Wartość współpracy pokazuję uczestnikom zajęć na studiach podyplomowych dla kandydatów na dyrektorów, przeprowadzając ćwiczenie pozwalające im doświadczyć synergii. Jest nią wartość dodana powstała wskutek wykonania działania zespołowo w porównaniu z rezultatem identycznego działania, ale zrealizowanego indywidualnie.
Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/2
Ćwiczenie polega na dwukrotnym wykonaniu tego samego zadania – najpierw samodzielnie, następnie w kilkuosobowych zespołach. W każdym przypadku wynik jest przeliczany na punkty, a z nich wyciągane są średnie: średni wynik indywidualny i średni wynik zespołowy. Po wielokrotnym przeprowadzeniu tego ćwiczenia mogę stwierdzić, że średni wynik zespołowy jest najczęściej o jedną trzecią wyższy od średniego wyniku indywidualnego. Odstępstwa in minus zdarzają się niezmiernie rzadko.
Pozytywne zdziwienie uczestników przekłada się na burzliwą dyskusję, której pokłosiem jest niniejsza lekcja. Koncentruję się w niej na tych aspektach współpracy, które na moich zajęciach wzbudzają największe zainteresowanie.
Biolog ewolucyjny Jonathan Silvertown, profesor Uniwersytetu Edynburskiego, w książce Jak współpracujemy. Od samolubnych genów do istot społecznych omawia zagadnienie współpracy z punktu widzenia jego dyscypliny naukowej, podkreślając, że życie jakie znamy – a właściwie jakiekolwiek życie – nie mogłoby powstać bez współpracy (Kraków 2025, s. 268). Uważa też, że przynosi jednostce liczne korzyści bezpośrednie, a także pośrednie dzięki sprawności inkluzywnej (tamże, s. 275), więc sobkowstwo się nie opłaca.
„Gatunek kooperacyjny”, „superkooperanci”, „gatunek ultraspołeczny” – autorzy przelicytowują się w opisywaniu tego, jak bardzo skorzy jesteśmy do wspólnego działania, i nie ma wątpliwości, że te superlatywy są w pełni zasłużone. Pomyślcie, jak wielkiej współpracy wymagało doprowadzenie do tego, byście mogli czytać tę książkę: wynalezienie języka i z czasem pisma; powstanie i rozwój nauki; propagowanie nauki za pośrednictwem druku i internetu; zdobycie wykształcenia (…). Żyjemy na szczycie wielkiej piramidy kooperacji w gąszczu zespołów ludzkich (tamże, s. 12).
Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html