czyni to m.in. po to, by główną odrębność postępowania w sprawach własności intelektualnej w postaci środków pomocniczych stosować do wszystkich typów spraw objętych zakresem kognicji sądów własności intelektualnej. Niniejszy artykuł jest trzecim z cyklu publikacji dotyczących zakresu stosowania środków pomocniczych w sprawach własności intelektualnej w prawie polskim. Pierwszy dotyczył kontekstu unijnego regulacji zawartej w procedurze cywilnej, drugi znaczenia konwencji WIPO z 1967 r., obecny skupia się zaś na analizie piśmiennictwa i orzecznictwa.
Słowa kluczowe: postępowanie w sprawach własności intelektualnej, prawa własności intelektualnej, środki pomocnicze, dyrektywa 2004/48/WE
dr Krzysztof Kurosz
University of Lodz, Faculty of Law and Administration, Department of Civil Law, Lodz, Poland, assistant professor, active judge of the XXII Intellectual Property Division of the District Court in Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0605-3392)
Ancillary Measures in the Light of Provisions on Separate Proceedings in Intellectual Property Cases
The ancillary measures provided for in Directive 2004/48/EC of the European Parliament and of the Council of 29 April 2004 on the enforcement of intellectual property rights concern intellectual property rights. Directive 2004/48/EC does not, in itself, provide a clear basis for determining the scope of intellectual property rights or the scope of application of the auxiliary measures. These measures are intended to compensate for information imbalances in connection with infringements of intangible property rights. Member States may expand their scope of application compared to the EU minimum. For the analysis of this issue, supplementary assistance is provided by references in the explanatory memorandum of the statute introducing separate proceedings in intellectual property cases to the broad treatment of intellectual property in the Convention Establishing the World Intellectual Property Organization of 14 July 1967. The article posits that the regulation contained in the Polish procedure goes beyond the minimum of the Directive, using the broadest possible definition of intellectual property contained in Article 2(viii) of the WIPO Convention. This results, among other things, from the intention to apply the main feature distinguishing IP proceedings, that is, ancillary measures, to all types of cases covered by the scope of examination by IP courts.
Keywords: intellectual property proceedings, intellectual property rights, ancillary measures, Directive 2004/48/EC
Bibliografia/References
Antoniuk J., Uwagi na tle regulacji postępowania o wezwanie do udzielenia informacji [w:] Reforma prawa własności intelektualnej, cz. 2, red. A. Adamczak, Kielce 2022.
Barta J., Markiewicz R., Prawo autorskie, Warszawa 2016.
Drzewiecki A. [w:] Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, red. E. Ferenc-Szydełko, Warszawa 2021.
Dziurda M. [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 2, cz. 3, Postępowanie procesowe przed sądem pierwszej instancji. Postępowania odrębne w szczególnych kategoriach spraw, red. S. Cieślak, Warszawa 2023.
Gołaszewska A., Postępowanie odrębne w sprawach własności intelektualnej w orzecznictwie sądów powszechnych [w:] Reforma prawa własności intelektualnej, cz. 3, red. A. Adamczak, Kielce 2023.
Gołaszewska A. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 2, Komentarz. Art. 459–1217, red. T. Szanciło, Warszawa 2023, Legalis.
Jakubecki A., Wezwanie do udzielenia informacji w postępowaniu odrębnym w sprawach własności intelektualnej, „Polski Proces Cywilny” 2020/3.
Jakubecki A., Jasińska K., Skubisz R., Szwaja J. [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Kępiński, J. Szwaja, Warszawa 2024, Legalis.
Karolczyk B. [w:] Postępowanie cywilne w sprawach własności intelektualnej. Komentarz dla pełnomocników procesowych i sędziów, red. B. Karolczyk, Warszawa 2021.
Kępiński M., Pojęcie i systematyka prawa konkurencji [w:] System Prawa Prywatnego, t. 15, Prawo konkurencji, red. M. Kępiński, Warszawa 2014.
Kohutek K., Dochodzenie naprawienia szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji polegającym na nadużywaniu pozycji dominującej [w:] Sto lat polskiego prawa handlowego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Kidybie, t. 2, red. M. Dumkiewicz, K. Kopaczyńska-Pieczniak, J. Szczotka, Warszawa 2020, LEX.
Kościółek A., Zakres zastosowania wezwania do udzielenia informacji (art. 479112 i n. k.p.c.) [w:] Praktyka wobec nowelizacji postępowania cywilnego. Konsekwencje zmian, red. M. Dziurda, T. Zembrzuski, Warszawa 2021.
Kurosz K., Sąd własności intelektualnej. Struktura, kognicja i prymat właściwości, Warszawa 2021.
Kurosz K., Standard dowodzenia w ramach środków pomocniczych służących pozyskiwaniu dowodów i informacji a zakres przedmiotowy postępowania w sprawach własności intelektualnej [w:] Reforma prawa własności intelektualnej, cz. 3, red. A. Adamczak, Kielce 2023.
Kurosz K., Środki pomocnicze w sprawach własności intelektualnej a pojęcie własności intelektualnej w prawie unijnym, „Przegląd Prawa Handlowego” 2024/5.
Kurosz K., Zakres spraw objętych środkami pomocniczymi w orzecznictwie sądów własności intelektualnej, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 2024/2.
Kurosz K., Znaczenie konwencji WIPO z 1967 r. dla zakresu stosowania środków pomocniczych w sprawach własności intelektualnej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2024/6.
Machnikowska A. [w:] System Postępowania Cywilnego, t. 6, Postępowania odrębne, red. A. Machnikowska, Warszawa 2022.
Marcinoska-Boulangé L., Sierżant D. [w:] Postępowanie cywilne w sprawach własności intelektualnej. Komentarz dla pełnomocników procesowych i sędziów, red. B. Karolczyk, Warszawa 2021.
Niewęgłowski A., Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa 2021.
Pecyna M., Zakres kognicji sądu własności intelektualnej w sprawach o ochronę dóbr osobistych, „Państwo i Prawo” 2023/7.
Pinkalski Z., Rozbieżności konstrukcji poszczególnych środków pomocniczych w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej – uzasadniona decyzja czy wada legislacyjna?, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 2025/1.
Rasiewicz J. [w:] K. Jasińska, Z. Pinkalski, J. Rasiewicz, A. Sokołowska-Ławniczak, Metodyka pracy pełnomocnika w sprawach cywilnych z zakresu prawa własności intelektualnej, Warszawa 2021.
Rejdak M., Zabezpieczenie dowodów w sprawach o naruszenia praw własności intelektualnej, Warszawa 2019.
Skubisz R., Roszczenie o udzielenie informacji na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ocena w świetle art. 80 Konstytucji i art. 47 Karty praw podstawowych [w:] Opus auctorem laudat. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Monice Czajkowskiej-Dąbrowskiej, red. K. Szczepanowska--Kozłowska, I. Matusiak, Ł. Żelechowski, Warszawa 2019.
Stepaniuk S., Sznajder M. [w:] Postępowanie cywilne w sprawach własności intelektualnej. Komentarz dla pełnomocników procesowych i sędziów, red. B. Karolczyk, Warszawa 2021.
Targosz T., Środki pomocnicze w prawie własności intelektualnej i ich sfery zastosowania, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 2020/2.
Tischner A., Odpowiedzialność majątkowa za naruszenie prawa do znaku towarowego, Warszawa 2008.
Tomaszek A., Wojewódzka J., Sprawy własności intelektualnej – nowe postępowanie odrębne w polskiej procedurze cywilnej, „Monitor Prawniczy” 2020/15.
Traple E. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 13, Prawo autorskie, red. J. Barta, Warszawa 2017.
dr Joanna Wiak
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Gospodarczego i Handlowego; adwokat
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9012-0708)
Statutowa (umowna) zgoda organu nadzorczego na zawarcie lub zmianę umowy o usługi prawne w spółce Skarbu Państwa albo z udziałem Skarbu Państwa
Przedmiot niniejszej publikacji stanowi problematyka statutowej (umownej) zgody organu nadzorczego na zawarcie lub zmianę umowy o usługi prawne w spółkach Skarbu Państwa oraz z udziałem Skarbu Państwa. Jest to zagadnienie o istotnym praktycznym znaczeniu. Spółki takie w swojej działalności korzystają w szerokim zakresie ze wsparcia prawnego. Ze względu na ich specyfikę, w celu zapobieżenia niegospodarności spółek Skarbu Państwa i z udziałem Skarbu Państwa w zarządzaniu mieniem mającym charakter państwowy, w ustawie z 16.12.2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym został przewidziany obowiązek uzyskania zgody organu nadzorczego na zawarcie lub zmianę umów o usługi prawne. Z uwagi na brak kompleksowego unormowania wskazanego obowiązku w powyższej ustawie w wielu aspektach budzi on wątpliwości. W konsekwencji skutkuje to koniecznością posiłkowania się przepisami zawartymi w innych aktach prawnych.
Słowa kluczowe: spółka Skarbu Państwa, spółka z udziałem Skarbu Państwa, umowa, usługi prawne, zgoda, organ nadzorczy
dr Joanna Wiak
Maria Curie-Skłodowska University in Lublin, Faculty of Law and Administration, Department of Economic and Commercial Law, Lublin, Poland; advocate
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9012-0708)
Consent of the Supervisory Body Provided for in the Memorandum of Association for the Conclusion or Amendment of a Legal Services Contract in a Company Wholly or Partly Owned by the State Treasury
The subject of this publication is the consent provided by the supervisory body pursuant to the Memorandum of Association to conclude or amend a legal services contract in companies wholly or partly owned by the State Treasury. This is a matter of significant practical importance. Such companies make extensive use of legal services in their activities. Due to the particularities of such entities, in order to prevent mismanagement by companies owned by the state (whether wholly or partly) of assets which constitute state property, the Act of 16 December 2016 on the Principles of State Property Management provides for the obligation to obtain consent of the supervisory body for the conclusion or amendment of legal services contracts. As this obligation is not regulated comprehensively in the above-mentioned Act, doubts arise in many respects. Consequently, it is necessary to refer to the provisions contained in other legislative instruments.
Keywords: company wholly owned by the State Treasury, company partly owned by the State Treasury, contract, legal services, consent, supervisory body
Bibliografia/References
Allerhand M., Kodeks handlowy z komentarzem, Bielsko--Biała 1999.
Chrabkowski M., Odpowiedzialność za czynności prawne dokonane w warunkach braku zgody uprawnionego organu spółki wymaganej umową lub statutem, „Studia Iuridica Toruniensia” 2019, t. 25.
Daszkiewicz A., Zasady zarządzania mieniem państwowym. Komentarz, Warszawa 2020.
Dąbrowska J. [w:] Szczególne formy spółek, red. A. Kidyba, Warszawa 2017.
Dumkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2024.
Frąckowiak J. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 1, Komentarz do art. 1–150, red. A. Kidyba, Warszawa 2017.
Gawryluk M., Prawo o adwokaturze. Komentarz, Warszawa 2012.
Kidyba A., Kodeks spółek handlowych, t. 2, Komentarz do art. 301–633, Warszawa 2017.
Kidyba A., Komentarz aktualizowany do art. 301–633 Kodeksu spółek handlowych, LEX 2025.
Kidyba A. [w:] M. Dumkiewicz, A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1–300 Kodeksu spółek handlowych, LEX 2025.
Kidyba A. [w:] System Prawa Handlowego, t. 2, Prawo spółek handlowych, red. S. Włodyka, Warszawa 2012.
Kopaczyńska-Pieczniak K. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2, Komentarz do art. 151–300, red. A. Kidyba, Warszawa 2018.
Majewski K. [w:] Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Komentarz, red. F. Grzegorczyk, M. Wierzbowski, Warszawa 2020.
Marszałkowska-Krześ E., Skuteczność uchwał wspólników w spółce z o.o., „Przegląd Prawa Handlowego” 1998/8.
Naworski J.P., Skutki przekroczenia przez zarządy spółek kapitałowych ograniczeń do dokonywania czynności prawnych (próba wykładni art. 17 kodeksu spółek handlowych), „Przegląd Prawa Handlowego” 2001/1.
Naworski J.P. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, t. 1, Tytuł I. Przepisy ogólne. Tytuł II. Spółki osobowe, red. R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, Warszawa 2011.
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 1A, Spółki osobowe. Komentarz. Art. 1–36, red. A. Opalski, Warszawa 2024.
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 3A, Spółka akcyjna. Komentarz. Art. 301–392, red. A. Opalski, Warszawa 2016.
Pabis R. [w:] J. Bieniak i in., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2024.
Pabis R. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2B, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 227–300, red. A. Opalski, Warszawa 2018.
Popiołek W. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. P. Pinior, J.A. Strzępka, Warszawa 2024.
Popiołek W. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. W. Pyzioł, Warszawa 2008.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2018.
Sołtysiński S. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 17B, Prawo spółek kapitałowych, red S. Sołtysiński, M. Michalski, A. Witosz, M. Litwińska-Werner, M. Romanowski, Warszawa 2010.
Strzelczyk K. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, t. 2, red. R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, Warszawa 2011.
Strzępka J.A., Zielińska E. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. P. Pinior, J.A. Strzępka, Warszawa 2024.
Szajkowski A., Tarska M., Szumański A. [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, A. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, t. 2, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz do art. 151–300, Warszawa 2014.
Szumański A. [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, A. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, t. 1, Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1–150, Warszawa 2012.
Węgrzynowski Ł., Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz przepisy wprowadzające. Komentarz, Warszawa 2019.
dr Adrian Zbrojewski
Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Handlowego, Ubezpieczeń i Własności Przemysłowej; adiunkt, radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1127-8676)
Między dwiema kondykcjami a saldem. Uwagi na tle wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 19.06.2025 r., C-396/24, Lubreczlik
Celem artykułu jest analiza wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 19.06.2025 r. w sprawie C-396/24, Lubreczlik, dotyczącego zasad rozliczeń stron nieważnej umowy kredytu, której postanowienia zostały uznane za niedozwolone. W tekście przedstawiono rozbieżne poglądy polskiego orzecznictwa odnośnie do sposobu interpretacji tego wyroku oraz wpisania go w ramy prawa polskiego. Powyższe skłoniło również do refleksji o niełatwych relacjach polskiego orzecznictwa z europejskim prawem konsumenckim oraz o przyczynach tego stanu rzeczy.
Słowa kluczowe: umowa konsumencka, niedozwolone postanowienie umowne, dyrektywa 93/13/EWG, bezpodstawne wzbogacenie, ochrona konsumenta
dr Adrian Zbrojewski
University of Lodz, Faculty of Law and Administration, Department of Commercial Law, Insurance Law and Industrial Property Law, Lodz, Poland; assistant professor, attorney at law
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1127-8676)
Between Two-Claims Theory and Balance Theory. Remarks Against the Background of Court of Justice Judgment of 19 June 2025, C-396/24, Lubreczlik
The aim of this article is to examine the judgment of the Court of Justice of the European Union of 19 June 2025 in case C-396/24, Lubreczlik, which concerns the principles governing the settlement between the parties to a void loan agreement, whose terms have been declared unfair. The article presents the discrepant interpretations of this judgment that have been developed in Polish case law and attempts at incorporating the judgment into the Polish legal system. The foregoing has prompted the author to reflect upon the uneasy relationship between Polish case law and European consumer law, as well as the underlying causes of this state of affairs.
Keywords: consumer contract, unfair contract term, Directive 93/13 EEC, unjust enrichment, consumer protection
Bibliografia/References
Gutowski M., Wadliwość umów kredytów frankowych, Legalis 2022.
Pajor T. [w:] System Prawa Prywatnego, red. Z. Radwański, t. 1, Prawo cywilne – część ogólna, red. M. Safjan, Warszawa 2007.
Romanowski M., Życie umowy konsumenckiej po uznaniu jej postanowienia za nieuczciwe [w:] Życie umowy konsumenckiej po uznaniu jej postanowienia za nieuczciwe na tle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, Warszawa 2017.
Trzaskowski R., Skutki sprzeczności z prawem umów obligacyjnych, Warszawa 2013.
Węgrzynowski Ł., Czy TSUE przywrócił teorię salda? Omówienie wyroku TS z dnia 19 czerwca 2025 r., C-396/24 (Lubreczlik), LEX 2025.
Węgrzynowski Ł., Skutek restytucyjny z dyrektywy 93/13/EWG a zasady rozliczeń stron w związku z nieważnością umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne, „Przegląd Prawa Handlowego” 2022/5.
Węgrzynowski Ł., Teoria salda czy teoria dwóch kondykcji? Zasady rozliczeń stron z nieważnej umowy kredytu frankowego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/5.
Zbrojewski A., Charakter prawny sankcji z art. 3851 k.c. w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2021/3.
dr Bartosz Łukowiak
Uniwersytet Wrocławski (ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3993-2182)
Odpowiedzialność wspólnika spółki osobowej za usuwanie składników własnego majątku w celu udaremnienia zaspokojenia wierzyciela spółki (art. 300 § 1 k.k.)
W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że sytuacja, w której wspólnik spółki osobowej, mający wiedzę o grożącej tej spółce niewypłacalności i zbliżającej się potrzebie zaspokojenia wierzyciela spółki z osobistych majątków wspólników, usuwa składniki własnego majątku w celu udaremnienia takiego zaspokojenia, jest zachowaniem, o którym mowa w art. 300 § 1 k.k. Celem opracowania jest wykazanie, że pogląd ten nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Analizie poddano najpierw relację łączącą wierzyciela spółki ze wspólnikiem spółki osobowej na podstawie przepisów prawa handlowego, w tym w szczególności to, czy wierzyciel spółki jest jednocześnie wierzycielem wspólnika takiej spółki. Następnie wyciągnięte w ten sposób wnioski zestawiono ze wskazanym wcześniej przepisem ustawy karnej, który dla przypisania sprawcy odpowiedzialności karnej wymaga m.in. działania przez niego w celu pokrzywdzenia „swojego wierzyciela”. W dalszej kolejności porównano sytuację wspólnika spółki osobowej w omawianym zakresie z sytuacją członków innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Końcową część pracy stanowią wnioski oraz postulaty de lege ferenda.
Słowa kluczowe: odpowiedzialność karna wspólnika, przestępstwo niezaspokojenia wierzyciela, przestępczość gospodarcza, spółki osobowe, prawo karne gospodarcze, prawo karne, prawo spółek, prawo handlowe
dr Bartosz Łukowiak
University of Wroclaw, Poland (ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3993-2182)
Liability of a Partner for the Disposal of Their Private Assets in Order to Prevent Satisfying the Partnership’s Creditor (Article 300(1) of the Polish Criminal Code)
In case law and literature it is assumed that a situation in which a partner of a partnership, who knows about the threat of insolvency of that partnership and the imminent need to satisfy the partnership’s creditor from the partners’ private assets, disposes of their assets in order to prevent such satisfaction constitutes the conduct referred to in Article 300(1) of the Criminal Code. The purpose of this article is to demonstrate that this view is not supported by the law as it currently stands. The analysis first examines, based on the provisions of commercial law, the relationship between a creditor of a partnership and a partner in it, including in particular whether the creditor of a partnership is at the same time the creditor of its partner. Then, the conclusions drawn in this way are compared with the abovementioned provision of the Criminal Code, whereby criminal liability is attributed to the offender on condition that, among other things, they acted in order to cause detriment to ‘their creditor’. Next, the situation of a partner of the partnership in question is compared with the situation of members of other entities not being legal persons which have been granted legal capacity under statutory law. The final section of the article presents conclusions and suggestions of legislative amendments.
Keywords: criminal liability of a partner, criminal offence of failure to satisfy a creditor, economic crime, partnerships, economic criminal law, criminal law, corporate law, commercial law
Bibliografia/References
Borowy B. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Warszawa 2024.
Bucior D., Konstrukcja odpowiedzialności wspólników za zobowiązania handlowej spółki osobowej, „Prawo Spółek” 2002/6.
Goszczyk M. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 1A, Spółki osobowe. Komentarz. Art. 1–36, red. A. Opalski, Warszawa 2024.
Górecki W., Odpowiedzialność majątkiem wspólnym małżonków za zobowiązania handlowych spółek osobowych, cz. 1, „Przegląd Prawa Handlowego” 2008/1.
Górecki W., Odpowiedzialność małżonków za zobowiązania handlowych spółek osobowych – próba rozwiązania problemu, cz. 2, „Przegląd Prawa Handlowego” 2008/2.
Klein A., Ewolucja instytucji osobowości prawnej [w:] Tendencje rozwoju prawa cywilnego, red. E. Łętowska, Ossolineum 1983; reprint w: A. Klein, Dzieła wybrane, t. 4, Varia, red. G.M. Tracz, K. Łądkowski, Kraków 2021.
Krahel W., Cywilnoprawne implikacje odpowiedzialności za przestępstwa na szkodę wierzycieli, „Palestra” 1998/11–12.
Lic J., Spółka jawna. Komentarz, Warszawa 2023.
Łukowiak B., Zakres przedmiotowy reguły in dubio pro reo, czyli o możliwości rozstrzygania na korzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości prawnych (analiza kompleksowa), „Problemy Prawa Karnego” 2022/2.
Majewski J. [w:] Kodeks karny. Część szczególna, t. 3, Komentarz do art. 278–363 k.k., red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2022.
Majewski J. [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. J. Majewski, Warszawa 2024.
Marek A., Pojęcie prawa karnego i jego cechy szczególne [w:] System Prawa Karnego, t. 1, Zagadnienia ogólne, red. A. Marek, Warszawa 2010.
Moskwa L., Napierała J. [w:] Prawo spółek handlowych, red. A. Kocha, J. Napierała, Warszawa 2021.
Nita-Jagielski G. [w:] J. Bieniak i in., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2024.
Oczkowski T. [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2023.
Pyzioł W. [w:] W. Pyzioł, A. Szumański, I. Weiss, Prawo spółek, Warszawa 2019.
Radwański Z., Olejniczak A., Zobowiązania – część ogólna, Warszawa 2010.
Strzępka J.A., Zielińska E. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. J.A. Strzępka, Warszawa 2015.
Suliński G. [w:] A. Szumański, M. Spyra, G. Suliński, Prawo spółek handlowych, Warszawa 2024.
Szlęzak A., Solidarna odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki – uwagi na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego, „Przegląd Sądowy” 2011/3.
Śmieja A. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 6, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. A. Olejniczak, Warszawa 2023.
Widło J. [w:] Meritum. Prawo spółek, t. 1, red. A. Kidyba, Warszawa 2023.
Wiśniewski A.W. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 1A, Spółki osobowe. Komentarz. Art. 1–36, red. A. Opalski, Warszawa 2024.
Zawłocki R. [w:] Kodeks karny. Część szczególna, t. 2, Komentarz. Art. 222–316, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, Warszawa 2017.
Zawłocki R. [w:] System Prawa Karnego, t. 9, Przestępstwa przeciwko mieniu i gospodarcze, red. R. Zawłocki, Warszawa 2015.
doc. dr Małgorzata Modrzejewska
Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Handlowego
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2946-3100)
Reklama – nowe formy komunikacji z konsumentem. Zagadnienia wybrane
Media społecznościowe w ciągu ostatnich lat stały się jednym z najważniejszych kanałów komunikacji marketingowej, wypierając tradycyjne formy reklamy, takie jak prasa, radio czy telewizja. Globalne platformy (Facebook, Instagram, TikTok czy YouTube) umożliwiły przedsiębiorcom dotarcie do odbiorców w sposób bezpośredni, interaktywny i silnie zindywidualizowany. Ich znaczenie wzrosło wraz z rozwojem technologii mobilnych oraz zmianą zachowań konsumenckich, które charakteryzują się skróconą percepcją i preferencją treści wizualnych. Wirtualizacja procesów gospodarczych spowodowała, że coraz więcej transakcji jest realizowanych w sposób elektroniczny, na rynku elektronicznym, za pomocą produktów cyfrowych, wśród społeczności internetowych i wirtualnych przedsiębiorców. Technologie informacyjno-komunikacyjne wpływają w istotny sposób na pozyskiwanie, selekcjonowanie i przekazywanie informacji, co determinuje również sposób komunikacji z konsumentem. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wybranych zagadnień dotyczących reklamy w mediach społecznościowych ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków informacyjnych, ochrony konsumentów oraz przetwarzania danych osobowych.
Słowa kluczowe: reklama, internet, profilowanie, dane biometryczne, DSA, DMA, AI Act
doc. dr Małgorzata Modrzejewska
University of Warsaw, Faculty of Law and Administration, Department of Commercial Law, Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2946-3100)
Advertising: New Forms of Communication with Consumers. Selected Issues
In recent years, social media have become one of the most important channels of marketing communication, driving out traditional forms of advertising, such as press, radio or television. Global platforms (Facebook, Instagram, TikTok or YouTube) have enabled entrepreneurs to reach their target in a manner that is direct, interactive, and highly individualized. These platforms gained importance as mobile technologies developed and consumer behaviours changed: attention span shortened and preference for visual content grew. The virtualization of economic processes resulted in more and more transactions being done electronically, on electronic market, via digital products, among Internet communities and virtual entrepreneurs. Information and communication technologies significantly influence the way information is obtained, selected and transferred, which also determines the communication with consumers. This article aims to present selected issues concerning social media advertising, with special emphasis on information duties, consumer protection, and personal data processing.
Keywords: advertising, Internet, profiling, biometric data, DSA, DMA, AI Act
Bibliografia/References
Barta J., Markiewicz R., Internet a prawo, Warszawa 2020.
Batorowska H., Klepka B., Wasiuta O., Media jako instrument wpływu informacyjnego i manipulacji społeczeństwem, Kraków 2019.
Bąba M., Próba wyznaczenia zakresu pojęcia danych biometrycznych, „Prawo Mediów Elektronicznych” 2016/2.
Bielska K., Działania Prezesa UOKiK związane z rynkiem influencer marketingu – przebieg i skutki [w:] Aspekty prawne reklamy w social mediach, red. M. Sieradzka, Warszawa 2023.
Bieniek O., Współczesna reklama internetowa a poszanowanie prywatnej sfery życia człowieka [w:] Media w erze cyfrowej. Wyzwania i zagrożenia, red. K. Chałubińska-Jentkiewicz, M. Nowikowska, K. Wąsowski, Warszawa 2021.
Chałubińska-Jentkiewicz K., Dualizm regulacyjny w obszarze treści nielegalnych w świetle przepisów wdrożeniowych, „Europejski Przegląd Sądowy” 2025/3.
Chałubińska-Jentkiewicz K. [w:] Media w erze cyfrowej. Wyzwania i zagrożenia, red. K. Chałubińska-Jentkiewicz, M. Nowikowska, K. Wąsowski, Warszawa 2021.
Ciechomska M., Prawne aspekty profilowania oraz podejmowania zautomatyzowanych decyzji w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych osobowych, „Europejski Przegląd Sądowy” 2017/5.
Dolniak P., Kuźma T., Wasik K., Prawnoporównawcze rozważania w przedmiocie scoringu społecznego, Część I, Unia Europejska versus Chiny, „Przegląd Sądowy” 2025/10.
Facebook ukarany za skandal z Cambridge Analytica. Zapłacą grzywnę, „Forbes” z 25.10.2018 r.
Flisak D., Akt w sprawie sztucznej inteligencji, LEX 2024.
Gajewska Z., Kolasa A., Panek M., Osoby fizyczne w obliczu identyfikacji biometrycznej – analiza art. 5 rozporządzenia o sztucznej inteligencji ze szczególnym uwzględnieniem ochrony konsumentów, „internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” 2025/1.
Goban-Klas T., Społeczeństwo informacyjne i jego teoretycy [w:] W drodze do społeczeństwa informacyjnego, red. J. Lubacz, Warszawa 1999.
Grzelak A., Wróblewski M. [w:] Akt o usługach cyfrowych. Komentarz, red. M. Gumularz, Warszawa 2024.
Jakóbska A., Rewolucja cyfrowa początkiem końca ludzkiego twórcy – mors certa, hora incerta? – analiza możliwości przyznania podmiotowości prawnej systemom sztucznej inteligencji artyficjalnej w kontekście problematyki określenia pierwotnego posiadania praw autorskich do utworów generowanych przez SI, „Palestra” 2025/1.
Jankowiak J., Eksplicytywne prawo osoby pracującej od uchylenia się od algorytmicznego niebezpieczeństwa dla jej życia lub zdrowia, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2024/9.
Juza M., Między wolnością a nadzorem. Internet w zmieniającym się społeczeństwie, Warszawa 2019.
Karlik P., Biometryczna identyfikacja osób w kontekście bezpieczeństwa imprez masowych, „Ius Novum” 2012/2.
Kiełbus A., Furyk K., Nowe technologie i zastosowania w biometrii – analiza rynku [w:] Innowacje w zarządzaniu i inżynierii produkcji, t. 2, red. W.R. Knosala, Warszawa 2014.
Kohutek K., Regulacja działalności dużych platform internetowych: rozważania na tle zakazu nadużywania pozycji dominującej (art. 102 TFUE), „Europejski Przegląd Sądowy” 2024/9.
Konarski X., Profilowanie danych osobowych na podstawie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych – dotychczasowy i przyszły stan prawny w UE oraz w Polsce, „Monitor Prawniczy” 2016/20 (dodatek).
Kowańska B., Zastosowanie technologii biometrycznych w sektorze bankowym, cz. 1, „Przedsiębiorczość i Zarządzanie” 2018/10.
Kozłowski J., Akt w sprawie sztucznej inteligencji w praktyce – charakterystyka unijnej regulacji opartej na ryzyku, „Europejski Przegląd Sądowy” 2024/12.
Krawczyk J., Wójcik A., Nowe trendy w komunikacji marketingowej w mediach społecznościowych [w:] Nowe media i technologie w komunikacji marketingowej – wybrane obszary aplikacji, red. A. Bajdak, Z. Spyra, Katowice 2024.
Leja P., Ochrona danych osobowych a Internet rzeczy, profilowanie i repersonalizacja danych, „Prawo Mediów Elektronicznych” 2017/3.
Macierzyńska-Franaszczyk E., Konsument, Internet i informacja [w:] Prawa konsumenta w teorii i praktyce, red. M. Jagielska, K. Podgórski, E. Sługocka-Krupa, M. Fras, Warszawa 2018.
Małobęcka-Szwast I., Zwodnicze interfejsy w świetle DSA i innych aktów prawa unijnego – wielopoziomowy zakaz, „Europejski Przegląd Sądowy” 2025/3.
Mącik R., Technologie informacyjne i komunikacyjne jako moderator procesów podejmowania decyzji zakupowych przez konsumentów, Lublin 2013.
Mędrala M., Prawne aspekty sztucznej inteligencji na etapie rekrutacji – wybrane uwagi, „Radca Prawny” 2025/2.
Michałowicz A., Przetwarzanie danych biometrycznych a ochrona jednostek – analiza wybranych zagadnień na tle ogólnego rozporządzenia o ochronie danych i projektu aktu w sprawie sztucznej inteligencji, „internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” 2021/6.
Miłosz M., Uprawnienia użytkowników platform internetowych na podstawie aktu o rynkach cyfrowych, „Europejski Przegląd Sądowy” 2024/12.
Namysłowska M., Sztobryn K., Glosa do wyroku TS z dnia 9 czerwca 2011 r., C-52/10, LEX 2012.
Namysłowska M., Sztobryn K., Reklama coraz bardziej ukryta. O nowych wyzwaniach dla prawnej regulacji reklamy ukrytej [w:] Reklama. Aspekty prawne. Nowe wyzwania, red. M. Namysłowska, Warszawa 2022.
Niedbała M., Dylemat odpowiedzialności karnej z tytułu generowania pornografii przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji, „Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem” 2013/15.
Nizioł K., Zautomatyzowane podejmowanie decyzji, w tym profilowanie w procesie rekrutacji pracowników (zarys problemu), „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2025/3.
Nowak K., Nowoczesny marketing dla e-commerce. Jak dotrzeć do docelowego klienta w internecie?, „Nowa Sprzedaż” 2024.
Nowak-Gruca A., Reklama natywna a prawne granice uczciwości w reklamie, „Przegląd Prawa Handlowego” 2018/7.
Nowakowski M., Sztuczna inteligencja. Praktyczny przewodnik dla sektora innowacji finansowych, Warszawa 2023.
Popiołek-Dębska M., „Dark patterns” – uwaga na zwodnicze interfejsy w e-sklepach, 2.06.2023 r., https://www.prawo.pl/biznes/dark-patterns-czyli-zwodnicze-interfejsy-w-e-sklepach,521550.html (dostęp: 10.12.2025 r.).
Przegalińska A.K., Istoty wirtualne. Jak fenomenologia zmieniała sztuczną inteligencję, Kraków 2016.
Rojszczak M., Prawne aspekty systemów sztucznej inteligencji – zarys problemu [w:] Sztuczna inteligencja, blockchain, cyberbezpieczeństwo oraz dane osobowe. Zagadnienia wybrane, red. K. Flaga-Gieruszyńska, J. Gołaczyński, D. Szostek, Warszawa 2019.
Rzymowski J., Definicja prawnicza sztucznej inteligencji na podstawie rozporządzenia PE i Rady (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji, „Przegląd Prawa Publicznego” 2024/11.
Rzymowski J., Naruszenie ochrony danych osobowych na gruncie RODO, „Przegląd Prawa Publicznego” 2024/7–8.
Sieradzka M., Istotność zniekształcenia zachowania rynkowego jako przesłanka ochrony konsumenta przed nieuczciwymi praktykami reklamowymi [w:] Reklama. Aspekty prawne. Nowe wyzwania, red. M. Namysłowska, Warszawa 2022.
Siwicki M., Kilka uwag na temat przesłanki identyfikowalności osoby w analizie predykcyjnej i profilowaniu w zbiorach typu big data z punktu widzenia RODO, „Państwo i Prawo” 2024/1.
Stopczyńska K., Wykorzystanie influencer marketingu w kreowaniu relacji z klientami pokolenia Y, „Studia Oeconomica Posnaniensia” 2018/5.
Szpringer W., Wpływ wirtualizacji przedsiębiorstw na modele e-biznesu. Ujęcie instytucjonalne, Warszawa 2008.
Szpyt K., Sztuczna inteligencja i nowe technologie (nie zawsze) w służbie ludzkości, czyli cywilnoprawna problematyka rozwoju i popularyzacji technologii deepfake [w:] Sztuczna inteligencja, blockchain, cyberbezpieczeństwo oraz dane osobowe. Zagadnienia wybrane, red. K. Flaga-Gieruszyńska, J. Gołaczyński, D. Szostek, Warszawa 2019, Legalis.
Turcza K., Problematyka prawna sztucznej inteligencji, Warszawa 2025.
Wasiuta O., Wasiuta S., Deepfake jako skomplikowana i głęboko fałszywa rzeczywistość, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Securitate” 2019/3.
Wiszniewska J., Influencer marketing – wybrane zagadnienia prawne, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 2023/3.
Zapolska K., Nowoczesne technologie i ich wpływ na przedsiębiorców i działalność gospodarczą – zarys tematu, „Palestra” 2025/1.
Grzegorz Gworys
absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; aplikant sędziowski
(ORCID: https://orcid.org/0009-0007-5853-8072)
Zakres odpowiedzialności za dopuszczenie do funkcjonowania spółki bez organu nadzoru w należytym składzie
Niniejszy artykuł skupia się na problematyce odpowiedzialności za dopuszczenie do funkcjonowania spółki bez organu nadzoru (art. 594 § 2 k.s.h.). W pierwszej kolejności przeanalizowano zakres przedmiotowy tej odpowiedzialności, a więc jej źródło – zachowanie niepożądane przez ustawodawcę. Dalsze rozważania skupiają się na zakresie podmiotowym odpowiedzialności, czyli tym, kto może ją ponosić, a także czy katalog takich podmiotów został przez prawodawcę prawidłowo określony. Całokształt poruszonych problemów pozwala skonstruować kryteria, wedle których powinno się ustalać zasady odpowiedzialności za dopuszczenie do funkcjonowania spółki bez należytego nadzoru, jak również sformułować postulat nowelizacji omawianego przepisu, mającej usunąć jego zaprezentowane braki.
Słowa kluczowe: prawo spółek, nadzór, rada nadzorcza, komisja rewizyjna, przepisy karne, Kodeks spółek handlowych, odpowiedzialność cywilnoprawna
Grzegorz Gworys
graduate of the Faculty of Law and Administration of the Jagiellonian University in Krakow, Poland; trainee judge
(ORCID: https://orcid.org/0009-0007-5853-8072)
Scope of Liability for Permitting a Company to Operate Without a Properly Constituted Supervisory Body
This article focuses on the issue of liability for permitting a company to operate without a supervisory body (Article 594(2) of the Code of Commercial Partnerships and Companies). First, the material scope of this liability is analysed, i.e., its source: conduct that the legislator considers undesirable. Further considerations concentrate on the personal scope of liability, that is, who may be held liable and whether the legislator has correctly defined the list of such persons. In their entirety, the issues discussed above enable the author to develop criteria according to which the rules of liability for permitting a company to operate without proper supervision should be determined. They also provide support for a proposal to amend the provision in question in order to remove the identified shortcomings.
Keywords: company law, supervision, supervisory board, audit committee, penal provisions, Code of Commercial Partnerships and Companies, civil liability
Bibliografia/References
Czerniawski R., Zarząd spółki akcyjnej, Warszawa 2008.
Czura-Kalinowska D. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Warszawa 2024.
Dumkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2020.
Frąckowiak J. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. K. Kruczalak, Warszawa 2001.
Frąckowiak J. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. W. Pyzioł, Warszawa 2008.
Kidyba A., Kodeks spółek handlowych, t. 2, Komentarz do art. 301–633, Warszawa 2017.
Kidyba A., Kopaczyńska-Pieczniak K., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 2013.
Kułak K., Stosunek członkostwa w zarządzie spółki kapitałowej, Warszawa 2015.
Łuczyński T., Opóźnianie lub niezwoływanie walnego zgromadzenia albo zgromadzenia wspólników w spółce niepublicznej i publicznej, „Monitor Prawniczy” 2023/3.
Michalski M. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 4, Komentarz do art. 491–633, red. A. Kidyba, Warszawa 2018.
Ochman P., Przestępstwa gospodarcze z Kodeksu spółek handlowych w świetle danych statystycznych, „Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego” 2019, t. 53.
Pabis R., O potrzebie nowelizacji kodeksu spółek handlowych, cz. 3, „Prawo Spółek” 2003/5.
Potrzeszcz R., Raglewski J. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, t. 4, Tytuł IV. Łączenie, podział i przekształcanie spółek. Tytuł V. Przepisy karne. Tytuł VI. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i przepisy końcowe, red. T. Siemiątkowski, Warszawa 2011.
Raglewski J., Kodeks spółek handlowych. Komentarz do przepisów karnych, LEX 2008.
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2018.
Szumański A. [w:] A. Szumański, M. Spyra, G. Suliński, Prawo spółek handlowych, Warszawa 2024.
Tobolska-Grela K. [w:] Spółka komandytowo-akcyjna, red. A. Kidyba, Warszawa 2013.
Walczak W., Wybrane problemy organizacyjno-prawne związane z procesami wyznaczania członków rad nadzorczych spółek miejskich, „Samorząd Terytorialny” 2014/6.
Weiss I. [w:] J. Frąckowiak, A. Kidyba, K. Kruczalak, W. Pyzioł, I. Weiss, Kodeks handlowy. Komentarz, Warszawa 1999.
Zamojski Ł., Przepisy o charakterze karnym stosowane przez sąd rejestrowy, „Prawo Spółek” 2008/5.
Zamojski Ł., Rejestracja spółek. Zagadnienia materialne i procesowe, LEX 2008.
Zawłocki R., Czy przepisy karne w Kodeksie spółek handlowych są potrzebne?, „Monitor Prawa Handlowego” 2013/1.
dr Arkadiusz Sadza
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Katedra Postępowania Cywilnego i Międzynarodowego Prawa Handlowego, adiunkt; sędzia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-8238-6255)
Egzekucja z majątku dłużnika po ustanowieniu zarządu przymusowego przez sąd upadłościowy – glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 5.05.2021 r., I AGa 78/21
Zagadnienie konsekwencji ustanowienia zarządu przymusowego nad majątkiem dłużnika w postępowaniu przed ogłoszeniem upadłości dla postępowania egzekucyjnego toczącego się przeciwko temu dłużnikowi nie jest tematem często podejmowanym przez doktrynę prawa procesowego. Problemy te są również dość rzadko poruszane w orzecznictwie, co sprawia, że każda nowa publikowana wypowiedź judykatury na ten temat staje się cenna z perspektywy poznawczej. Wyrok SA we Wrocławiu z 5.05.2021 r., I AGa 78/21, zapadły w sprawie przeciwko komornikowi o odszkodowanie w związku z licytacyjną sprzedażą nieruchomości dłużnika mimo ustanowienia zarządu przymusowego nad jego majątkiem, już z tej przyczyny zasługuje zatem na uwagę. Komentarza wymagają przede wszystkim zaprezentowane w jego uzasadnieniu zapatrywania na temat prowadzenia postępowania egzekucyjnego z udziałem dłużnika po zabezpieczeniu jego majątku we wskazany sposób.
Słowa kluczowe: egzekucja, upadłość, zarząd przymusowy, zawieszenie postępowania
dr Arkadiusz Sadza
Maria Curie-Sklodowska University in Lublin, Faculty of Law and Administration, Division of Civil Procedure and International Trade Law, assistant professor; judge of the District Court Lublin-Zachód in Lublin, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-8238-6255)
Enforcement Levied Against the Debtor’s Assets After Compulsory Administration Is Established by the Insolvency Court: Commentary on Judgment of the Court of Appeal of Wrocław of 5 May 2021, I AGa 78/21
The question of consequences of the establishment of compulsory administration of the debtor’s assets in proceedings before the declaration of bankruptcy for enforcement proceedings pending against said debtor is not a topic that is frequently tackled in procedural law scholarship. These problems are also fairly rarely tackled in case law, which makes every new published statement on this topic from the justice sector very valuable from the cognitive perspective. This is one reason why the judgment of the Court of Appeal in Wrocław dated 5 May 2021, I AGa 78/21, issued in a case against a court enforcement officer, where damages were claimed after an auction sale of the debtor’s real property despite the establishment of compulsory administration of the debtor’s assets commands attention. What requires commentary is mainly the views, expressed in the judgment’s justification, about conducting enforcement proceedings with the debtor’s participation once the aforementioned security has been established on their assets.
Keywords: enforcement, insolvency, compulsory administration, suspension of proceedings
Bibliografia/References
Adamus R., Prawo upadłościowe. Komentarz, Warszawa 2021.
Adamus R., Zarząd przymusowy jako sposób zabezpieczenia w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości, „Monitor Prawa Bankowego” 2023/3.
Bieżuński P., Postępowanie zabezpieczające w prawie upadłościowym i naprawczym, „Prawo Spółek” 2010/5.
Ciepła H. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 4, Artykuły 730–1088, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021.
Dąbrowska J., Zaskarżanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, Warszawa 2016.
Gewald W. [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, red. A.J. Witosz, Warszawa 2021.
Gil I. [w:] System Prawa Handlowego, t. 6, Prawo restrukturyzacyjne i upadłościowe, red. A. Hrycaj, A. Jakubecki, A. Witosz, Warszawa 2020.
Gil I., Postępowanie zabezpieczające na etapie poprzedzającym ogłoszenie upadłości, Warszawa 2012.
Hrycaj A., Postępowanie zabezpieczające według ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, „Prawo Spółek” 2004/9.
Hrycaj A., Wpływ postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości na postępowanie egzekucyjne, „Przegląd Prawa Egzekucyjnego” 2006/7–8.
Jakubecki A. [w:] A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2011.
Janda P., Prawo upadłościowe. Komentarz, Warszawa 2023.
Jankowski J., Zientalewicz S. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 2, Komentarz. Art. 730–1217, red. J. Jankowski, S. Cieślak, Warszawa 2024.
Laskowska A., Zawieszenie sądowego postępowania egzekucyjnego na wniosek w świetle przepisów kodeksu postępowania cywilnego, „Przegląd Prawa Egzekucyjnego” 2005/10–12.
Malmuk-Cieplak A. [w:] Prawo restrukturyzacyjne i upadłościowe, red. A. Machowska, Warszawa 2021.
Malmuk-Cieplak A., Wpływ postępowania upadłościowego na postępowanie egzekucyjne, „Polski Proces Cywilny” 2015/3.
Malmuk-Cieplak A. [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, red. A. J. Witosz, Warszawa 2021.
Marciniak A. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 4, Komentarz. Art. 730–10951, red. A. Marciniak, Warszawa 2020.
Marciniak A., Sądowe postępowanie egzekucyjne w sprawach cywilnych, Warszawa 2023.
Mrówczyński M., Zawieszenie sądowego postępowania rozpoznawczego w sprawach cywilnych ze względu na rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu upadłościowym i w postępowaniu restrukturyzacyjnym, „Przegląd Sądowy” 2016/6.
Muliński M. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 2, Komentarz. Art. 730–1217, red. J. Jankowski, S. Cieślak, Warszawa 2024.
Pabis R., Spór o zakres zabezpieczenia majątku upadającego dłużnika, „Prawo Spółek” 2006/3.
Palian M., Trela Ł., Uprawnienia zarządcy przymusowego do wykonywania praw korporacyjnych przysługujących dłużnikowi, „Doradca Restrukturyzacyjny” 2023/2.
Pietrzkowski H. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie egzekucyjne. Artykuły 758–10951, red. M. Dziurda, T. Ereciński, Warszawa 2025.
Sadza A., Skutki ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego oraz zarządu przymusowego dla postępowania egzekucyjnego [w:] Egzekucja sądowa a upadłość dłużnika, red. A. Marciniak, H. Bednorz-Godyń, Sopot 2025.
Sadza A. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski (red. nacz.), A. Olaś (red. cz. III), Legalis 2024.
Stempień J., Wpływ postępowania upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych na postępowanie egzekucyjne, „Przegląd Prawa Egzekucyjnego” 2016/7.
Świeczkowski J., Stosowanie w postępowaniu egzekucyjnym przepisów o zawieszeniu i umorzeniu postępowania w procesie cywilnym, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2009, t. 21.
Telenga P. [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 2, Komentarz do art. 730–1217, red. A. Jakubecki, Warszawa 2017.
Uliasz M. [w:] System Postępowania Cywilnego, t. 8, Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne, red. K. Flaga-Gieruszyńska, Warszawa 2021.
Zamojski Ł., Zmiany w postępowaniu klauzulowym wprowadzone na mocy ustawy z 4.7.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, „Monitor Prawniczy” 2021/10.
Ziemski K., Rola i miejsce reguł kolizyjnych w procesie dekodowania tekstu prawnego, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1978/2.