Generatieve artificiële intelligentieheeft intussen een belangrijke plaats veroverd in de juridische wereld. Een recent onderzoek toont aan dat 55% van de Belgische advocatenkantoren AI-tools actief in de dagelijkse praktijk inzet. GenAI is niet langer een experiment, maar een hulpmiddel dat juristen helpt om sneller toegang te krijgen tot relevante informatie. Tegelijk groeit het besef dat niet elke AI-toepassing geschikt is voor juridische vraagstukken. Het recht laat zich niet reduceren tot enkel data.
Wat juridische informatie onderscheidt, is de context: wetten en rechtspraak gelden binnen een bepaald tijdsbestek, hebben een specifieke plaats in de hiërarchie van rechtsbronnen en vragen om interpretatie. Het is dat complexe karakter van het recht dat de ontwikkeling van kwalitatieve GenAI voor de juridische en fiscale sector een uitdaging maakt. De behoefte aan AI-technologie die kan wat generieke AI-tools niet kunnen, namelijk de subtiele nuances van het recht doorgronden, interpreteren en toepassen, blijft groot.
Uitdaging 1: De tijdsgebonden aard van wetten en rechtspraak
Rechtspraak is niet statisch. Wat vandaag nog geldt, kan morgen al achterhaald zijn. Een rechter past een wet altijd toe op een bepaalde situatie op een bepaald moment. In dat dynamische universum van wetswijzigingen en nieuwe rechtspraaklaten we GenAI-systemen functioneren. Dat is geen eenvoudige zaak. De systemen moeten gevoed worden met de geschiedenis van wetten en vonnissen, énalle nieuwe wetten en uitspraken razendsnel integreren.
Dat vereist een veel complexere en meer geavanceerde benadering dan het simpelweg analyseren van statische datasets. Om de juridische sector wezenlijk te kunnen ondersteunen, moet GenAI-technologie continu leren, zich aanpassen, en de fijne nuances van het recht doorgronden. Het is essentieel dat het systeem de complexe interacties tussen wetgeving en rechtspraak begrijpt.
Uitdaging 2: De hiërarchie van rechtsniveaus
Van eerste aanleg tot cassatie: elke uitspraak heeft een unieke plaats in de complexe juridische hiërarchie. AI-systemen moeten die ingewikkelde structuur doorgronden en de juiste waarde en context van elke juridische bron correct kunnen inschatten. Daarnaast moeten ze de dynamiek tussen verschillende rechtsniveaus kunnen begrijpen; de samenhang tussen nationale wetgeving, Europese richtlijnen, en internationale verdragen analyseren en interpreteren.
Pas wanneer AI-systemen die uitgebreide hiërarchie correct kunnen doorgronden, bieden ze echte meerwaarde voor juridische professionals. Door de gelaagdheid van primaire bronnen volledig te integreren, maken we van GenAI niet zomaar een hulpmiddel, maar een onmisbare versnelling in de rechtspraktijk.
De oplossing: tijdslijnen , betrouwbare content en geavanceerde retrievalsystemen
Om de complexiteit van het recht aan te pakken, hebben we een multidimensionale aanpak nodig. Door gedetailleerde tijdslijnen, gevalideerde en verrijkte informatie en geavanceerde retrievalsystemen te combineren, kunnen we een oplossing creëren die niet alleen de dynamiek van het recht kan bijhouden, maar ook de diepgaande nuance ervan kan begrijpen en toepassen.
- Je moet een heel goed zicht hebben op de tijdslijn van wetgeving om rechtspraak juist te kunnen interpreteren. Een uitspraak van twintig jaar geleden, op basis van de wetgeving die toen van kracht was, kan heel anders zijn dan de rechtspraak van vandaag op basis van de huidige wetgeving. Gedetailleerde tijdslijnen zijn met andere woorden de ruggengraat van een nauwkeurige juridische interpretatie. Ze helpen om de evolutie van wetgeving en rechtspraak in een chronologische context te plaatsen.
- Het belang van betrouwbare auteurscommentaren valt niet genoeg te benadrukken. Bij Wolters Kluwer werken we met uitstekende auteurs die voortdurend de actuele juridische realiteit en de evolutie ervan beschrijven. Hun inzichten zijn essentieel om accurate antwoorden op juridische vragen te formuleren.
- De integriteit van onze bronnen is van onschatbare waarde. Experten valideren daarom de kwaliteit van alle content. Niet-gevalideerde content, of die nu afkomstig is van externe leveranciers of klantendocumenten, kan de kwaliteit van de output aanzienlijk beïnvloeden. Generatieve AI-systemen hebben een indrukwekkend leervermogen en een bijna onfeilbaar geheugen. Het is dus cruciaal om uiterst kritisch te zijn bij het beoordelen van bronnen. Die voorzichtigheid waarborgt de betrouwbaarheid van onze informatie.
- Effectieve retrievalsystemen spelen een cruciale rol bij het vinden van relevante juridische informatie. Deze geavanceerde zoek- en analysetools gaan verder dan eenvoudige zoekopdrachten door de context en actualiteit van de gevonden informatie te beoordelen. Ze begrijpen de nuances van juridische taal en kunnen relevante wetgeving en rechtspraak identificeren, rekening houdend met de complexe hiërarchie en het tijdelijke karakter van rechtsbronnen. Bovendien leggen ze verbanden tussen juridische concepten. Zo garanderen we dat juristen in een conversational search tool efficiënt de meest relevante en actuele informatie voor hun zaken kunnen vinden.
Efficiëntie begint bij nauwkeurigheid
GenAI kan juridische professionals aanzienlijk efficiënter maken, maar alleen wanneer correctheid en betrouwbaarheid vooropstaan. Zonder diep inzicht in het tijdsgebonden en hiërarchische karakter van het recht en een nauwkeurige selectie van de rechtsbronnen, dreigt efficiëntiewinst snel om te slaan in efficiëntieverlies.
Door de specifieke uitdagingen van de juridische sector te erkennen en te koppelen aan een krachtige en betrouwbare AI-technologie, zoals Expert AI, kunnen oplossingen worden ontwikkeld die niet alleen snel zijn, maar ook juist. Oplossingen die juristen ondersteunen in hun expertise, en hen helpen de subtiele nuances van het recht beter dan ooit te beheersen.
In het voorjaar van 2026 lanceert Wolters Kluwer in België een conversational search-module, die gebaseerd is op onze Expert AI-technologie. De module zal beschikbaar zijn in InView Legal, de opvolger van Jura, en is gekoppeld aan de betrouwbare bronnen en inzichten van Wolters Kluwer.
