De nieuwe Machineverordening – uw vragen beantwoord

Wat was de overgangsperiode van de vorige naar de nieuwe Machineverordening?

De Machineverordening (EU) nr. 2023/1230 is gepubliceerd op 29 juni 2023 en trad in werking op 19 juli 2023. Fabrikanten en marktdeelnemers kregen 42 maanden om zich aan te passen.

Vanaf wanneer is de Machineverordening definitief van kracht?

De verordening wordt verplicht toegepast vanaf 20 januari 2027. Vanaf die datum vervangt ze volledig Machinerichtlijn nr. 2006/42/EG.

Is er een co-existentieperiode?

Nee, er is geen co-existentieperiode: vanaf 20 januari 2027 geldt enkel de verordening.

Wat wordt bedoeld met een ‘substantiële wijziging’?

Een ‘substantiële wijziging’ wordt beschouwd als de aanwezigheid van nieuwe risico’s die extra maatregelen vereisen.
Artikel 3, lid 16 van de Machineverordening definieert een substantiële wijziging als: “Een niet door de fabrikant voorziene of geplande wijziging van een machine of verwant product met fysieke of digitale middelen nadat die machine of dat verwante product in de handel is gebracht of in bedrijf is gesteld, die gevolgen heeft voor de veiligheid van die machine of dat verwante product, door een nieuw gevaar te creëren of een bestaand risico te vergroten, zodat het volgende vereist is:

• a) de toevoeging van afschermingen of beveiligingsinrichtingen aan die machine of dat verwante product waarvan de realisatie een wijziging vereist van het bestaande veiligheidscontrolesysteem, of
• b) de vaststelling van aanvullende beschermingsmaatregelen om de stabiliteit of de mechanische sterkte van de machine of dat verwante product te waarborgen.”

Moet er iets aangepast worden aan oudere/ bestaande machines?

Machines die vóór 20 januari 2027 in overeenstemming met de Machinerichtlijn op de markt zijn gebracht, hoeven niet opnieuw beoordeeld te worden.

Aanpassingen: als je een machine wijzigt en er ontstaan nieuwe risico’s of bestaande risico’s worden groter, dan is er sprake van een substantiële wijziging. In dat geval moet je een nieuwe conformiteitsbeoordeling uitvoeren en de CE-markering herzien.

Onderhoud en reparaties die geen invloed hebben op de conformiteit, vallen niet onder substantiële wijziging.

Mag een handleiding digitaal aangeboden worden?

Ja. Digitale handleidingen zijn toegestaan. Ze kunnen bijvoorbeeld via een QR-code op de machine beschikbaar zijn.
Voorwaarden:

• Gebruiker moet altijd toegang hebben.
• Kritieke veiligheidsinformatie moet offline beschikbaar blijven.
• Op verzoek moet een papieren versie beschikbaar zijn.

Moet ik rekening houden met cybersecurity?

Ja. Naast mechanische en elektrische risico’s moet u ook cyberrisico’s beoordelen.
Verplichte maatregelen:

• toegangsbeheer;
• logging van wie inlogt en ingrijpt;
• beheer van software-updates.

Tip: Herbekijk het webinar 'Cybersecurity in industriële omgevingen'

Zijn er strengere conformiteitsprocedures?

Ja. Er is meer aandacht voor traceerbaarheid en software-updates. Je moet aantonen dat wijzigingen geen nieuwe risico’s introduceren. Voorbeeld: cybersecurityrisico’s bij remote monitoring meenemen in risicobeoordeling en CE-documentatie.

Wie is verantwoordelijk voor conformiteit?

Niet alleen de fabrikant. Ook importeurs en distributeurs moeten actief controleren of machines conform zijn en of de documentatie klopt.
Impact: bedrijven die machines inkopen of integreren, moeten processen opzetten voor documentcontrole en traceerbaarheid.