Een onderneming draait niet alleen om facturen en omzet. Je wil ook weten hoe gezond je bedrijf écht is. Daarvoor kijk je niet enkel naar de resultatenrekening, maar ook naar de balans: dat is een momentopname van wat je bezit en welke verplichtingen er nog openstaan. In dit artikel leggen we uit waarom de balans zo belangrijk is, geven we een concreet voorbeeld van een balans, we tonen veelgemaakte fouten bij het opstellen van de balans en we sluiten af met een oplossing waarmee je als kmo je balans eenvoudig kan beheren.
Activa en passiva: de twee kanten van je verhaal
Een balans is altijd netjes in evenwicht. Ze bestaat uit twee delen: activa en passiva.
- Activa zijn de middelen die je onderneming bezit of te goed heeft. Denk aan je bankrekening, voorraden, klantenvorderingen of je bedrijfspand.
- Passiva tonen hoe je die activa financiert: met eigen vermogen (je kapitaal en reserves) of met vreemd vermogen (leningen, leveranciersschulden, btw of belastingen).
De gouden regel van de balans in de boekhouding is: activa = passiva. Alles wat je bezit, is gefinancierd door iemand: door jezelf, door je aandeelhouders of door je schuldeisers. Voor een kmo geeft een balans meteen inzicht. Zie je veel kortlopende schulden, dan weet je dat je snel liquiditeiten nodig hebt. Staat er vooral veel eigen vermogen, dan ben je financieel onafhankelijker.
Hoe ziet een kmo-balans eruit in de praktijk?
Een voorbeeld maakt alles concreet. Stel dat je een kmo hebt die actief is in consultancy. Je balans op 31 december kan er zo uitzien:
Activa
- Vaste activa (bv. laptops en software): € 10.000
- Vlottende activa:
- Klantenvorderingen: € 20.000
- Bank: € 15.000
- Voorraad: € 5.000
Totaal activa: € 50.000
Passiva
- Eigen vermogen: € 30.000
- Schulden op korte termijn (bv. leveranciers): € 10.000
- Schulden op lange termijn (bv. lening): € 10.000
Totaal passiva: € 50.000
Dit eenvoudige balansvoorbeeld toont perfect hoe het evenwicht werkt. Alles wat je bezit, wordt gefinancierd met eigen middelen of schulden. Zo zie je meteen hoe stevig je onderneming gefinancierd is.