Prawo 04 listopada, 2026

Nauczyciel na granicy wypalenia - Tomasz Kozłowski

Zawód nauczyciela należy do tych, w których o homeostazę psychiczną wyjątkowo trudno. Na szczęście drobne, konsekwentnie kultywowane rytuały mogą zdziałać więcej niż radykalna zmiana życia.

Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/10

Szkolenia z profilaktyki wypalenia zawodowego rozpoczynam przypomnieniem (bo nawet nie tezą), że człowiek nie ewoluował do pracy, a do wspólnoty. To, że dla wielu z moich klientów w pewnym momencie życia czy kariery praca bywa odczuwana jako niewygodna konieczność, jest w gruncie rzeczy czymś zupełnie normalnym. Większe szanse na przeżycie zapewniała nam niegdyś wspólnota, a praca – w dzisiejszym rozumieniu – pojawiła się stosunkowo niedawno wraz z wynalazkiem rolnictwa. Wówczas konieczne stały się metodyczne, intencjonalne działania rozciągnięte w znacznie dłuższym horyzoncie czasowym niż wszystko, co Homo sapiens robił wcześniej. Jego problemy adaptacyjne dotychczas skupiały się na tu i teraz: zdobyć odpowiednie pożywienie, ochronić najbliższych, tworzyć koalicje, znaleźć partnera do rozrodu, unikać zagrożeń naturalnych, w tym drapieżników itd. Działania bez widocznych na pierwszy rzut oka rezultatów, planowanie, pielęgnowanie wypracowanych efektów to coś, do czego umysł w gruncie rzeczy nie jest przyzwyczajony i do czego nie jest zaprojektowany.

A i tak była to praca – zaryzykuję twierdzenie – dość przyjazna i zgodna z naszym mentalnym oprogramowaniem, jako że odbywała się wśród bliskich i z myślą o nich. Znacznie większym wyzwaniem jest rodzaj pracy, który pojawił się wraz z ekspansją społeczeństwa industrialnego. Tego typu zatrudnienie wyciągnęło człowieka z jego domu (warsztatu, pola czy manufaktury) i przeniosło w odleglejsze, bardziej zaludnione i jednocześnie mocniej zanonimizowane miejsce – do fabryki. Nie powinno zatem dziwić, że praca sama w sobie nie daje szczęścia, albo inaczej – jeśli je daje, jest to szczęśliwy zbieg okoliczności.

 Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html


Back To Top