Nakazy blokujące przeciwko pośrednikom usług społeczeństwa informacyjnego jako instrument ochrony własności intelektualnejprof. dr hab. Krystyna Szczepanowska-Kozłowska
Uniwersytet Warszawski; Katedra Prawa Własności Intelektualnej i Dóbr Niematerialnych Wydziału Prawa i Administracji
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5705-2192)
Nakazy blokujące przeciwko pośrednikom usług społeczeństwa informacyjnego jako instrument ochrony własności intelektualnej
Artykuł dotyczy problematyki tzw. nakazów blokujących wydawanych przeciwko pośrednikom będącym dostawcami usług społeczeństwa informacyjnego, których usługi są wykorzystywane do naruszania praw własności intelektualnej. Celem opracowania jest ocena, czy obowiązujące prawo polskie zapewnia skuteczną podstawę do stosowania takich nakazów, w świetle art. 4–6 Aktu o usługach cyfrowych, przewidujących wyłączenie odpowiedzialności tych dostawców za przesyłane bądź przechowywane treści. Artykuł analizuje pojęcie pośrednika w prawie Unii Europejskiej w świetle dyrektyw 2001/29/WE i 2004/48/WE oraz relację między obowiązkiem zapewnienia skutecznej ochrony własności intelektualnej a brakiem odpowiedzialności pośrednika za przekazywane lub przechowywane treści w świetle DSA. Szczególna uwaga została poświęcona możliwości wykorzystania art. 422 i 439 k.c. jako podstawy dla tzw. nakazów blokujących. W konkluzji stwierdza się, że przepisy te nie realizują celów prawa unijnego i nie stanowią wystarczającej podstawy dla nakazów wobec neutralnych pośredników, co uzasadnia potrzebę wprowadzenia odrębnej regulacji ustawowej.
Słowa kluczowe: nakazy blokujące, dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego, pośrednik
prof. dr hab. Krystyna Szczepanowska-Kozłowska
University of Warsaw, Faculty of Law and Administration, Chair of Intellectual Property and Intangible Goods Law, Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5705-2192)
Blocking Orders Against Information Society Service Providers as an Instrument for Intellectual Property Protection
This article discusses the so-called blocking orders issued against intermediaries who are providers of information society services and whose services are used to infringe intellectual property rights. The aim of this study is to assess whether currently Polish law provides an effective basis for the application of such orders, in the light of Articles 4–6 of the Digital Services Act (DSA), which exempt such providers from liability for content transmitted or stored. The article analyses the concept of an intermediary under European Union law in the light of Directives 2001/29/EC and 2004/48/EC, as well as the relationship between the obligation to ensure effective protection of intellectual property and the lack of an intermediary’s liability for transmitted or stored content under the DSA. Particular attention is paid to the possibility of using Articles 422 and 439 of the Civil Code as a basis for the so-called blocking orders. It is concluded that these provisions do not fulfil the objectives of EU law and do not constitute a sufficient basis for orders against neutral intermediaries, which justifies the need to introduce separate statutory regulation.
Keywords: blocking orders, information society service providers, intermediary, intellectual property, Digital Services Act
Bibliografia/References
Arroyo Arnayueleas E. [w:] R. Schulze, D. Staudenmayer, EU Digital Law, Baden-Baden 2026
Bagińska E. [w:] Zobowiązania. Część ogólna, t. 2, Komentarz, red. P. Machnikowski, Warszawa 2024
Banaszewska A. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski, A. Olaś, Warszawa 2025
Borysiak W. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. serii K. Osajda, red. tomu W. Borysiak, Legalis 2026, wyd. 35
Dubis W. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2025
Frosio G., Bulayenko O., Website blocking injunctions in flux: static, dynamic and live, „Journal of Intellectual Property Law & Practice” 2021/16(10)
Husovec M., Injunctions Against Intermediaries in the European Union: Accountable But Not Liable?, Cambridge 2017
Husovec M., Principles of the Digital Services Act, Oxford 2024
Jagielska M. [w:] Zobowiązania, t. 2, Część ogólna. Komentarz, red. P. Machnikowski Warszawa 2024
van Leeuwen D., Leiser M., Anemaet L., Online Intermediaries and Trademark Owners: The Legal Position and Obligations of Online Intermediaries to Trademark Owners Prior and post-Louboutin v Amazon, „Journal of Intellectual Property, Information Technology and E-ommerce Law” 2024/1
Kościński K., Nakazy blokujące przeciwko pośrednikom internetowym: między unijnym standardem a krajowymi odrębnościami, „Cybersecurity and Law” 2022/8(2)
Lewaszkiewicz-Petrykowska B., Roszczenie o zapobieżenie szkodzie, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 1974, t. 13
Nolte G., Wimmers J., Wer stört? Gedanken zur Haftung von Intermädiaren – von praktischer Konkordanz, richtigen Anreizen und offenen Frage, „Gewerblicher Rechtsschutz und Urheberrecht” 2016
Nordemann J.B., Liability of Online Service Providers for Copyrighted Content – Regulatory Action Nedeed? In-depth Analysis for the IMCO Committee, 2018, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2017/614207/IPOL_IDA(2017)614207_EN.pdf (dostęp: 21.03.2026 r.)
Riordan J., The Liability of Internet Intermediaries, Oxford 2016
Schwemer S., Mahler T., Styri H., Legal analysis of the intermediary services providers of non-hosting nature, 2020, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/3931eed8-3e88-11eb-b27b-01aa75ed71a1/language-en (dostęp: 21.03.2026 r.)
Spindler G., Responsibility and Liability of Internet Intermediaries: Status Quo in the EU and Potential Reform [w:] EU Internet Law. Regulation and Enforcement, red. I. Synodinou i in., Springer Cham 2017
Spindler G. [w:] T. Mast, M. Ketterman, S. Dreyer, W. Schulz, DSA/DMA. Kommentar, München 2024
Szczepanowska-Kozłowska K., Creation of Technical Conditions for Use or Infringement – The Meanders of the Warehouse Keeper’s Liability in Light of CJEU Judgment C-567/18 Coty Germany, „International Review of Intellectual Property and Competition Law” 2021, t. 52
Tomczyk R. [w:] System Prawa Handlowego, t. 3, Prawo własności przemysłowej, red. E. Nowińska, K. Szczepanowska-Kozłowska, Warszawa 2015
prof. dr hab. Aleksander Jerzy Witosz
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Wydział Finansów, Katedra Prawa Gospodarczego
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5507-2616)
Kryterium ochrony najlepszych interesów wierzycieli w Prawie restrukturyzacyjnym
Przegłosowanie układu pod rządami znowelizowanego Prawa restrukturyzacyjnego jest łatwiejszym zadaniem niż do tej pory. Zgodnie z art. 119 ust. 3 pkt 2 pr. restr. wystarczające dla przyjęcia układu jest poparcie choćby jednej grupy, która w upadłości otrzymałaby jakiekolwiek zaspokojenie. Są oczywiście obecne – i to już na etapie przyjmowania układu – mechanizmy zabezpieczające, w szczególności wymóg zgody wierzycieli mających łącznie co najmniej połowę sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom oraz zasada absolutnego pierwszeństwa (art. 119 ust. 3 in fine, ust. 4 pr. restr.). Mechanizmy te nie odnoszą się jednak do ochrony indywidualnych wierzycieli – w tym zakresie istotny jest etap sądowego zatwierdzania układu. To tam (art. 165 ust. 2 pr. restr.) ustawodawca umiejscowił kryterium ochrony najlepszych interesów wierzycieli, które ma zapobiegać zatwierdzeniu układu, który byłby krzywdzący dla choćby jednego wierzyciela. Obok nowego mechanizmu niejednomyślnego przyjmowania układu i testu zaspokojenia jest to kluczowy element implementacji dyrektywy restrukturyzacyjnej. Autor omawia tło zmian legislacyjnych, wpływ nowej konstrukcji na przebieg postępowania restrukturyzacyjnego oraz identyfikuje i podejmuje próbę rozstrzygnięcia możliwych wątpliwości w praktyce stosowania prawa.
Słowa kluczowe: restrukturyzacja, niewypłacalność, układ, wierzyciel
prof. dr hab. Aleksander Jerzy Witosz
University of Economics in Katowice, Faculty of Finance, Department of Law and Insurance, Katowice, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5507-2616)
The Criterion of Protecting Creditors’ Best Interests in the Restructuring Law
Securing approval for an arrangement under the amended Restructuring Law is now an easier task than it used to be. Pursuant to Article 119(3)(2), the support of even a single group which would receive any satisfaction of their claims in the event of bankruptcy is sufficient for the arrangement to be approved. There are, of course, safeguards in place – even at the stage of adopting the arrangement – in particular the requirement of the consent of creditors holding, in aggregate, at least half of the total amount of claims held by the voting creditors, and the principle of absolute priority (Article 119(3) in fine and (4)). However, these mechanisms do not apply to the protection of individual creditors – in this respect, the stage of judicial approval of the arrangement is crucial. It is there (in Article 165(2)) that the legislator uses the criterion of protecting the best interests of creditors with the intention of preventing the approval of an arrangement that would be detrimental to even a single creditor. Alongside the new mechanism for the non-unanimous adoption of an arrangement and the satisfaction test, this is a key element in the implementation of the Restructuring Directive. The author discusses the back-ground to the legislative changes and the impact of the new construct on the course of restructuring proceedings. He also identifies possible doubts arising in the practical application of the law and attempts to resolve them.
Keywords: restructuring, insolvency, arrangement, creditor
Bibliografia/References
Adamus R., Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Warszawa 2015
Cocozza R., Masera R., „Size & fit” of piecemeal liquidation processes. Aggravating circumstances and side effects, https://wp.me/p5r4Oe-lj (dostęp: 6.03.2026 r.)
Cooter R., Ulen T., Law and Economics, Boston 2011
Filipiak P., Podstawy zatwierdzenia układu w postępowaniu restrukturyzacyjnym po nowelizacji z 2025 r. (art. 165 p.r.), „Doradca Restrukturyzacyjny” 2025/42
Filipiak P. [w:] A. Hrycaj, P. Filipiak, Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz do zmian wprowadzonych ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. (Dz.U.2025.1085), LEX 2026
Filipiak P., Torbus A., Dopuszczalność oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na brak majątku dłużnika wystarczającego na pokrycie innych zobowiązań masy, „Doradca Restrukturyzacyjny” 2025/39
Filipiak P., Zaremba U., Kempiński P., Latoń M., Test zaspokojenia w postępowaniu restrukturyzacyjnym, „Doradca Restrukturyzacyjny” 2025/42
Garrido J., DeLong Ch.M., Rasekh A., Rosha A., IMF Working Paper. Restructuring and Insolvency in Europe: Policy Options in the Implementation of the EU Directive, https://www.imf.org/-/media/files/publications/wp/2021/english/wpiea2021152-print-pdf.pdf (dostęp: 9.03.2026 r.)
Ged M., Ukończenie sądowego postępowania egzekucyjnego, LEX 2023.
Groele B. [w:] Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, red. A. Hrycaj, P. Filipiak, LEX 2020
Jackson T.H., The Logic and Limits of Bankruptcy Law, Harvard 1986
Janda P., Zaspokojenie roszczeń wierzycieli jako cel postępowania upadłościowego, „Państwo i Prawo” 2005/10
Kosmal R., Kwiatkowski D., Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, LEX 2022
Mangano R., What is Insolvency Law [w:] Corporate Insolvency Law, red. R. Bork, R. Mangano, Oxford 2024
Mokal R. [w:] Best Practices in European Restructuring, red. L. Stanghellini, R. Mokal, Ch. Paulus, I. Tirado, Milano 2018
Mucciarelli F., Not Just Efficiency: Insolvency Law in the EU and Its Political Dimension, „European Business Organization Law Review” 2013/14(2)
Pareto V., Manual of Political Economy, Oxford 2014
Payne J., Debt Restructuring Outside Formal Insolvency Law [w:] Corporate Insolvency Law, red. R. Bork, R. Mangano, Oxford 2024
Rawls J., A Theory of Justice: Revised Edition, Harvard 1999
Richter T., Veder M. [w:] European Preventive Restructuring, red. Ch. Paulus, R. Dammann, München–Oxford–Baden-Baden 2021
Schwartz A., A Contract Theory Approach to Business Bankruptcy, „The Yale Law Journal” 1998, t. 107
Sidharth S., Sale as a going concern: A Double-Edged Sword, https://iiipicai.in/wp-content/uploads/2025/01/29-34-Article.pdf (dostęp: 6.03.2026 r.)
Tollenaar N., Pre-Insolvency Proceedings: A Normative Foundation and Framework, Oxford 2019
Veder M., Mennens A., Preventive Restructuring Frameworks [w:] Capital Markets Union in Europe, red. D. Busch, E. Avgouleas, G. Ferrarini, Oxford 2018
Wessels B., Madaus S., Sales on a Going-Concern Basis [w:] Rescue of Business in Europe, red. B. Wessels, S. Madaus, New York 2020
Witosz A.J., Dyrektywy restrukturyzacyjna i upadłościowa [w:] Meritum. Postępowania restrukturyzacyjne. Postępowanie upadłościowe, red. I. Gil, Warszawa 2025
Witosz A.J., Zdolność restrukturyzacyjna samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, „Doradca Restrukturyzacyjny” 2025/2
Witosz A.J. [w:] Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, red. A. Torbus, A. Witosz, A.J. Witosz, LEX 2016
Krzysztof Iwanicki
aplikant radcowski przy OIRP w Warszawie
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3322-2756)
Nietrafność argumentów uznających manipulowanie instrumentami finansowymi za wyłącznie kierunkowy typ czynu zabronionego
Strona podmiotowa przestępstwa manipulacji instrumentami finansowymi, wynikająca z art. 183 ust. 1 ustawy z 29.07.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi w powiązaniu z regulacjami MAR i MAD II od lat budzi kontrowersje w doktrynie i praktyce stosowania prawa. W artykule autor zauważa, że różnorodność stanowisk i brak jednolitej linii argumentacyjnej uzasadniają potrzebę pogłębionej analizy. Poruszane zagadnienie ma nie tylko teoretyczne, ale również praktyczne znaczenie dla wymiaru sprawiedliwości i rynku finansowego, gdzie prawidłowe rozumienie strony podmiotowej wpływa bezpośrednio na granice odpowiedzialności karnej. W artykule przedstawiono genezę regulacji prawnej, a także spór doktrynalny wokół kluczowych zagadnień. Autor krytycznie analizuje argumenty językowe oraz odnosi się do orzecznictwa TSUE i wykładni systemowej omawianej materii. Wskazuje na rozczłonkowanie znamion pomiędzy przepisy krajowe i unijne oraz objaśnia wynikające z tego konsekwencje dla wykładni.
Słowa kluczowe: instrument finansowy, manipulowanie instrumentami finansowymi, nadużycia na rynku, obrót instrumentami finansowymi, strona podmiotowa
Krzysztof Iwanicki
trainee attorney-at-law at the Warsaw Bar Association, Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3322-2756)
The Fallacy of Arguments for Regarding Manipulation of Financial Instruments as a Type of Prohibited Act with a Purely Motivated Intent
The mens rea the offence of manipulation of financial instruments, as set out in Article 183(1) of the Act of 29 July 2005 on Trading in Financial Instruments in conjunction with the MAR and MAD II regulations, has for years caused controversies in legal scholarsip and in the practice of applying the law. In this article, the author notes that the diversity of views and the lack of a uniform line of argument justify the need for an in-depth analysis. The issue has not only theoretical but also practical significance for the administration of justice and the financial market, where a correct understanding of the mens rea directly influences the limits of criminal liability. The article presents the origins of the legal framework, as well as the scholarly debate surrounding key issues. The author critically analyses linguistic arguments and refers to the case law of the CJEU and the systemic interpretation of the matters in question. He highlights the fragmentation of the constituent elements between national and EU legislation and explains the implications for interpretation.
Keywords: financial instrument, manipulation of financial instruments, market abuse, trading in financial instruments, mens rea (subject-related elements)
Bibliografia/References
Błachnio-Parzych A. [w:] Prawo rynku kapitałowego, t. 1, Komentarz, red. M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda, Warszawa 2023
Helios J., Jedlecka W., Wykładnia prawa Unii Europejskiej ze stanowiska teorii prawa, Wrocław 2018
Królikowski M., Róg-Dyrda J., Wierzbowski M. [w:] Prawo rynku kapitałowego, t. 2, Komentarz, red. M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda, Warszawa 2023
Mucha A. [w:] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE. Komentarz, red. J. Dybiński, wyd. 2, Legalis 2025
Paluszek K., The equal authenticity of official language versions of european legislation in light of their consideration by the court of justice of the European Union, „Comparative Legilinguistics” 2014, t. 18
Rau M., Ewolucja zasady pierwszeństwa prawa unijnego przed prawem krajowym w orzecznictwie TSUE, Warszawa 2022
Róg-Dyrda J., Wierzbowski M., Manipulacja instrumentami finansowymi jako przestępstwo cechujące się zamiarem kierunkowym. Glosa do wyroku sądu rejonowego z dnia 24 marca 2015 r., III K 41/15, „Glosa” 2018/4
Szewczyk J., Przestępstwo rynkowej manipulacji w kontekście postanowień dyrektywy w sprawie sankcji karnych za nadużycia na rynku, „Palestra” 2018/3
Voorde J.M., The Concept of Intent in Rulings of the Court of Justice of the European Union, „European Public Law” 2015/3
Wyrembak J., Zasadnicza wykładnia znamion przestępstw. Pozycja metody językowej oraz rezultatów jej użycia, Warszawa 2009
Zawłocki R. [w:] Obrót instrumentami finansowymi. Komentarz, red. T. Sójka, Warszawa 2022
Zoll A. [w:] Kodeks karny. Część ogólna, t. 1, cz. 1, Komentarz do art. 1–52, red. W. Wróbel, Warszawa 2016
dr Jakub Brejdak
Uniwersytet Warszawski; Senior Policy Executive w International Corporate Governance Network (ICGN) w Londynie
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3396-854X)
O zmianie podejścia do zasady „jedna akcja, jeden głos” w prawie Unii Europejskiej
Artykuł analizuje zmianę podejścia unijnego prawodawcy do zasady „jedna akcja, jeden głos” w świetle dyrektywy 2024/2810, stanowiącej element pakietu Listing Act. Regulacja ta oznacza odejście od wcześniejszego akcentowania ścisłej proporcjonalności między kapitałem a kontrolą na rzecz zwiększenia atrakcyjności rynków kapitałowych dla emitentów, w szczególności założycieli spółek korzystających z akcji wielogłosowych. W tekście omówiono motywy przyjęcia dyrektywy 2024/2810 oraz przewidziane w niej mechanizmy ochronne, osadzając ją w szerszym, globalnym trendzie liberalizacji struktur uprzywilejowania głosowego. W konkluzji sformułowano postulat umiarkowanej liberalizacji i ujednolicenia limitów uprzywilejowania głosowego w Kodeksie spółek handlowych, tak aby pogodzić potrzeby kapitałowe emitentów z wymogami bezpieczeństwa i pewności obrotu.
Słowa kluczowe: akcje uprzywilejowane, dyrektywa 2024/2810, Listing Act, unia rynków kapitałowych
dr Jakub Brejdak
University of Warsaw, Poland; Senior Policy Executive at the International Corporate Governance Network (ICGN) in London, UK
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3396-854X)
On the Change in Approach to the ‘One Share, One Vote’ Principle in European Union Law
This article analyses the change in the EU legislator’s approach to the ‘one share, one vote’ principle in the light of Directive 2024/2810, which forms part of the Listing Act package. This regulation marks a shift away from the previous emphasis on strict proportionality between capital and control towards increasing the attractiveness of capital markets for issuers, in particular the founders of companies using multiple-vote shares. The text discusses the rationale behind the adoption of Directive 2024/2810 and the safeguards it provides, placing it within the broader global trend towards the liberalization of voting preference structures. In conclusion, a proposal is put forward for a moderate liberalization and harmonization of voting rights limits in the Code of Commercial Partnerships and Companies, so as to reconcile issuers’ capital needs with the requirements of safety and certainty of legal transactions.
Keywords: preference shares, Directive 2024/2810, Listing Act, Capital Markets Union
Bibliografia/References
Hui Huang R., Zhang W., Lee K.S.C., The (re)introduction of dual-class share structures in Hong Kong: a historical and comparative analysis, „Journal of Corporate Law Studies” 2019/1
Meng K., European IPO drought nears 20-year low, Bloomberg Intelligence, 13.11.2025, https://www.bloomberg.com/professional/insights/regional-analy-sis/european-ipo-drought-nears-20-year-low/ (dostęp: 6.01.2026 r.)
Opalski A. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 3A, Spółka akcyjna. Komentarz. Art. 301–392, red. A. Opalski, Warszawa 2016
Opalski A., Romanowski M., O potrzebie zasadniczej reformy polskiego prawa spółek, „Przegląd Prawa Handlowego” 2008/6
Regucki T., Mechanizmy zwiększające kontrolę (control enhancing mechanisms) w polskich spółkach akcyjnych. Analiza prawno-ekonomiczna, Warszawa 2018
Rodzynkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2018
Romanowski M., Ocena projektu ustawy – o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Druk nr 3236), Warszawa 2019
Romanowski M., Zasada „jedna akcja – jeden głos” a natura spółki akcyjnej, „Czasopismo Kwartalne Całego Prawa Handlowego, Upadłościowego oraz Rynku Kapitałowego” 2008/4
Sołtysiński S., Kilka uwag o potrzebie modernizacji spółki z o.o., „Przegląd Prawa Handlowego” 2011/9
Venezze F., The Costs of Control-enhancing Mechanisms: How Regulatory Dualism Can Create Value in the Privatisation of State-owned Firms in Europe, „European Business Organization Law Review” 2014/4
Yan N., Zepka A., Allenstein-Lyon E., Plagge J.C., Does the Dual-Class Share Structure Harm Investor Return? Not Really, SSRN Working Papers 2024, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5063110 (dostęp: 6.07.2026 r.)
dr Patryk Theuss
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Katedra Postępowania Karnego; specjalista Wydziału do Walki z Przestępczością Ekonomiczną Komisariatu Policji Bydgoszcz-Śródmieście
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-6770-477X)
Wykorzystanie danych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do przestępstwa oszustwa
Dane spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z uwagi na obowiązujące przepisy Kodeksu spółek handlowych oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, muszą być transparentne, co jest wykorzystywane w działalności przestępczej. Dostęp do informacji o spółkach doprowadził do powstania nowych metod przestępczych, w ramach których sprawcy wykorzystują dane zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym do popełniania przestępstw oszustwa oraz fałszu materialnego. W świetle powyższego celem pracy było uzyskanie odpowiedzi na główny problem badawczy w zakresie prawnokarnej ochrony danych spółki w związku z ich ogólnym dostępem, również w sieci Internet. W rezultacie przeprowadzona analiza przepisów prawa karnego materialnego pozwala dojść do wniosku, że dane spółki nie są objęte ochroną przez prawo karne materialne, a samo ich wykorzystanie nie stanowi czynu zabronionego w myśl przepisów Kodeksu karnego.
Słowa kluczowe: prawo handlowe, prawo karne, spółka kapitałowa, oszustwo, fałsz materialny
dr Patryk Theuss
Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Department of Criminal Proceedings; expert in the Economic Crime Prevention Unit of the Bydgoszcz-Śródmieście Police Department
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-6770-477X)
Use of Limited Liability Company Data for the Crime of Fraud
The Code of Commercial Partnerships and Companies and the Act on the National Court Register require the data of limited liability companies to be transparent, which has been exploited for criminal activities. Access to company data has led to the emergence of new criminal methods in which perpetrators use data shown on the National Court Register to commit fraud and document fraud. In view of the above, the aim of this study was to find answers to the main research problem concerning the criminal law protection of company data, in view of their general availability, including on the Internet. As a result, an analysis of substantive criminal law provisions leads to the conclusion that company data is not protected by substantive criminal law, and its use does not constitute a prohibited act under the provisions of the Criminal Code.
Keywords: commercial law, criminal law, limited liability company, fraud, document fraud
Bibliografia/References
Bieluk J., Kondracka A., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w postępowaniu rejestrowym, „Prawo Spółek” 2002/7–8
Czuchwicki F. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX 2024
Dębska M., Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym. Komentarz, LEX 2013
Długosz D., Zmiany w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym a zasada bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, „Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje” 2018/31
Dumkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, LEX 2024
Kardas P., Karnoprawne aspekty posłużenia się fakturą nierzetelną, „Prokuratura i Prawo” 2007/2
Kidyba A., Prawo handlowe, Warszawa 2020
Kidyba A., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz, Warszawa 2009
Kidyba A., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz, Warszawa 2014
Kidyba A. [w:] M. Dumkiewicz, A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1–300 Kodeksu spółek handlowych, LEX 2024
Kuźniarowska B., Wiktymologia – charakterystyka ofiar przestępstw, „Annales Universitatis Paedeagogicae Cracoviensis. Studia de Securitate” 2019/9
Lach A. [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2023
Lewczyk P., Faktura VAT jako przedmiot wykonawczy przestępstwa karnoskarbowego, „Prokuratura i Prawo” 2010/6
Łabuda G. [w:] P. Kardas, T. Razowski, G., Kodeks karny skarbowy. Komentarz, LEX 2017
Mozgawa M. [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX 2024
Oczkowski T. [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. R.A. Stefański, Warszawa 2018
Pilikowski T., Ujawnienie aktualnego sposobu reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w odpowiedzialność za naruszenie zobowiązania, „Studenckie Prace Prawnicze, Administratywistyczne i Ekonomiczne” 2018/28
Piórkowska-Flieger J. [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. T. Bojarski, Warszawa 2013
Szermach A., Udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością a wspólność majątkowa małżeńska, Warszawa 2019
Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2014
Żuławska C., Zasady prawa gospodarczego prywatnego, Warszawa 2007
dr Agnieszka Butor-Keler
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Zakład Cyfrowych Finansów FINTECH
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2761-3144)
dr Grzegorz Keler
Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania, Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania, adwokat
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2655-4135)
Igor Sobieski
prawnik
(ORCID: https://orcid.org/0009-0007-1177-6479)
Udział w autorstwie tekstu:
Agnieszka Butor-Keler – 33%
Grzegorz Keler – 34%
Igor Sobieski – 33%
Zarządzanie ryzykiem sankcyjnym w działalności przedsiębiorstw
Celem niniejszego artykułu o charakterze przeglądowym jest przedstawienie najważniejszych regulacji krajowych i unijnych dotyczących sankcji międzynarodowych i obowiązków ciążących na przedsiębiorcach w związku z ich obowiązywaniem oraz związane z tym ryzyko. Na tym tle zaprezentowane zostaną dobre praktyki w zakresie zarządzania ryzykiem sankcyjnym, które pozwolą przedsiębiorcom na bardziej skuteczne dostosowanie się do zmieniających się ram prawnych i mitygowanie ryzyka nawet nieświadomego omijania sankcji.
Słowa kluczowe: sankcje gospodarcze, ryzyko sankcyjne, prawo unijne, compliance, zarządzanie ryzykiem
dr Agnieszka Butor-Keler
Warsaw School of Economics, Digital Finance FINTECH Unit, Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2761-3144)
dr Grzegorz Keler
University of Warsaw, Faculty of Management, Department of Business Law, advocate, Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2655-4135)
Igor Sobieski
lawyer, Warsaw, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0009-0007-1177-6479)
Authors’ contributions:
Agnieszka Butor-Keler – 33%
Grzegorz Keler – 34%
Igor Sobieski – 33%
Sanction Risk Management in the Operation of Enterprises
The aim of the overview in this article is to present the most important national and EU provisions concerning international sanctions and the obligations borne by entrepreneurs in connection with the application of sanctions, as well as the associated risks. Against this backdrop, best practices in sanction risk management are presented. They enable entrepreneurs to adapt more effectively to the changing legal framework and mitigate the risk of circumventing sanctions, even if only unintentionally.
Keywords: economic sanctions, sanction risk, EU law, compliance, risk management
Bibliografia/References
Alexander K., Economic Sanctions. Law and Public Policy, London 2009
Bierzanek R., Symonides J., Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2003
Czechowicz B., Sąkowska-Strycharczyk P., Strycharczyk Ł. [w:] Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Ustawa sankcyjna. Komentarz, red. M. Dyl, M. Królikowski, Warszawa 2024
Dyner A.M., Perspektywy stosunków UE–Białoruś, „Biuletyn Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych” 2021/136(2334)
Fischer P., Köck H.F., Völkerrecht. Das Recht der universellen Staatengemeinschaft, Wien 2004
Gotfryd K., Dęmska E., Jak zabezpieczyć się przed sankcjami handlowymi z Rosją i Białorusią, https://www.prawo.pl/podatki/jak-zabezpieczyc-sie-przed-sankcjami-na-handel-z-rosja-i-bialorusia,529719.html (dostęp: 21.07.2025 r.)
Hufbauer G.C., Schott J.J., Elliott K.A., Oegg B., Economic Sanctions Reconsidered, Washington 2007
Keler G., Badanie due diligence w transakcjach fuzji i przejęć. Znaczenie i skutki prawne, Warszawa 2021
Klein A., Payment systems’ changing role from economic growth to the new foreign policy lever, https://www.brookings.edu/articles/payment-systems-changing-role-from-economic-growth-to-the-new-foreign-policy-lever/ (dostęp: 7.06.2025 r.)
Księżopolski K.M., Sankcje ekonomiczne jako narzędzie realizacji polityki zagranicznej państw [w:] Poziomy analizy stosunków międzynarodowych, red. E. Haliżak, M. Pietraś, Warszawa 2013
Kuczyńska-Zonik A., Sankcje wobec Rosji, „Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne” 2016/50
Lasiński-Sulecki K., Ograniczenia wynikające z zasad ogólnych prawa UE [w:] Sankcje handlowe w praktyce. Ograniczenia w wymianie handlowej z Rosją i Białorusią, red. M. Chmielewska-Cholewa, K. Lasiński-Sulecki, Warszawa 2025
Ładysz J., Wpływ globalizacji na rozwój gospodarek narodowych, „Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” 2006/1129
Wnorowski H., Gospodarka światowa jako system [w:] Teoria ekonomii, t. 2, Makroekonomia. Podręcznik akademicki, red. K. Meredyk, Białystok 2003
Ziemblicki B., Sankcje gospodarcze z perspektywy prawa międzynarodowego, „Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego” 2024, t. 22
dr Arkadiusz Gawron
Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Prawa i Administracji; radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0009-0008-5873-2876)
Podejmowanie uchwał przez walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej
Artykuł dotyczy tematyki podejmowania uchwał przez walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej, ze szczególnym uwzględnieniem okresu poza stanem epidemii lub zagrożenia epidemicznego. Aktualnie procedura głosowania nad uchwałami przez walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej jest rozproszona w kilku aktach prawnych: w ustawie z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w ustawie z 16.09.1982 r. – Prawo spółdzielcze oraz – zdaniem części przedstawicieli doktryny – w ustawie z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (w stanie prawnym do 28.01.2026 r.). Przytoczone unormowania powodują liczne wątpliwości interpretacyjne. Jedną z nich jest problem, czy w stanie prawnym do 28.01.2026 r. możliwe było podjęcie uchwały przez walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej przez głosowanie na piśmie lub w formie dokumentowej (bądź pisemnej) lub z wykorzystaniem metod bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
Słowa kluczowe: Prawo spółdzielcze, spółdzielnia mieszkaniowa, uchwała, walne zgromadzenie, oświadczenie woli
dr Arkadiusz Gawron
University of Silesia in Katowice, Faculty of Law and Administration; attorney-at-law, Katowice, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0009-0008-5873-2876)
Adoption of Resolutions by the General Meeting of a Housing Cooperative
This article discusses the adoption of resolutions by the general meeting of a housing cooperative, with particular regard to the period outside a state of epidemic or epidemic threat. Currently, the procedure according to which the general meeting of a housing cooperative votes on resolutions is scattered across several legislative instruments: the Act of 15 December 2000 on Housing Cooperatives, the Act of 16 September 1982 – Cooperative Law, and – as some legal scholars believe – in the Act of 2 March 2020 on Special Measures Related to the Prevention, Counteraction and Combating of COVID-19, Other Infectious Diseases and Crisis Situations Caused by Them (in force until 28 January 2026). The cited provisions give rise to numerous interpretative doubts. One of these doubts is whether, under the legal regime in force until 28 January 2026, it was possible for the general meeting of a housing cooperative to adopt a resolution by voting in writing or in documentary (or written) form, or using methods of direct remote communication.
Keywords: Cooperative Law, housing cooperative, resolution, general meeting, declaration of will
Bibliografia/References
Antoszek P., Charakter prawny uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych zezwalających na dokonanie czynności prawnych przez spółkę, „Przegląd Prawa Handlowego” 2006/7
Bandoch J., Drewek M., Prawo w czasie pandemii COVID-19: analiza wybranych kwestii społeczno-prawnych, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2022/1
Cormacain R., Bar-Siman-Tov I., Legislatures in the Time of COVID-19, „The Theory and Practice of Legislation” 2020/1–2
Dumkiewicz M., Wykorzystywanie środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość w funkcjonowaniu zarządów i rad nadzorczych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnych w świetle znowelizowanych przepisów kodeksu spółek handlowych [w:] Nowoczesne technologie. Szansa czy zagrożenie dla funkcjonowania przedsiębiorców w obrocie prawnym i postępowaniach sądowych, red. A. Kidyba, A. Olejniczak, Warszawa 2022
Frąckowiak J., Uchwały zgromadzeń wspólników spółki kapitałowej sprzeczne z ustawą, „Przegląd Prawa Handlowego” 2007/11
Gardocka T., Pandemia COVID-19 a prawa i wolności obywatela, Warszawa 2020
Gersdorf M., Zarząd spółdzielni w systemie jej organów, Warszawa 1976
Gersdorf M., Ignatowicz J., Prawo spółdzielcze. Komentarz, Warszawa 1985
Izdebski H., Legislacja dotycząca COVID-19 i ustawowy nihilizm prawny [w:] Pandemia COVID-19 a prawa i wolności obywatela, red. T. Gardocka, D. Jagiełło, Warszawa 2020
Kosiński E., Szczególne rozwiązania prawne w zakresie funkcjonowania różnych jednostek organizacyjnych na gruncie przepisów anty COVID-19. Tryb obiegowy podejmowania decyzji, posiedzenia z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej oraz przedłużenie kadencji organów jako środki zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania COVID-19 [w:] Ochrona zdrowia w czasach pandemii. Wyzwania i rekomendacje zmian, red. M. Dobska, E. Kosiński, M. Urbaniak, Poznań 2022
Królikowska K. [w:] Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz, red. serii K. Osajda, red. tomu B. Lackoroński, Legalis 2023
Krzetkowska K., Charakter prawny uchwał walnego zgromadzenia spółdzielni a uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, „Palestra” 1986/12
Lewandowski S., Retoryczne i logiczne podstawy argumentacji prawniczej, Warszawa 2015
Lipski J., Wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej w posiedzeniach walnego zebrania członków stowarzyszenia po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego, „Przegląd Sądowy” 2024/2
Marszałkowska-Krześ E., Uchwały zgromadzeń w spółkach kapitałowych, Warszawa 2000
Niedbała Z., Formy demokracji wewnątrzspółdzielczej w spółdzielniach mieszkaniowych i zasada równych praw członkowskich, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2009/4
Ochmann P., Rozważania na temat charakteru prawnego uchwały spółki kapitałowej, „Zeszyty Prawnicze” 2019/18
Pałka P., Glosa krytyczna do wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2022 r., I ACa 669/21. Podejmowanie uchwał na piśmie przez Walne Zgromadzenie Spółdzielni Mieszkaniowej, „Prawo i Więź” 2023/1
Pałka P. [w:] Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz, red. D. Bierecki, P. Pałka, Legalis 2026
Pazdan M., Niektóre konsekwencje teorii organów osoby prawnej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego. Prace Prawnicze” 1969/1
Pazdan M., Z problematyki dobrej lub złej wiary osoby prawnej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego. Prace Prawnicze” 1971/2
Pietrzykowski K., Charakter prawny uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej i spółdzielni, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2016, t. 36
Popiołek W., Charakter prawny uchwał wspólników i organów spółek handlowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014/9
Radwański Z., Olejniczak A., Grykiel J., Rodzaje czynności prawnych [w:] System Prawa Prywatnego, t. 2, Prawo cywilne – część ogólna, red. Z. Radwański, A. Olejniczak, Warszawa 2019
Rypina M., Konstytucja jako podstawa eliminowania z obrotu decyzji inspektorów sanepidu nakładających administracyjne kary pieniężne za niezastosowanie się do zakazów i nakazów związanych ze zwalczaniem COVID-19 [w:] Prawo w czasie pandemii COVID-19, red. P. Grzebyk, P. Uznańska, Warszawa 2022
Sikorska-Lewandowska A., Wybrane problemy zdalnego uczestnictwa w zgromadzeniach korporacyjnych osób prawnych oraz wspólnot mieszkaniowych, „Palestra” 2025/1
Sołtysiński S., Moskwa P., Organy spółki akcyjnej [w:] System Prawa Prywatnego, t. 17B, Prawo spółek kapitałowych, red. S. Sołtysiński, Warszawa 2016
Stecki L., Prawo spółdzielcze, Warszawa 1987
Stefaniak A., Prawo spółdzielcze. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz, Warszawa 2018
Zbiegień-Turzańska A., Organy spółdzielni [w:] System Prawa Prywatnego, t. 21, Prawo spółdzielcze, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2020
Zbiegień-Turzańska A., Podejmowanie uchwał przez walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej w orzecznictwie Sądu Najwyższego, „Prawo i Więź” 2022/43
Ziembiński Z., Problematyka ogólna zbiegu przepisów prawnych [w:] Studia z prawa zobowiązań, red. J. Błeszyński, J. Rajski, Warszawa–Poznań 1979
Ziemianin B., Charakter prawny uchwał kolegialnych organów osób prawnych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014/9
Ziemski K., Rola i miejsce reguł kolizyjnych w procesie dekodowania tekstu prawnego, „Ruch Prawniczy” 1978/2
Żaba M., Podejmowanie uchwał przez organy spółdzielni przy wykorzystaniu środków bezpośredniej komunikacji na odległość, „Monitor Prawniczy” 2021/18