Jeszcze niedawno w przedszkolach miejsc było za mało, uczniów w klasach za dużo, rodzice walczyli o szkołę pierwszego wyboru, a samorządy szukały nieruchomości pod nowe placówki. Dziś w wielu gminach coraz częściej słychać pytania: „Co zrobić z miejscami, których nikt nie zajmuje?”, „Czy likwidacja to jedyne rozwiązanie?”.
Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/7-8
Skutki niżu demograficznego widać w rekrutacji do przedszkoli, zmniejszającej się liczbie oddziałów, reorganizacji sieci szkół oraz rosnącej presji na utrzymanie małych placówek. Skala i tempo zjawiska są zróżnicowane terytorialnie: w dużych miastach spadek liczby dzieci najszybciej widoczny jest w dzielnicach centralnych, podczas gdy na obrzeżach presja inwestycyjna może nadal utrzymywać wysokie zapotrzebowanie na miejsca w placówkach oświatowych. W miastach średnich problemem staje się przewymiarowana infrastruktura, natomiast na terenach wiejskich i w małych gminach wyzwaniem pozostaje utrzymanie szkół przy bardzo niskiej liczbie uczniów.
Prognozy wskazują, że do 2035 r. liczba uczniów podstawówek może zmniejszyć się o ok. 15–20%, przy czym skutki będą rozłożone nierównomiernie: najsilniej odczują to małe miasta i obszary peryferyjne, szczególnie w regionach dotkniętych odpływem młodych mieszkańców, co może prowadzić do dalszego spadku liczebności oddziałów szkolnych.
– To wymaga innego podejścia systemowego niż dotychczas. Nie wystarczy mówić o likwidacji placówek czy oszczędnościach. Trzeba mówić o adaptacji, planowaniu, zmianie funkcji budynków, specjalnych potrzebach edukacyjnych, małych szkołach jako centrach lokalnych społeczności, szkołach społecznych, w których rozwój angażują się lokalne społeczności i o tym, jak nie zmarnować infrastruktury, która przez lata była budowana z myślą o rosnącej liczbie dzieci – przekonuje Elżbieta Dziuda-Kampa, dyrektorka Społecznej Szkoły Podstawowej im. ks. Jana Twardowskiego w Mechnicy, placówki, której 25 lat temu groziła likwidacja.
Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html