5 btw-vragen over zakelijke kosten, privégebruik en aftrek

4. Wat zijn de btw-gevolgen van een inkoopkorting of omzetbonus?

"Bij een korting achteraf op eerdere leveringen of diensten wordt de vergoeding voor die eerdere prestaties verminderd. De btw volgt dan in beginsel het tarief en de btw-behandeling van de oorspronkelijke prestaties. Een echte omzetbonus of afnamevergoeding kan daarentegen kwalificeren als een afzonderlijke dienst van de afnemer aan de leverancier. In dat geval moet afzonderlijk worden beoordeeld wie aan wie presteert, waar de dienst belast is en welk btw-tarief of welke btw-regel van toepassing is. In een binnenlandse situatie zal vaak 21% btw aan de orde zijn, maar dat is niet in alle gevallen automatisch zo.

Neem bijvoorbeeld een klant die in een jaar veel bij je heeft gekocht, waarvoor je hem achteraf 10% korting geeft over alles wat hij dat jaar heeft afgenomen. Deze afnamekorting reken je af met een creditfactuur, waarop alle debetfactuurnummers staan waarop de korting betrekking heeft. Heb je dat jaar twaalf keer gefactureerd, dan zet je dus twaalf factuurnummers op de creditfactuur. Het btw-tarief op de creditfactuur is steeds gelijk aan dat van de onderliggende facturen: gaat het bijvoorbeeld om mineraalwater met 9% btw, dan hanteer je ook 9% op de creditfactuur.

Daartegenover staat een afname- (of omzet-)bonus, en dat is voor de btw heel wat anders. Een echte omzetbonus is eigenlijk een afnamevergoeding, omdat de klant zo vriendelijk is geweest om bij jou te kopen, geef je hem/haar een bonus. Dat is een dienst, en die kan nooit worden afgerekend met een creditfactuur. Waar de inkoopkorting dus via een creditfactuur van jou als leverancier loopt, loopt de omzetbonus de andere kant op. Namelijk via een factuur die de klant aan jou uitreikt, of via self-billing, waarbij jij als leverancier die factuur namens de klant opmaakt. Omdat het om een dienst gaat, geldt in een binnenlandse situatie meestal het btw-tarief van 21%. Kies je voor self-billing, dan moeten daar wel vooraf afspraken over zijn gemaakt met de klant, en moet de factuur voldoen aan dezelfde eisen als een gewone factuur (denk aan naam en btw-nummer van de klant, een duidelijke omschrijving van de dienst en het juiste btw-tarief).

Tot slot: bij concerns met meerdere (binnen- of buitenlandse) groepsmaatschappijen kan een prijsaanpassing tussen concernonderdelen ter correctie van de winstmarge (transfer pricing) ook btw-gevolgen hebben. Voor de meeste zelfstandige ondernemers speelt dit dus niet, maar zodra er gelieerde vennootschappen bij betrokken zijn, is het wel relevant om in de gaten te houden. Het Europese Hof van Justitie oordeelde hier recent over, onder meer in de zaken Arcomet en Stellantis Portugal. Is er een aanwijsbare dienst tegenover de correctie, zoals management- of ondersteuningsdiensten, dan is btw verschuldigd. Gaat het puur om het bijstellen van de winstmarge zonder duidelijke tegenprestatie, dan blijft de correctie onder voorwaarden buiten de btw."

5. Wat zijn de gevolgen voor btw-aftrek bij een werkkamer in een privéwoning?

“Bij een privéwoning met werkkamer moet voor de btw worden beoordeeld in hoeverre de bouw-, verbouwings- en gebruikskosten toerekenbaar zijn aan de btw-belaste ondernemersactiviteiten. De btw op het privédeel is niet aftrekbaar. De omvang van de aftrek moet vervolgens worden gebaseerd op het werkelijke gebruik van de woning voor btw-belaste ondernemersactiviteiten. In de praktijk wordt hierbij vaak aangesloten bij de verhouding in vierkante meters, en dat is doorgaans een praktisch en werkbaar uitgangspunt. Echter is deze m²-verhouding niet in alle gevallen automatisch doorslaggevend. Blijkt het werkelijke gebruik ergens anders op te wijzen, dan moet daarbij worden aangesloten. Op het privédeel van de woning bestaat sowieso geen recht op aftrek.
Voor een onroerende zaak geldt een herzieningstermijn van tien jaar. Dit is het jaar van ingebruikneming plus de negen daaropvolgende boekjaren. Stopt het btw-belaste gebruik van de werkkamer, of wordt de werkkamer in de toekomst ook deels voor btw-vrijgestelde prestaties of privé gebruikt. Dan dient binnen deze termijn een btw-correctie plaats te vinden (herziening).

Sinds 1 januari 2026 is hier iets bijgekomen om rekening mee te houden. Namelijk voor kostbare investeringsdiensten aan de woning van € 30.000 of meer (exclusief btw) geldt sindsdien een eigen herzieningstermijn van vijf jaar (het jaar van ingebruikname plus vier daaropvolgende jaren). Laat je bijvoorbeeld voor meer dan € 30.000 verbouwen om de werkkamer te realiseren, dan moet je dus niet alleen de hoofdregeling voor de woning zelf in de gaten houden, maar ook deze aparte termijn voor de investeringsdienst.
Daarnaast bestaat de situatie waarin een werkruimte wordt verhuurd aan de eigen bv. Dat is een andere situatie, en aftrek leidt daar vaak tot discussie met de Belastingdienst. Bij verhuur van een werkruimte aan de eigen bv moet aannemelijk worden gemaakt dat er een voldoende rechtstreeks en onmiddellijk verband bestaat tussen de gemaakte bouwkosten en de btw-belaste verhuur. Volgens de Belastingdienst is het enkel vooraf aangaan van een huurovereenkomst niet voldoende. Recente rechtspraak laat overigens zien dat beperkt privégebruik van de werkkamer niet automatisch in de weg staat aan deze aftrek, zolang het geheel maar hoofdzakelijk zakelijk wordt gebruikt. Tegen deze uitspraak loopt echter nog een procedure, dus definitieve zekerheid hierover is er nog niet. Ontbreekt het rechtstreekse verband, dan kan de aan de verhuur toe te rekenen btw niet in aftrek worden gebracht. De Belastingdienst toetst dit kritisch."

Meer lezen (over btw)?

Regelmatig informeren we jou over verschillende (btw)thema's, zoals hoe jij extra makkelijk btw-aangifte doet vanuit Twinfield Boekhouden of 10 tips voor de btw-aangifte en dropshipping.