Konstytucyjna ochrona podatnika w erze cyfrowego państwa fiskalnegodr Patrycja Piasecka
Autorka jest adwokatem, doktorem nauk społecznych w dyscyplinie nauk prawnych, adiunktem na Wydziale Prawa i Ekonomii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1101-1253
Konstytucyjna ochrona podatnika w erze cyfrowego państwa fiskalnego
Dynamiczna cyfryzacja administracji publicznej, obejmująca w szczególności sektor fiskalny, prowadzi do głębokiej transformacji relacji między podatnikiem a państwem. Tradycyjny model wymiany informacji oparty na deklaracjach składanych przez podatników i dokumentach gromadzonych przez organy podatkowe został zastąpiony systemami teleinformatycznymi umożliwiającymi masowe, automatyczne i niekiedy prewencyjne przetwarzanie danych. Proces ten intensyfikuje ingerencję aparatu skarbowego w sferę prywatności i autonomii informacyjnej jednostki, co uzasadnia potrzebę ponownej oceny konstytucyjnych gwarancji ochronnych wynikających z art. 47 i 51 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. – dalej Konstytucja – oraz zasady proporcjonalności. Artykuł analizuje granice dopuszczalnego wykorzystania technologii fiskalnych, ze szczególnym uwzględnieniem problemu asymetrii informacyjnej oraz niejawnych algorytmów analizy ryzyka. Autorka wskazuje na potrzebę zwiększenia transparentności działań administracji oraz wzmocnienia gwarancji proceduralnych właściwych demokratycznemu państwu prawnemu.
Słowa kluczowe: cyfryzacja administracji podatkowej, ochrona podatnika, konstytucyjne gwarancje, państwo fiskalne, autonomia informacyjna
dr Patrycja Piasecka
The author is an advocate, a doctor of social sciences in the discipline of law, an assistant professor at the Faculty of Law and Economics of the Kazimierz Wielki University ąąin Bydgoszcz, Poland.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1101-1253
Constitutional Protection of the Taxpayer in the Era of the Digital Fiscal State
The dynamic digitization of public administration, particularly in the fiscal sector, is leading to a profound transformation of the relationship between taxpayers and the state. The traditional model of information exchange, based on tax returns submitted by taxpayers and documents collected by tax authorities, has been replaced by information and communication technology systems enabling large-scale, automated, and sometimes preemptive data processing. This process intensifies the intervention of the tax administration into individuals’ privacy and informational autonomy, which justifies the need for a re-assessment of the constitutional safeguards provided under Articles 47 and 51 of the Polish Constitution, as well as the principle of proportionality. The article examines the limits of permissible use of fiscal technologies, with particular attention to issues of informational asymmetry and the use of opaque risk-analysis algorithms. The author highlights the need to increase the transparency of administrative actions and to strengthen procedural guarantees appropriate to a democratic constitutional state.
Keywords: digitization of tax administration, taxpayer protection, constitutional safeguards, fiscal state, informational autonomy
Bibliografia / References
Bobrus-Nowińska E., General Principles of Law and tax Procedure as a Source of Protection of the Taxpayer’s Rights,
„Białostockie Studia Prawnicze” 2019, vol. 24, nr 3
Brzeziński B., Prawo podatkowe. Zagadnienia teorii i praktyki, Toruń 2017
Bucholski R., Zautomatyzowane przetwarzanie danych i zautomatyzowane podejmowanie decyzji – realizacja zadań ustawowych przez organy KAS a ochrona danych i praw podatników i podmiotów kontrolowanych, „Dyskurs Prawniczy i Administracyjny” 2025/1
Dudarski Ł., Cyfryzacja administracji publicznej w Polsce: wyzwania i perspektywy, „Zeszyty Naukowe Collegium Witelona” 2024/53(4)
Działocha K., Łukaszczuk A. [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz do art. 84, t. 2, red. L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2016
Etel L., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2022
Feldo K., Ochrona praw podatnika w świetle technologicznej transformacji systemu podatkowego, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2022/4
Franczak A., Ochrona praw podatnika a dopuszczalny zakres informacji przekazywanych w trybie art. 45 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Glosa aprobująca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2021 r. (III FSK 928/21, LEX nr 3181325), „Studia Iuridica Lublinensia” 2023/32(2)
Gajl N., Miejsce podatków w Konstytucji, „Przegląd Podatkowy” 1994/9
Gomułowicz A., Podatnik a państwo [w:] Procedury podatkowe – gwarancje procesowe czy instrument fiskalizmu?, red. H. Dzwonkowski, Warszawa 2005
Kamiński M., Akt administracyjny zautomatyzowany. Zasadnicze problemy konstrukcyjne zastosowania systemów sztucznej inteligencji w procesach decyzyjnych postępowania administracyjnego na tle prawnoporównawczym, „Prawo i Więź” 2023/4(47)
Knawa K., Zasada określoności zobowiązania podatkowego jako postulat nauki i wymóg prawny, „Toruński Rocznik Podatkowy” 2014
Kosikowski C., Finanse publiczne w świetle Konstytucji RP, Warszawa 2004
Kosikowski C., Finanse publiczne w świetle Konstytucji RP, Warszawa 2005
Krzywoń A., Podatki i inne daniny w Konstytucji, Warszawa 2011
Kupiec M., Uzasadnienie decyzji administracyjnej wydanej za pomocą systemu sztucznej inteligencji w świetle realizacji zasady budowania zaufania do władzy publicznej, „Dyskurs Prawniczy i Administracyjny” 2025/1
Leszczyńska A., Prawa podatnika i ich ochrona [w:] B. Brzeziński, Prawo podatkowe. Teoria. Instytucje. Funkcjonowanie, Toruń 2009
Łączkowski W., Ekonomiczne i socjalne prawa człowieka a dobro wspólne [w:] Godność człowieka a prawa ekonomiczne i socjalne. Księga jubileuszowa wydana w piętnastą rocznicę ustanowienia Rzecznika Praw Obywatelskich, red. T. Zieliński, Warszawa 2003
Mariański A., Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika. Zasada prawa podatkowego, Warszawa 2009
Mudrecki A., Zasada proporcjonalności w prawie podatkowym, Warszawa 2020
Nogacki R., Odpowiedzialność odszkodowawcza organu podatkowego, https://www.pit.pl/aktualnosci/odpowiedzialnosc-odszkodowawcza-organu-podatkowego-950365 (dostęp: 5.12.2025 r.)
Nowak T., Konstytucja jako instrument zapewnienia bezpieczeństwa prawnego podatnika, „Przedsiębiorczość i Zarządzanie” 2019/3
OECD, Governing with Artificial Intelligence: OECD principles and risks for tax administration, OECD Publishing, https://www.oecd.org/en/publications/artificial-intelligence-in-society_eed -fee77-en.html (dostęp: 29.01.2026 r.)
OECD, Tax Administration 2025: Comparative Information on OECD and other Advanced and Emerging Economies, OECD Publishing, Paris 2025, https://www.oecd.org/en/publications/tax-administration-2025_cc015ce8-en.html (dostęp: 29.01.2026 r.)
OECD, Tax Administration Digitalisation and Digital Transformation Initiatives, OECD Publishing, Paris 2025, https://www.pit.pl/aktualnosci/odpowiedzialnosc-odszkodowawcza-organu-podatkowego-950365 (dostęp: 29.01.2026 r.)
Rawa Ł., Sześć wyzwań dla przedsiębiorców związanych z obowiązkowym e-fakturowaniem, https://www.wiadomoscihandlowe.pl/gospodarka-i-finanse/6-wyzwan-zwiazanych-z-obowiazkowym-e-fakturowaniem-2494698 (dostęp: 29.01.2026 r.)
Sawicki J., The Role of Decision-Making Algorithms in Public Administration – Legal and Ethical Challenges, „Zeszyt Prawniczy UAM” 2025/15
Smarż J., Zasada pogłębiania zaufania obywateli do administracji publicznej jako fundament postępowania administracyjnego, „Prawo i Więź” 2025/1(54)
Strzała K., In dubio pro tributario: idea ochrony podatników w starciu z rzeczywistością funkcjonowania polskiego systemu podatkowego, „Myśl Ekonomiczna i Polityczna” 2023, t. 79, nr 4B
Szecówka P., Priorytet zmian w prawie podatkowym w erze big data – kilka uwag, „Studia Prawnoustrojowe” 2025/68
Tchórzewski M., Automatyzacja stosowania prawa podatkowego na przykładzie VAT – zarys problemu, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2023/9
The Use of Artificial Intelligence Tools by Tax Administration on the Example of Poland and Spain, „Teka Komisji Prawniczej PAN Oddział w Lublinie” 2025, t. 18, nr 1
Ura P., The Constitutional Right to Appeal Against an Administrative Decision, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2021/6(64)
Marceli Pastuszka
Autor jest doktorantem w dyscyplinie nauk prawnych w Szkole Doktorskiej w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, Głównym Specjalistą ds. Podatków w Węglokoks Energia sp. z o.o.
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7966-2119
Rola i znaczenie podatkowego badania due diligence w procesach fuzji i przejęć
Celem artykułu jest przedstawienie roli podatkowego badania due diligence jako narzędzia racjonalnego podatnika – inwestora dążącego do minimalizacji ryzyk i obciążeń podatkowych w procesach fuzji i przejęć (mergers and acquisitions – M&A). Transakcje M&A związane są nieodłącznie ze złożonymi ryzykami podatkowymi, które mogą istotnie wpływać na wycenę, strukturę oraz skuteczność integracji podmiotów po transakcji. Szczególnego znaczenia w tym kontekście nabiera zarządzanie ryzykiem podatkowym w procesach M&A, które realizowane jest poprzez przeprowadzenie w ramach procesu transakcyjnego podatkowego badania due diligence. Pozwala ono bowiem identyfikować ryzyka podatkowe, jak również pełni funkcję narzędzia negocjacyjnego i strategicznego w ramach procesu transakcyjnego. Stanowi także przejaw racjonalności inwestora i pozwala na ograniczenie przyszłych sporów z organami podatkowymi oraz zapewnienie trwałości transakcji.
Słowa kluczowe: należyta staranność, podatkowe badanie due diligence, fuzje i przejęcia, procesy przejęć, akwizycje
Marceli Pastuszka
Author is a PhD student in the discipline of legal sciences at the Doctoral School of the University of Silesia in Katowice, Poland, and Chief Tax Specialist at Węglokoks Energia sp. z o.o.
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7966-2119
The Role and Significance of Tax Due Diligence in M&A Processes
The purpose of the article is to present the role of tax due diligence as a tool for rational taxpayers-investors seeking to minimize risks and tax burdens in mergers and acquisitions (M&A) processes. M&A transactions are inherently associated with complex tax risks, which can significantly impact the valuation, structure, and effectiveness of post-transaction integration. In this context, tax risk management in M&A processes, implemented through conducting tax due diligence as part of the transaction process, is particularly important. It allows for the identification of tax risks and serves as a negotiating and strategic tool within the transaction process. It also demonstrates the investor’s rationality, helping to reduce future disputes with tax authorities and ensure the sustainability of the transaction.
Keywords: due diligence, tax due diligence, mergers and acquisitions, M&A, acquisition processes, acquisitions
Bibliografia / References
Bancerz A., Analiza due diligence jako narzędzie stosowane w procesach fuzji i przejęć, „Zeszyty Naukowe Studentów i Doktorantów Wydziału Ekonomicznego UMCS” 2011/2
Bolhaar W., Kanhai K., Daryanani B., Increasing Importance of Transfer Pricing in M&A Transactions, „International Transfer Pricing Journal” 2023, t. 30, nr 4
Endert V., Mammen A., Improving the Acquisition Profit of Cross Border Transactions by Adjusting the Tax Due Diligence Process – a Theoretical Model Based on a German Target, „Periodica Polytechnica Social and Management Sciences” 2015/23
Fołtyn W., Analiza due diligence w integracji przedsiębiorstw, Warszawa 2005
Keler G., Badanie due diligence w transakcjach fuzji i przejęć. Znaczenie i skutki prawne, Warszawa 2021
Lim J., Tax Avoidance and M&A, „Research on Economics and Management” 2020, t. 5, nr 3
Ludwig S., Büttner L., Chinese Tax Reform and Risk Reduction of SME M&A, „American Journal of Industrial and Business Management” 2019/9
Müller C., Challenges and Risks in the Due Diligence Process Answered with an Innovative Approach, „HighTech and Innovation Journal” 2021, t. 2, nr 1
Neto A., The Management of Tax Risks in Mergers and Acquisitions – The Importance of Tax Due Diligence [w:] M. Sarfraz, I. Larisa (red.), Risk Management, Londyn 2021
Paździor A., Zarządzanie wartością współczesnego przedsiębiorstwa, Lublin 2015
Rosenbloom A.H., Due diligence for global deal making: the definitive guide to cross-border mergers and acquisitions, joint ventures, financings, and strategic alliances, Bloomberg Press, Princeton 2002
Starczewska A., Znaczenie due diligence dla procesów fuzji i przejęć, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2009/48
Stefko R., Heckova J., Gavurova B., Valentiny T., Chapcakova A., Ratnayake Kascakova D., An analysis of the impact of economic context of selected determinants of cross-border mergers and acquisitions in the EU, „Economic Research-Ekonomska Istraživanja” 2022, t. 35, nr 1
Tereshchenko O., Gernego I., Ivanets I., Financial controlling and due diligence in information and analytical support of mergers and acquisitions, „Finance of Ukraine” 2024/4
Thompson E.K., Kim C., Information asymmetry, time until deal completion and post-M&A performance,
„Journal of Derivatives and Quantitative Studies” 2020, t. 28, nr 3
Toborek-Mazur J., Partacz K., Ewaluacja efektu synergii w transakcjach fuzji i przejęć w czasie pandemii COVID-19,
„Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości” 2022, t. 46, nr 1
Ulian E., The role of the due diligence procedure in the decision making for mergers and acquisitions, „Journal of Research on Trade, Management and Economic Development” 2024, t. 21, nr 1
Wojciech Majkowski
Autor jest radcą prawnym, doradcą podatkowym, partnerem w KPMG Polska.
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2359-158X
Dominika Muca
Autorka jest supervisorem w KPMG Polska.
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7452-0269
Oliwia Więcek
Autorka jest konsultantką w KPMG Polska.
ORCID: https://orcid.org/0009-0000-4031-5806
Urządzenie przemysłowe w podatku u źródła – przegląd kierunków wykładni
Pojęcie urządzenia przemysłowego w podatku u źródła od wielu lat budzi kontrowersje w orzecznictwie. Z uwagi na brak definicji legalnej próba zdefiniowania tego pojęcia była wielokrotnie podejmowana zarówno przez organy podatkowe, jak i przez sądy administracyjne. Mimo tego wciąż nie ukształtowała się jednolita linia interpretacyjna. Wątpliwości potęgują zwłaszcza rozbieżne stanowiska prezentowane w wyrokach sądów administracyjnych. Kwestia ta jest o tyle istotna, że od poprawnej kwalifikacji danego pojęcia zależy, czy dana transakcja będzie podlegać opodatkowaniu u źródła w Polsce – uznanie danego składnika majątku za urządzenie przemysłowe powoduje konieczność opodatkowania u źródła płatności za jego użytkowanie jako należności licencyjnych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – dalej u.p.d.o.p.
Słowa kluczowe: urządzenie przemysłowe, podatek u źródła, podatek dochodowy od osób prawnych, należności licencyjne
Wojciech Majkowski
The author is an attorney at law and a tax adviser, a partner at KPMG Poland.
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2359-158X
Dominika Muca
The author is a supervisor at KPMG Poland.
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7452-0269
Oliwia Więcek
The author is a consultant at KPMG Poland.
ORCID: https://orcid.org/0009-0000-4031-5806
Industrial Equipment in Withholding Tax: A Review of Interpretive Directions
The concept of ‘industrial equipment’ in the context of withholding tax has been a source of controversy in case law for many years. As there is no legal definition, both tax authorities and administrative courts have repeatedly attempted to define this term. Nevertheless, a uniform line of interpretation has yet to be established. The uncertainty is further exacerbated by the divergent positions presented in the judgments of administrative courts. This issue is of particular significance, as the proper classification of the term in question determines whether or not a given transaction is subject to withholding tax in Poland. The qualification of a specific asset as industrial equipment gives rise to the obligation to withhold tax on payments for its use as royalties, in accordance with Article 21(1)(1) of the Corporate Income Tax Act of 15 February 1992.
Keywords: industrial equipment, withholding tax, corporate income tax, royalties
Bibliografia / References
Kukulski Z., Konwencja Modelowa ONZ w sprawie unikania podwójnego opodatkowania między państwami rozwiniętymi a rozwijającymi się – geneza i znaczenie dla praktyki traktatowej państw [w:] Konwencja modelowa OECD i konwencja modelowa ONZ w polskiej praktyce traktatowej, red. Z. Kukulski, Warszawa 2015
OECD, Draft Double Taxation Convention on Income and Capital 1963, Paris 1963
OECD, Model Tax Convention on Income and on Capital 2017 (Full Version), Paris 2019
Sarnowski J., Zając K., Należności licencyjne [w:] Opodatkowanie u źródła. Pobór podatku u źródła. Mechanizm zapłaty i zwrotu. Opinia o stosowaniu preferencji. Oświadczenia płatnika, red. M. Jamroży, M. Lachowicz, Warszawa 2023
Sekita J., „Przemysłowy”, „handlowy” lub „naukowy” charakter urządzenia [w:] J. Sekita, Rozliczanie podatku u źródła, Warszawa 2023
Elżbieta Skurczak
Autorka jest radcą prawnym, Partnerem w ABC Tax Sp. z o.o. Spółka doradztwa podatkowego
Weronika Sydow
Autorka jest starszym konsultantem w ABC Tax Sp. z o.o. Spółka doradztwa podatkowego
Rekompensaty z tytułu realizacji zadań własnych gminy na gruncie VAT
Zadania własne gminy (np. w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, utrzymania zieleni gminnej, kultury fizycznej i sportu) mogą być wykonywane m.in. przez spółki prawa handlowego. W praktyce w wielu przypadkach są to spółki komunalne (prowadzone w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością), w których jednostki samorządu terytorialnego (JST) mają całościowy lub większościowy udział. W związku z tym, że działalność w zakresie gospodarki komunalnej nie jest nastawiona na zysk, JST często udzielają wsparcia finansowego ww. podmiotom. Wsparcie to może przybierać różne formy, m.in. może być wypłacane w formie rekompensat, dotacji, dopłat lub przez podwyższenie kapitału zakładowego. Na gruncie VAT od wielu lat istnieją wątpliwości, czy i kiedy wymienione formy dofinansowania spółek komunalnych podlegają opodatkowaniu. Kwestia opodatkowania VAT różnych form dofinansowania jest odmiennie postrzegana przez organy podatkowe (a w szczególności przez organ wydający interpretacje indywidualne – Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej), poszczególne składy sądów administracyjnych oraz przedstawicieli doktryny. W ostatnim czasie w tej kwestii wypowiedział się również Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 8.05.2025 r., C-615/23, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko P.S.A. – dalej wyrok TS C-615/23, P.S.A. Trybunał zawarł w nim istotne wskazówki pomagające określić, kiedy wypłacane dofinansowanie podlega – a kiedy nie – opodatkowaniu VAT. Sprawa rozstrzygana przez TS dotyczyła jednak konkretnego stanu faktycznego, a mianowicie opodatkowania VAT rekompensaty wypłacanej przez JST spółce świadczącej usługi transportu zbiorowego. Rozstrzygnięcie to może nie rozwiązać całościowo problemu, z jakim mierzą się samorządy przy określaniu konsekwencji na gruncie VAT wypłacanych dofinansowań. A problem jest złożony i wieloaspektowy.
Słowa kluczowe: rekompensata, dofinansowanie, opodatkowanie VAT, JST,gmina, zadania własne
Elżbieta Skurczak
The author is an attorney at law and a partner at ABC Tax Sp. z o.o., a tax consultancy firm, Poznan, Poland
Weronika Sydow
The author is a senior consultant at ABC Tax Sp. z o.o., a tax consultancy firm, Poznan, Poland
Compensation for the Performance of a Municipality’s Own Tasks from VAT Point of View
A municipality’s own tasks (e.g., local public transport, maintnance of municipal green areas, physical culture and sport) may be carried out, amongst others, by commercial partnerships and companies. In practice, in many cases these are municipal companies (in the form of limited liability companies) of which local government units (LGUs) are sole or majority shareholders. As activities in the field of municipal services are not profit-oriented, LGUs often provide financial support to the aforementioned entities. This support may take various forms, including payments in the form of compensation, grants, subsidies, or through an increase in share capital. In the context of VAT, there have been doubts for many years as to whether and when the aforementioned forms of funding for municipal companies are subject to taxation. The question of liability to pay VAT on various forms of funding is viewed differently by the tax authorities (and in particular by the authority issuing tax rulings (individual interpretations) – the Director of the National Tax and Customs Information Office), various administrative courts, and legal scholars. Recently, the Court of Justice also ruled on this matter in its judgment of 8 May 2025, C-615/23, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej v. P.S.A. In it, the Court provided important guidance to help determine when VAT is due on the funding paid and when it is not. However, the case decided by the CoJ concerned a specific set of facts, namely the VAT treatment of compensation paid by a LGU to a company providing public transport services. This ruling may not fully resolve the problem faced by local authorities in determining the VAT implications of any subsidies they pay. And the problem is a complex and multifaceted one.
Keywords: compensation, funding, VAT, local government unit (LGU), municipality, own tasks
dr Bartosz Gryziak
Autor jest adiunktem w Katedrze Prawa Finansowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, posiada tytuł Master Universitario in Diritto Italiano.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-5519-1161
Klasyfikacja statystyczna w postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, czyli o potrzebie rozwoju teorii normy prawnopodatkowej
Czy klasyfikacja statystyczna określonego towaru lub usługi stanowi okoliczność faktyczną, czy też ocenę prawną? Odpowiedź na to pytanie nastręcza trudności, których świadectwem są spory podmiotów wnioskujących o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej, a także niejednolite w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych. W istocie problem ten jest jedynie pokłosiem braku rozwiniętej teorii normy prawnopodatkowej, która dostarczałaby odpowiedzi m.in. właśnie na to pytanie. Przedstawiona poniżej analiza stanowi próbę odpowiedzi na zaprezentowany problem badawczy w oparciu o metodę teoretycznoprawną.
Słowa kluczowe: norma prawnopodatkowa, klasyfikacja statystyczna, postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego
dr Bartosz Gryziak
The author is an assistant professor at the Department of Financial Law, Faculty of Law and Administration, University of Warsaw, Poland; he holds the degree of Master Universitario in Diritto Italiano.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-5519-1161
Statistical Classification in Proceedings for the Issue of a Tax Ruling Interpreting Tax Law Provisions, That Is, on the Need to Develop the Theory of Tax Law Norm
Is the statistical classification of a certain good or service a fact or a legal qualification? Answering this question is not easy, as demonstrated by the disputes between taxpayers applying for tax rulings containing individual interpretations of tax law provisions and the Director of the National Tax and Customs Information Office, as well as by the divergent case law of administrative courts on this issue. In essence, the problem is only a consequence of there being no developed theory of tax law norm, which theory would provide answers to this and other questions. The following analysis is an attempt to answer the above research problem with the help of the theoretical-legal method.
Keywords: tax law norm, statistical classification, proceedings in the matter of issuing a tax ruling interpreting tax law provisions
Bibliografia / References
Barros Carvalho P. de, Direito tributário: linguagem e método, São Paulo 2009
Bekrycht T., Brolik J., Instytucja interpretacji prawa podatkowego w ujęciu art. 14a i 14b Ordynacji podatkowej – aspekt teoretycznoprawny (artykuł dyskusyjny), „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2012/85
Berliri A., Principi di diritto tributario, Vol. I, Milano 1967
Blumenstein E., Sistema di diritto delle imposte, Milano 1954
Bouvier M., Wprowadzenie do prawa podatkowego i teorii podatku, Warszawa 2000
Brolik J., Doręczanie indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego – znaczenie prawne doręczenia, „Glosa” 2015/1
Cicognani A., Le fonti dell’obbligazione tributaria, Padova 1977
De Araújo Falcão A., El hecho generador de la obligación tributaria, Buenos Aires 1964
Giannini A.D., I concetti fondamentali del diritto tributario, Trattato di diritto tributario, Vol. I, Torino 1956
Grobler A., Metodologia nauk, Kraków 2008
Heller M., Filozofia nauki, Kraków 2016
Hensel A., Derecho tributario, Madrid 2008
Ingrosso G., Diritto finanziario , Napoli 1956
Kalinowski M., Granice legalności unikania opodatkowania w polskim systemie podatkowym, Toruń 2001
Kanka K., Turzyński F.K., Wniosek o interpretację indywidualną – wezwanie do uzupełnienia opisu zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Zasada zaufania do organów podatkowych oraz zasada nieszkodzenia, „Przegląd Podatkowy” 2017/4
Kostecki A., Związki prawa finansowego z prawem cywilnym [w:] System instytucji prawnofinansowych PRL , t. 1, red. M. Weralski, Warszawa 1982
Lang W., Wróblewski J., Zawadzki S., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986
Leszczyński J., Pozytywizacja prawa w dyskursie dogmatycznym, Kraków 2010
Mastalski R., Interpretacja prawa podatkowego. Źródła prawa podatkowego i jego wykładnia, Wrocław 1989
Mastalski R., Stosowanie prawa podatkowego, Warszawa 2008
Mastalski R., Ustalanie podstawy wymiaru w polskim postępowaniu podatkowym, Wrocław 1973
Melis G., L’interpretazione nel diritto tributario, Milano 2003
Modzelewski W., Stanowienie, interpretacja i stosowanie prawa podatkowego – problemy sporne, Warszawa 2022
Morawski L., Przyczyny kryzysu teorii prawa, „Acta Universitatis Wratislaviensis No 3662. Przegląd Prawa i Administracji”, CII – Postanalityczna filozofia prawa, Wrocław 2015
Opałek K., Problemy metodologiczne nauki prawa, Warszawa 1962
Petrazycki L., Wstęp do nauki polityki prawa, Warszawa 1968
Pugliese M., Istituzioni di diritto finanziario. Diritto tributario, Padova 1937
Ritterman S., Pojęcia materialne w prawie cywilnym. Studium z zakresu metodologii nauki prawa cywilnego Rozważania ogólne, „ZN UJ – Rozprawy i Studia”, Tom XLVII, Kraków 1962
Rogowska-Rajda B., Czy weryfikacja klasyfikacji celnej lub statystycznej jest możliwa w ramach instytucji interpretacji indywidualnej?, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2023/2
Rogowska-Rajda B., Wiążące informacje podatkowe. Przedmiot, podmiot, procedura wydania, zaskarżalność, Warszawa 2024
Rosmarin S., Prawo podatkowe a prawo prywatne w świetle wykładni prawa, Lwów 1939.
Rudowski J. [w:] red. S. Babiarz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2024, komentarz do art. 14b, pkt 7
Rudowski J. [w:] red. S. Babiarz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2024, komentarze do art. 14b i 14g
Sainz de Bujanda F., Hacienda y derecho, Vol. III, Madrid 1963
Sobiech M., Identyfikowanie towarów i usług za pomocą klasyfikacji statystycznych na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2018/8
Vanoni E., Elementi di diritto tributario [w:] E. Vanoni, Opere giuridiche II. Elementi di diritto tributario. Altri saggi di diritto finanziario , oprac. E. Forte, C. Longobardi, Milano 1962
Wróblewski B., Język prawny i prawniczy, Kraków 1948
Zajkowski J., Wykładnia ustaw według Petrażyckiego i według jego teorii, Wilno 1936
Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012
Dariusz M. Malinowski
Autor jest doradcą podatkowym
Finał sporu o stawkę akcyzy od pojazdów typu miękka hybryda
Dariusz M. Malinowski
The author is a tax adviser (Sandomierz, Poland)
The Outcome of the Dispute About the Rate of Excise Duty on Soft Hybrid Vehicles
Tomasz Janicki
Autor jest pracownikiem Krajowej Administracji Skarbowej
Opodatkowanie dochodów zagranicznych
Funkcjonowanie wspólnego rynku i swobodny przepływ osób sprawiły, że podatnicy rozpoczęli poszukiwanie źródeł przychodów również w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Co ciekawe, coraz powszechniejsze stają się inne niż wykonywanie pracy najemnej sposoby pozyskiwania dochodów z zagranicy. To może wywoływać wątpliwości co do sposobu realizacji obowiązków podatkowych w Polsce.
Słowa kluczowe: dochody, nieruchomość, obowiązek podatkowy, najem, dywidenda
Tomasz Janicki
The author is an employee of the Polish National Revenue Administration, Torun, Poland
Taxation of Foreign Income
The functioning of the single market and the free movement of persons have led taxpayers to seek sources of income in other European Union Member States as well. Interestingly, ways of generating income from abroad other than employment are becoming increasingly common. This may cause doubts as to how the duty to pay tax is to be fulfilled in Poland.
Keywords: income, immovable property, duty to pay tax, lease, dividend
Iwona Strzelec
Autorka jest redaktor naczelną „Przeglądu Podatkowego”
Przegląd orzecznictwa SA
Iwona Strzelec
The author is the editor-in-chief of „Przegląd Podatkowy” (Warsaw, Poland)
Administrative Courts’ rulings: review
dr Ewa Prejs
Autorka jest adiunktem w Katedrze Prawa Finansów Publicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radcą prawnym specjalizującym się w prawie podatkowym. ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2784-2227
Przegląd orzecznictwa TS
dr Ewa Prejs
The author is an associate professor at the Chair of Public Finance Law of the Nicolaus Copernicus University in Torun (Poland) and a practising attorney at law, specializing in tax law. ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2784-2227
CoJ rulings: review
dr hab. Krzysztof Lasiński-Sulecki, prof. UMK
Autor jest dyrektorem Ośrodka Studiów Fiskalnych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, członkiem VAT Expert Group Komisji Europejskiej oraz doradcą podatkowym. ORCID: https://orcid.org/0000-0002-8380-8392
Przegląd orzecznictwa TS
dr hab. Krzysztof Lasiński-Sulecki, professor of the Nicolaus Copernicus University
The author is the Head of the Centre for Fiscal Studies at the Nicolaus Copernicus University in Torun (Poland), a member of the VAT Expert Group of the European Commission and a tax adviser. ORCID: https://orcid.org/0000-0002-8380-8392
CoJ rulings: review
dr Filip Majdowski
Autor jest byłym wicedyrektorem w Departamencie Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów oraz doktorem nauk prawnych (Uniwersytet Warszawski); poglądy wyrażone w artykule niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko instytucji, której autor był pracownikiem
Aktualności z Brukseli
dr Filip Majdowski
The author is a former deputy director at the Tax System Department of the Ministry of Finance and a doctor of laws (University of Warsaw, Poland); the views expressed in the paper may not reflect the views of the institution which employed the author
News from Brussels