Legal 13 oktober, 2026

Bonussen: welke variabele verloning past bij uw hr-beleid?

Wat betekent de term bonus?

Met het begrip ‘bonus’ bedoelen we gewoonlijk een financiële stimulus, al bestaat er geen wettelijke definitie van de term in het Belgisch recht.

Het eerste waaraan we denken bij het woord bonus is een geldbedrag dat een werknemer ontvangt om hem te belonen voor zijn werk en voor de goede resultaten van de onderneming. Werknemers ontvangen immers steeds vaker een vast loon én een variabel loon, waarvan de bonus deel kan uitmaken. Bedoeling is de werknemer te motiveren door een financiële stimulus. Als hij goed werk levert, zal hij meer verdienen. Zo wordt in het algemeen aangenomen dat een bonus elke vorm van loon betekent dat bovenop het contractueel vastgestelde loon komt en dat variabel kan zijn.
 
Wist-je-dat: lang geleden probeerden werkgevers de motivatie van hun werknemers op te krikken door eretekens toe te kennen. Vandaag kiezen werkgevers voor geldelijke voordelen om hun productiviteit en creativiteit te stimuleren.

Welke soorten bonussen bestaan er?

We kunnen het hebben over bonussen in termen van 

  • Tantièmes’: een percentage van de winst vóór of na belasting
  • Commissielonen: een percentage van de omzet.

Een bonus kan verschillende vormen aannemen, waaronder:

De winstdeelname

De toekenning aan de werknemers van een deel van de winst die de onderneming heeft gemaakt.

De individuele bonus 

Ook wel de prestatiebonus genoemd, gekoppeld aan de realisatie van doelstellingen of aan eigen prestaties van de werknemer.

De managementbonus

Meestal voorbehouden aan hogere leidinggevenden en afhankelijk van het bereiken van individuele, financiële of strategische doelstellingen.

De teambonus

Als beloning van de prestaties van een team, een afdeling of een operationele eenheid;

De eenmalige aan de resultaten gekoppelde voordelen (bonus CAO nr. 90),

Waarbij de voordelen afhankelijk zijn van de realisatie van collectieve doelstellingen en onder bepaalde voorwaarden een specifieke sociale en fiscale regeling genieten.

De beloningsplannen in aandelen

Zoals aandelenopties, RSU’s (Restricted Stock Units), gratis aandelen, phantom shares of andere gelijkgestelde mechanismen.

Het bonusplan

De systemen van loonmodulering gekoppeld aan de resultaten van de onderneming zullen de motivatie van de werknemers uiteraard het meest rechtstreeks beïnvloeden. De mechanismen die berusten op de anciënniteit zijn dan weer bijzonder nuttig voor de trouw, aangezien zij de werknemers aanmoedigen om hun loopbaan binnen de onderneming voort te zetten.

Elke onderneming moet de regeling vinden die haar het beste past en kan voor zijn onderneming een bonusplan uitwerken op maat van de behoeften, de organisatie en het loonbeleid. Het is dus belangrijk om de mogelijkheden die de Belgische wetgeving biedt en de voordelen die deze kunnen verschaffen te kennen.

Wat zeggen de Europese en Belgische wetgeving?

Zowel de Europese als de nationale wetgeving leggen beperkingen op in het kader van bonussen, door de beginselen van gelijke behandeling op het werk en niet-discriminatie in de arbeidsrelaties te erkennen. 

De wetgever heeft trouwens verscheidene specifieke sociale en fiscale regelingen ingevoerd om bepaalde vormen van variabele verloning te bevorderen. Het betreft met name de eenmalige aan de resultaten gekoppelde voordelen (CAO nr. 90), die onder bepaalde voorwaarden een specifieke sociale en fiscale regeling genieten. 

Andere mechanismen, zoals de stock options, zijn eveneens aan bijzondere regelingen onderworpen.

De bonus als financiële stimulus voor de werkgever

De term “bonus” kan ook in een andere context worden opgevat, met name als financiële stimulus, niet voor de werknemer, maar voor de werkgever. De regering heeft van deze techniek gebruik gemaakt om de werkgevers aan te moedigen bepaalde categorieën van werknemers in dienst te nemen of bepaalde soorten tewerkstelling te bevorderen. Voorbeelden zijn de oude mechanismen voor de stage- of startbonus, naast andere maatregelen voor de steun aan de tewerkstelling. Hoewel de logica hier is omgekeerd, gaat het nog om een financiële stimulus, m.a.w. een voordeel in geld dat wordt aangeboden om een verwacht resultaat te behalen: de aanwerving van werknemers in een kwetsbare situatie.

Maak de beste keuze

SocialEye biedt in de Benefits-module), een grondige analyse van de verschillende bonussen van meester Kevin Della Selva (Younity).

Bron: Kevin Della Selva (Younity) voor SocialEye

Legalworld
Legalworld Newsletter
Ontvang net als 7.500 andere experts maandelijks het meest recente nieuws en krachtige inzichten uit de juridische sector.
Back To Top