Projekt reformy przepisów Kodeksu spółek handlowych o grupach spółekprof. dr hab. Adam Opalski
Autor jest kierownikiem Katedry Międzynarodowego Prawa Prywatnego i Handlowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz Of Counsel w Kancelarii Domański Zakrzewski Palinka w Warszawie, członkiem European Company Law Expert Group, European Model Company Act Group oraz Informal Expert Group on Company Law and Corporate Governance (European Commission)
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1655-4628).
Projekt reformy przepisów Kodeksu spółek handlowych o grupach spółek
prof. dr hab. Jacek Napierała
Autor jest emerytowanym profesorem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9241-3256).
Cena godziwa akcji spółki przejmowanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Na funkcjonowanie rynku przejęć w państwach członkowskich UE istotny wpływ wywierają przepisy o cenie godziwej akcji przejmowanej spółki zawarte w dyrektywie 2004/25/WE. Celem opracowania jest prezentacja wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE, których przedmiotem była wykładnia materialnoprawnych przepisów tej dyrektywy, pominięte zostały natomiast aspekty jurysdykcyjne i kolizyjnoprawne ustalania ceny godziwej. Zgodnie z orzecznictwem TS interpretacja prawa krajowego zgodnie z prawem Unii Europejskiej wymaga, aby sąd odsyłający nie tylko wziął pod uwagę całość przepisów prawa krajowego, ale także zastosował wszystkie uznane metody wykładni. Metodę ustalania ceny akcji można uznać za jasno określoną, jeśli dla jej zrozumienia konieczne jest przyjęcie zawężającej wykładni przepisu z perspektywy teleologicznej. Aby dokonać transpozycji art. 5 ust. 4 dyrektywy 2004/25/WE, prawo krajowe może posługiwać się abstrakcyjnym pojęciem prawnym, takim jak „zmowa”, jako „jasno określoną okolicznością” w rozumieniu tego przepisu. Domniemanie uczciwej (sprawiedliwej) ceny w procedurze squeeze-out (i odpowiednio w procedurze sell-out) jest wzruszalne i ogranicza się do sytuacji, w których organ nadzoru nie ma możliwości dostosowania ceny stanowiącej część oferty obowiązkowej. Organ administracji publicznej powinien pominąć moc wiążącą decyzji organu nadzoru stwierdzającej naruszenie przez inwestora obowiązku złożenia oferty publicznej, jeżeli inwestor nie mógł zaskarżyć tej decyzji w ramach wykonywania przysługującego mu prawa do obrony. Poszkodowanemu inwestorowi natomiast przysługuje prawo domagania się odszkodowania od organu nadzoru.
Słowa kluczowe: oferty przejęcia, ochrona akcjonariuszy mniejszościowych, organ nadzoru, dostosowanie ceny godziwej, wyrażenie „jasno ustalone”, domniemanie wzruszalne, domniemanie niewzruszalne, roszczenie odszkodowawcze oferenta
prof. dr hab. Jacek Napierała
The author is a professor emeritus of the Adam Mickiewicz University in Poznan, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9241-3256).
Fair Price of Shares of the Acquired Company in Case Law of the Court of Justice of the European Union
The functioning of the takeover market in the EU Member States is significantly influenced by the provisions on the fair price of shares of the acquired company in Directive 2004/25/EC. The aim of this study is to present the judgments of the Court of Justice of the EU where the Court interpreted substantive-law provisions of this directive, while leaving aside jurisdictional and conflict-of-laws aspects of fair price determination. According to the case law of the CoJ, the interpretation of national law in conformity with European Union law requires that the referring court not only considers the whole body of rules of national law but also applies all the recognized methods of interpretation. The method of determining the share price may be regarded as clearly determined, if it is necessary to adopt a narrow interpretation of the provision from a teleological perspective in order to understand it. In order to transpose Article 5(4) of Directive 2004/25/EC, national law may use an abstract legal concept, such as ‘collusion’, as a ‘clearly defined’ circumstance within the meaning of that provision. The presumption of a fair (equitable) price in the squeeze-out procedure (and, mutatis mutandis, in the sell-out procedure) is rebuttable and limited to situations where it is not possible for the supervisory authority to adjust the price that is part of the mandatory offer. A public administration authority should disregard the binding force of a supervisory authority’s decision stating that an investor has breached the obligation to make a public offer if the investor could not challenge that decision in exercising their right of defence. Meanwhile, the aggrieved investor has the right to claim compensation from the supervisory authority.
Keywords: takeover bids, protection of minority shareholders, supervisory authority, fair price adjustment, concept of ‘clearly determined’, rebuttable presumption, irrebuttable presumption, offeror’s right to compensation
Bibliografia/References
Bałdowski M., Administracyjnoprawne aspekty cross listingu w świetle zasady ochrony inwestora na rynku kapitałowym, Warszawa 2024.
Cejmer M., Koncepcja przymusowego wykupu akcji drobnych akcjonariuszy (squeeze-out) [w:] Europejskie prawo spółek, t. 1, Instytucje prawne dyrektywy kapitałowej, red. M. Cejmer, J. Napierała, T. Sójka, Kraków 2002.
Kuźnicki P., Haiduk P., Zgodność regulacji prawnej działania w porozumieniu (acting in concert) z przepisami prawa Unii Europejskiej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2021/3.
Mataczyński M., Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych, Warszawa 2011.
Mataczyński M., Rozgraniczenie statutu prawa papierów wartościowych od statutu prawa spółek handlowych w europejskiej regulacji ofert przejęcia spółki publicznej, „Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” 2008/3.
Mataczyński M. [w:] Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Komentarz, red. T. Sójka, Warszawa 2010.
Mazur P., Uprawnienia i obowiązki akcjonariusza względem pozostałych akcjonariuszy wynikające ze stosunku spółki, Warszawa 2021.
Mucha A., Jurysdykcja w sprawach ustalenia godziwej ceny akcji w ramach procedury przymusowego wykupu (squeeze-aut) przez akcjonariusza będącego spółką zagraniczną – glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 7.03.2018 r., C-560/16, E.ON Czech Holding AG, „Europejski Przegląd Sądowy” 2019/4.
Opalski A., Europejskie prawo spółek. Zasady prawa europejskiego i ich wpływ na polskie prawo spółek, Warszawa 2010.
Oplustil K., Instrumenty nadzoru korporacyjnego (corporate governance) w spółce akcyjnej, Warszawa 2010.
Oplustil K., Wykluczenie akcjonariuszy mniejszościowych ze spółki (squeeze-out) w prawie europejskim, niemieckim i polskim. Analiza prawnoporównawcza z uwzględnieniem aspektu konstytucyjnego, „Studia Prawnicze” 2003/1.
Oplustil K., Sas M., Działania w porozumieniu (acting in concert) a wykonywanie praw korporacyjnych w spółkach publicznych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015/5.
Puchalski A., Funkcje i konstrukcja prawna wezwań do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji spółki publicznej w prawie polskim i europejskim, Warszawa 2016.
Radwan A., Ius dissidentium. Granice konsensusu korporacyjnego i władzy większości w spółkach kapitałowych, Warszawa 2016.
Sójka T., Obowiązki informacyjne spółek publicznych i odpowiedzialność cywilna za ich naruszenie, Warszawa 2008.
Sójka T., Umowa objęcia akcji, Warszawa 2012.
dr hab. Andrzej Szlęzak
profesor Uniwersytetu SWPS oraz of counsel w kancelarii Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4281-2966).
Umowa indemnizacyjna – konstrukcja i wątpliwości
Umowy indemnizacyjne (contractual indemnities), tj. porozumienia zobowiązujące umownie do naprawienia szkody, są konstrukcjami prawnymi o rodowodzie anglo-amerykańskim, których recepcja na grunt krajowy skłania do refleksji nad jej prawidłowością i celowością, a szerzej – nad tym, czy umowy takie oferują podmiotom przez nie chronionym więcej niż umowy gwarancji. Zdaniem autora – nie oferują; co więcej, ograniczenia wynikające z odszkodowawczego charakteru umów indemnizacyjnych powodują, że to, co byłoby możliwe do osiągnięcia przez zastosowanie umowy gwarancji, będzie niedostępne, gdy zainteresowani posłużą się umową indemnizacyjną.
Słowa kluczowe: prawo cywilne, zobowiązania, umowa indemnizacyjna, umowa gwarancji, representations & warranties
dr hab. Andrzej Szlęzak
The author is a professor of the SWPS University, Poland, and an Of Counsel at Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak law firm
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4281-2966).
Contractual Indemnities – Structure and Doubts
Contractual indemnities, i.e. the agreements obligating contractually to redress damage, are legal constructs of Anglo-American origin, whose reception to a domestic forum invites thoughts about the correctness and suitability of such reception, or wider – whether such agreements offer to the entities to be protected thereby more than guaranty contracts could offer. In the author’s opinion – they do not; moreover, the limitations inherent in the compensatory nature of contractual indemnities cause that what could be achievable through the application of a guaranty contract is not available when the interested parties make use of an indemnity contract.
Keywords: civil law, obligations, indemnity contract, guaranty contract, representations & warranties
Bibliografia/References
Courtney W., Contractual Indemnities [w:] Hart Studies in Private Law, t. 12, Oregon 2014.
Jastrzębski J., Umowa gwarancyjna, Warszawa 2021.
Kaliński M. [w:] System Prawa Prywatnego, red. nacz. Z. Radwański, t. 6, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. A. Olejniczak, Warszawa 2023.
Machnikowski P. [w:] Zobowiązania, t. 1, Przepisy ogólne i powiązane przepisy Księgi I KC. Komentarz, red. P. Machnikowski, Warszawa 2022.
Mazur P., Szlęzak A., The Reception of Anglo-American Contractual Standards in Selected Droit Civil Systems, German and Polish Examples, „Loyola of Los Angeles International & Comparative Law Review” 2024/2.
Szlęzak A., Kodeksowe umowy gwarancyjne z udziałem osoby trzeciej (art. 391 i 392 KC), Warszawa 2021.
Szlęzak A., Umowa gwarancyjna – na marginesie monografii Jacka Jastrzębskiego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2022/8.
Szlęzak A., Umowa gwarancji de lege ferenda, „Państwo i Prawo” 2025/7.
Szlęzak A., Zastrzeżenie gwarancyjne a odpowiedzialność ex contractu, „Przegląd Prawa Handlowego” 2025/8.
dr Michał Pyka
Uniwersytet Jagielloński, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Prawa Gospodarczego Prywatnego; adiunkt; radca prawny
(ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4641-6987).
Ochrona wspólników mniejszościowych oraz wierzycieli w połączeniu spółek bez przyznania udziałów albo akcji spółki przejmującej
Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych z 16.08.2023 r. wprowadziła do polskiego porządku prawa spółek handlowych nowy typ połączenia spółek, tj. połączenie bez przyznania udziałów albo akcji spółki przejmującej (zob. art. 5151 i 516 § 61 k.s.h.). Nowelizacja stanowi implementację art. 119 pkt 2 lit. d oraz art. 132 ust. 1 dyrektywy 2017/1132. Cechą wyróżniającą nowy typ połączenia spółek stały się liczne uproszczenia proceduralne, dzięki którym może ono stać się atrakcyjnym sposobem reorganizacji grup spółek. Elementem wpływającym na atrakcyjność połączenia bez przyznania udziałów albo akcji spółki przejmującej jest również możliwość stosowania tego połączenia w grupach spółek z udziałem wyłącznie podmiotów krajowych, a nie tylko w połączeniach transgranicznych. Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o to, czy zasygnalizowana w tym miejscu atrakcyjność połączenia bez przyznania udziałów albo akcji spółki przejmującej nie została osiągnięta kosztem interesów wspólników mniejszościowych oraz wierzycieli spółek tworzących grupy spółek, w ramach których połączenie to miałoby zostać przeprowadzane. W celu odpowiedzi na to pytanie niniejszy artykuł podejmuje w pierwszej kolejności próbę określenia istoty połączenia spółek bez przyznania udziałów albo akcji spółki przejmującej, co przekłada się na sformułowanie propozycji nazwy tego typu połączenia spółek. W dalszej kolejności w artykule została podjęta próba oceny wybranych aspektów regulacji prawnej połączenia bez przyznania udziałów albo akcji spółki przejmującej związanych z ochroną wspólników mniejszościowych oraz wierzycieli.
Słowa kluczowe: łączenie się spółek, połączenie horyzontalne (siostrzane), połączenie side-stream, połączenie transgraniczne, reorganizacja spółek, ochrona interesów wierzycieli, ochrona interesów wspólników mniejszościowych
dr Michał Pyka
Jagiellonian University in Cracow, Faculty of Law and Administration, Department of Private Commercial Law, Cracow, Poland; associate professor; attorney-at-law (ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4641-6987).
Protection of Minority Shareholders and Creditors in a Merger of Companies Without the Allocation of Shares to the Acquiring Company
The amendment to the Code of Commercial Companies of 16 August 2023 introduced a new type of merger into Polish commercial law, i.e., a merger without allocation of shares to the acquiring company (Article 5151 and Article 516(6) of the Code of Commercial Companies). The amendment implements Article 119(2)(d) and Article 132(1) of Directive 2017/1132. A distinctive feature of the new type of merger is its numerous procedural simplifications, which can make it an attractive method for reorganizing groups of companies. Another element which makes this merger more attractive is the possibility of using it in groups of companies that involve solely domestic entities, and not only in cross-border mergers. The article attempts to answer the question of whether the attractiveness of a merger without allocation of shares to the acquiring company was achieved at the expense of the interests of minority shareholders and creditors of the companies from the groups of companies within which such mergers are to be carried out. To answer this question, the article first attempts to define the essence of the merger of companies without allocation of shares to the acquiring company, which translates into a suggestion of a name for this type of merger. Next, it assesses selected aspects of the merger without allocation of shares to the acquiring company related to the protection of minority shareholders and creditors.
Keywords: merger of companies, horizontal (sister) merger, side-stream merger, cross-border merger, reorganization of companies, protection of creditors’ interests, protection of minority shareholders’ interests
Bibliografia/References
Dumkiewicz M., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2024.
Jerzmanowski J., Nowy mechanizm ochrony wierzycieli w połączeniach spółek typu side-stream, „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe” 2024/3.
Jerzmanowski J., Wewnątrzkrajowe połączenia spółek kapitałowych typu side-stream, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2024/9.
Jerzmanowski J. [w:] Kodeks spółek handlowych, t. 2, Komentarz. Art. 301–633, red. R. Wrzecionek, Legalis 2025.
Kidyba A., Komentarz aktualizowany do art. 301–633 Kodeksu spółek handlowych, LEX 2025.
Kuklo M., Skrodzki K. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Legalis 2024.
Majkowski W., Pływacz R., Tokarski B., Neutralność podatkowa połączeń horyzontalnych bezemisyjnych – rozważania na tle nowych wyroków sądów administracyjnych, „Przegląd Podatkowy” 2024/10.
Miczek Z. [w:] Kodeks spółek handlowych. Krajowe i transgraniczne transformacje podmiotowe spółek prawa handlowego. Nowelizacja z 16.8.2023 r., red. R. Adamus, B. Groele, Legalis 2024.
Mucha A., Ochrona wierzycieli w przypadku transgranicznego przeniesienia siedziby polskiej spółki kapitałowej do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2017/1.
Olszak K. [w:] Kodeks spółek handlowych. Łączenie, podział i przekształcanie spółek. Komentarz, red. M. Michalski, M. Kożuchowski, Warszawa 2024.
Oplustil K., Połączenie horyzontalne („siostrzane”) jako nowy uproszczony tryb połączenia spółek kapitałowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2024/1.
Oplustil K., Transgraniczne reorganizacje spółek (łączenie, podział i przekształcenie) w prawie unijnym i polskim, Warszawa 2024.
Oplustil K. [w:] J. Bieniak, M. Bieniak i in., Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Legalis 2024.
Oplustil K., Mucha A., Transgraniczne reorganizacje spółek w świetle unijnej dyrektywy 2019/2121, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2020/3.
Pinior P., Żaba M. [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. P. Pinior, J.A. Strzępka, Legalis 2024.
Bartłomiej Małkiewicz
aplikant adwokacki
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9439-9336).
Rejestr organizatorów turystyki jako element regulacji działalności gospodarczej w turystyce
Celem niniejszego opracowania jest umiejscowienie rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych w polskim systemie prawnym, a także analiza konstytucyjnych i ustawowych podstaw jego utworzenia i funkcjonowania. Analiza ta obejmuje także ujęcie wyżej wymienionego rejestru jako przejawu reglamentacji działalności gospodarczej. Przeanalizowane zostały zakresy pojęć „imprezy turystyczne” i „usługi turystyczne”. Usługi turystyczne podzielono na główne i akcesoryjne. W artykule opisano także wybrane zagadnienia praktyczne dotyczące funkcjonowania rejestru wraz ze wskazaniem, jak uprawnienia organów administracji publicznej dotyczące kontroli przedsiębiorców turystycznych wpływają na kształt i pozycję rejestru w zapewnianiu bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.
Słowa kluczowe: reglamentacja działalności gospodarczej, turystyka, konstytucja turystyki, usługi turystyczne, impreza turystyczna
Bartłomiej Małkiewicz
trainee advocate, Poland
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9439-9336).
The Register of Tour Operators as an Element of Regulation of Business Activity in Tourism
This study aims to locate the register of tour operators and entrepreneurs facilitating the purchase of combined tourist services in the Polish legal system, as well as to analyse the constitutional and statutory grounds for its establishment and functioning. This analysis includes also a view of the abovementioned register as a manifestation of state control of business activity. The scopes of the notions of package tour and tourist services are analysed. Tourist services are divided into principal and auxiliary ones. The article also describes selected practical issues concerning the way the register functions, with an indication how the powers of public administration authorities relating to inspecting tourist entrepreneurs influence the shape and position of the register in ensuring safety of business transactions.
Keywords: state control of business activity, tourism, constitution for tourism, tourist services, package tour
Bibliografia/References
Biliński M., Żurawik A. [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 8A, Publiczne prawo gospodarcze, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2018.
Chaba D., Reglamentacja jako funkcja państwa, Kraków 2018.
Długosz T., Społeczna gospodarka rynkowa jako kryterium organizacji gospodarki, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2017, t. 37.
Horubski K. [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2019.
Kozieł G., Prawo przedsiębiorców [w:] Prawo przedsiębiorców. Przepisy wprowadzające do Konstytucji Biznesu. Komentarz, red. G. Kozieł, Warszawa 2019.
Królikowski M. [w:] System Prawa Medycznego, t. 6, Odpowiedzialność publicznoprawna, red. A. Barczak-Oplustil, T. Sroka, Warszawa 2023.
Kurzępa B., Prawnokarne aspekty ustaw regulujących rynek usług turystycznych, „Prokuratura i Prawo” 2020/4–5.
Maciąg K., Ochrona podróżnego na tle ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych oraz ustawy o usługach turystycznych – analiza porównawcza, „internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” 2018/4.
Stelmach M., Zakup wycieczek dla pracowników. Usługi turystyki świadczone przez pracodawcę, „Doradztwo Podatkowe. Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2020/3.
Wojtczak D.E., Podejmowanie działalności gospodarczej w obszarze usług turystycznych w świetle wolności gospodarczej, „internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny” 2018/4.
Wołoszyn-Cichocka A. [w:] M. Zdyb, G. Lubeńczuk, A. Wołoszyn-Cichocka, Prawo przedsiębiorców. Komentarz, Warszawa 2019.
dr hab. Marcin J. Menkes, prof. SGH
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Katedra Prawa Gospodarczego; Vrije Universiteit Brussel; członek International Law Association oraz ISDS Academic Forum; adwokat (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3333-1274).
Artykuł przedstawia wyniki analizy orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego skarg o stwierdzenie nieważności unijnych sankcji gospodarczych nałożonych na podmioty rosyjskie. Po przedstawieniu ogólnych kwestii jurysdykcyjnych i dopuszczalności takich skarg, głównym przedmiotem badania jest analiza legalności sankcji w świetle zarzutów naruszenia praw i wolności podstawowych osoby objętej sankcjami. W artykule uwypuklono szczególne wyzwanie, przed którym stoi Trybunał, oceniając legalność sankcji znajdujących się na pograniczu prawa unijnego oraz polityki zagranicznej, balansując między szeroką swobodą oceny Rady a koniecznością poszanowania praworządności i praw podstawowych. Wnioski z analizy wykraczają poza kontekst wojny rosyjsko-ukraińskiej, stanowiąc wskazówkę zarówno dla Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, jak i dla osób prywatnych (przedsiębiorców) mierzących się z wyzwaniami compliance sankcyjnego.
Słowa kluczowe: sankcje handlowe, sankcje finansowe, zamrożenie aktywów, Karta praw podstawowych UE, obowiązek uzasadnienia, błąd w ocenie, zasada proporcjonalności, swoboda uznania, prawo do obrony
dr hab. Marcin J. Menkes, Warsaw School of Economics professor
Warsaw School of Economics, Department of Commercial Law, Warsaw, Poland; Vrije Universiteit Brussel, Belgium; member of the International Law Association and ISDS Academic Forum; advocate
(ORCID: https://orcid.org/0000-0002-3333-1274).
Actions for the Annulment of EU Economic Sanctions: Lessons from the Case Law of the Court of Justice of the European Union in Russian Cases
The article presents the results of an analysis of the case law of the Court of Justice of the European Union concerning actions for annulment of EU economic sanctions imposed on Russian entities. Following a discussion of general jurisdictional issues and the admissibility of such actions, the study primarily focuses on examining the legality of sanctions in light of the alleged violation of fundamental rights and freedoms of the sanctioned person. The article highlights the particular challenge the Union Courts faces in assessing the legality of sanctions, which operate at the intersection of European Union law and foreign policy, requiring a balance between the Council’s broad margin of appreciation and the imperative to respect the rule of law and fundamental rights. The conclusions of the article extend beyond the context of the Russian-Ukrainian war, providing guidance both for the European Union and its Member States, as well as for individuals (businesses) facing the challenges of sanctions compliance.
Keywords: economic sanctions, financial sanctions, asset freeze, EU Charter of Fundamental Rights, duty to state reason, error of judgment, principle of proportionality, margin of appreciation, right to defence
Bibliografia/References
Doxey M., Economic Sanctions i International Enforcement, London 1980.
Forlati Picchio L., Sicilianos L.A., Les sanctions économiques en droit international/Economic Sanctions in International Law, Leiden-Boston 2004.
Gruszczyński Ł., Menkes M.J., Legality of the EU Trade Sanctions Imposed on the Russian Federation Under WTO Law [w:] The Case of Crimea’s Annexation under International Law, red. W. Czapliński, S. Dębski, R. Tarnogórski, K. Wierczyńska, Warsaw 2017.
Kijewski L., On Shaky Grounds. The Secret Slipshod Evidence the EU Uses to Sanction Russian Oligarchs, 21.09.2024, https://www.politico.eu/article/shaky-grounds-secret-slipshod-evidence-eu-use-sanction-russia-oligarchs/ (dostęp: 7.01.2026 r.).
Legal confusion in Germany as Frankfurt prosecutors investigate Russian tycoon Usmanov based on claims rejected by Cologne prosecutors, 27.06.2024, https://www.intellinews.com/exclusive-legal-confusion-in-germany-as-frankfurt-prosecutors-investigate-russian-tycoon-usmanov-based-on-claims-rejected-by-cologne-prosecutors-329841/ (dostęp: 7.01.2026 r.).
Lenaerts K., van Nuffel P. [w:] EU Constitutional Law, red. T. Corthaut, Oxford 2021.
Menkes M.J., Stosowanie sankcji gospodarczych: analiza prawnomiędzynarodowa, Toruń 2011.
Miadzvetskaya Y., EU sanctions decision-making in times of war: Procedural changes and rise of the Commission, „Maastricht Journal of European and Comparative Law” 2025/3.
Morris S. (red.), Economic Sanctions under International Law: Trade Continuity with Special Purpose Vehicles, London–New York 2025.
O’Donnell J., Europe to hand billions in frozen Russian cash to Western investors, sources say, 2.05.2025, https://www.reuters.com/business/finance/europe-hand-billions-frozen-russian-cash-western-investors-sources--say-2025-05-02/ (dostęp: 7.01.2026 r.).
Self-righteousness weakens the European success story, https://www.gisreportsonline.com/r/rule-of-law-eu/ (dostęp: 7.01.2026 r.).