Zgodnie z art. 75 ust. 1 Karty Nauczyciela nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia godności zawodu lub obowiązkom określonym w art. 6 tejże ustawy. Zarówno pierwsza, jak i druga przesłanka może mieć (ale nie musi) związek z popełnieniem czynu naruszającego prawa i dobro dziecka.
Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/5
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: w trakcie lekcji nauczyciel wielokrotnie publicznie wyśmiewa ucznia z powodu trudności w nauce, używa poniżających określeń („jesteś beznadziejny”, „nic z ciebie nie będzie”), a następnie omawia jego problemy edukacyjne przy całej klasie. Jest to uchybienie związane z dobrem dziecka, ponieważ:
- doszło do naruszenia obowiązków ustawowych – nauczyciel ma obowiązek kierować się dobrem ucznia oraz szanować jego godność osobistą [art. 6 ustawy z 26.01.1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.) – dalej KN];
- nauczyciel uchybił godności zawodu – jego zachowanie było sprzeczne z etosem zawodu;
- działanie miało bezpośredni związek z dobrem dziecka – mogło spowodować krzywdę psychiczną i obniżenie poczucia własnej wartości oraz naruszyć prawo do poszanowania godności i prywatności.
Mamy tu więc do czynienia nie tylko z uchybieniem godności zawodu z naruszeniem obowiązków zawodowych, lecz również czynem godzącym w prawa i dobro dziecka, co może skutkować obowiązkiem zawiadomienia rzecznika dyscyplinarnego na podstawie art. 75 ust. 2a KN.
Natomiast gdy naruszenie obowiązków lub uchybienie godności zawodu nauczyciela nie łączy się z nieprzestrzeganiem praw i zasady dobra dziecka, nie ma konieczności zawiadamiania rzecznika dyscyplinarnego. Do kompetencji dyrektora szkoły należy dokonanie kwalifikacji prawnej zachowania nauczyciela, w szczególności ustalenie, czy stanowi ono naruszenie etosu zawodu, czy wyłącznie porządku i organizacji pracy.
Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html