Kontrola orzeczeń Sądu dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości – implikacje krajowe w sprawach podatkowychdr hab. Beata Rogowska-Rajda
Uniwersytet Warszawski.
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3879-3440
Kontrola orzeczeń Sądu dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości – implikacje krajowe w sprawach podatkowych
W dniu 1.09.2024 r. – na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2019 z 11.04.2024 r. zmieniającego Protokół nr 3 w sprawie statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – dalej rozporządzenie 2024/2019 – weszła w życie zmiana statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dotyczy ona jednej z kluczowych kompetencji TSUE – interpretacji i badania zgodności przepisów prawa wtórnego z prawem pierwotnym UE na wniosek sądów krajowych państw członkowskich w ramach procedury pytań prejudycjalnych. Sąd, wchodzący w skład TSUE, został wyposażony w dotychczasowe kompetencje TS do rozpatrywania pytań prejudycjalnych w sześciu wybranych obszarach. Orzeczenia Sądu – w założeniach reformy – są ostateczne. Tylko w wyjątkowych przypadkach, w sytuacji zaistnienia poważnego ryzyka dla jednolitości lub spójności prawa UE, jest możliwa rewizja tych orzeczeń przez TS. Niniejszy artykuł jest próbą usystematyzowania konsekwencji prawnych uruchomienia wskazanego – wyjątkowego – trybu kontroli orzeczenia Sądu przez TS z perspektywy zarówno organów podatkowych, jak i podatników.
Słowa kluczowe: TSUE, wyroki Sądu, wyroki Trybunału, reforma TSUE, szczególny tryb kontroli orzeczeń Sądu wydawanych w trybie prejudycjalnym, naruszenie jedności i spójności prawa Unii, wznowienie postępowania, żądanie zwrotu nadpłaty
dr hab. Beata Rogowska-Rajda
University of Warsaw, Poland.
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3879-3440
Review of the General Court’s Decisions by the Court of Justice. National Implications in Tax Matters
On 1 September 2024, an amendment to the Statute of the Court of Justice of the European Union entered into force on the basis of Regulation (EU, Euratom) 2024/2019 of the European Parliament and of the Council of 11 April 2024 amending Protocol No 3 on the Statute of the Court of Justice of the European Union. The amendment concerns one of the key competences of the CJEU – to interpret and examine the compatibility of secondary law with primary EU law at the request of national courts of the Member States in the procedure of referrals for preliminary rulings. The General Court, which is part of the CJEU, has been vested with the CJ’s previous competences to examine referrals for preliminary rulings in six selected areas. As assumed in the reform, the decisions of the General Court are final. Only in exceptional cases, in the event of a serious risk to the unity or consistency of EU law, is it possible for these decisions to be reviewed by the CJ. This article attempts to systematize the legal consequences of the activation of the aforementioned – exceptional – procedure for review of the General Court’s judgment by the CJ from the perspective of both tax authorities and taxpayers.
Keywords: CJEU, judgments of the General Court, judgments of the Court of Justice, reform of the CJEU, special review procedure for judgments of the General Court issued in the preliminary ruling procedure, breach of the unity and consistency of EU law, reopening of proceedings, request for overpayment refund
Bibliografia / References
Barcik J., Wpływ reformy Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na wnoszenie pytań prejudycjalnych przez sądy polskie, „Przegląd Sądowy” 2025/6
Dauter B. [w:] S. Babiarz, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, B. Dauter, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2019
Dąbrowska-Kłosińska P., Skutki wyroków prejudycjalnych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w postępowaniu przed sądami krajowymi w świetle orzecznictwa Trybunału i prawa Unii Europejskiej [w:] Zapewnienie efektywności orzeczeń sądów międzynarodowych w polskim porządku prawnym, red. A. Wróbel, Warszawa 2011
Dąbrowska-Kłosińska P., Skutki wyroków prejudycjalnych TS w postępowaniu przed sądami krajowymi w świetle orzecznictwa i Traktatu z Lizbony, „Europejski Przegląd Sądowy” 2010/12
Dominik-Ogińska D., Koncewicz T.T., Orzeczenie wstępne Trybunału Sprawiedliwości jako prejudykat w postępowaniu podatkowym, „Palestra” 2014/10
Korzan K., Skutki orzeczeń rozstrzygających sprawę co do istoty (prawomocność, wykonalność i skuteczność), „Rejent” 2005/4
Kowalik-Bańczyk K., Zasada kompetencji powierzonych i kategorie kompetencji [w:] System Prawa Unii Europejskiej, t. 1, Podstawy i źródła prawa Unii Europejskiej, red. S. Biernat, Warszawa 2020
Marcisz P., Koncepcja tworzenia prawa przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Warszawa 2015
Marcisz P., Skuteczność i moc wiążąca prawa orzeczniczego [w:] System Prawa Unii Europejskiej, t. 1, Podstawy i źródła prawa Unii Europejskiej, red. S. Biernat, Warszawa 2020
Morawski L., Zasady wykładni prawa, Toruń 2010
Ordynacja podatkowa. Komentarz, t. 2, Procedury podatkowe. Art. 120–344, red. L. Etel, Warszawa 2022
Pollicino O. [w:] The National Judicial Treatment of the ECHR and EU Laws: A Comparative Constitutional Perspective, ed. G. Martinico, O. Pollicino, Groningen 2010
Porchia O., A View from the General Court. The Reform for the Transfer of Competence for Preliminary Rulings to the General Court: Issues Concerning Its Implementation, „European Papers – A Journal on Law and Integration” 2025, Vol. 10, No. 2
Prejs E., Kiedy sąd krajowy ma obowiązek zadać pytanie prejudycjalne do TSUE? Kilka refleksji na temat praktyki zadawania pytań prejudycjalnych w sprawach podatkowych i ochrony praw jednostki, „Przegląd Podatkowy” 2026/5
Rezki L., A View from the Court of Justice. Some Considerations About the Transfer of Competence for Preliminary Rulings to the General Court: The Functioning of the Guichet Unique and a Brief Review After Nine Months of Implementation of the Reform, „European Papers – A Journal on Law and Integration” 2025, Vol. 10, No. 3
Sarmiento D., Gaps and ‘Know Unknowns’ in the Transfer of Preliminary references to the General Court, „Rivista del Contenzioso Europeo” 2025/1 (Fascicolo Speciale)
Staszczyk P., Reforma przepisów proceduralnych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (część 1): przekazanie kompetencji do rozpoznawania pytań prejudycjalnych w wybranych dziedzinach przez Sąd, „Europejski Przegląd Sądowy” 2024/10
Staszczyk P., Reforma przepisów proceduralnych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (część 2): wzmocnienie przejrzystości i efektywności, „Europejski Przegląd Sądowy” 2024/11
Szwarc-Kuczer M. [w:] Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz, t. 3, (art. 223–358), red. D. Kornobis-Romanowska, J. Łacny, A. Wróbel, Warszawa 2012
Tridimas T., Op-Ed: „Breaking with Tradition: Preliminary Reference Reform and the New Judicial Architecture”, https://eulawlive.com/op-ed-breaking-with-tradition-preliminary-referencereform-and-the-new-judicial-architecture/ (dostęp: 17.07.2026 r.)
Wattel P. J., The Transfer of Preliminary Ruling Jurisdiction to the General Court of the EU [w:] G. Kofler i in., Recent Developments in Value Added Tax 2023, Linde Verlag 2024
Wróbel A., Skuteczna ochrona prawna w UE [w:] System Prawa Unii Europejskiej, t. 5, Ochrona prawna, red. N. Półtorak, Warszawa 2025
Bartłomiej Kozak
Szkoła Doktorska Nauk Społecznych Uniwersytetu Jagiellońskiego (program doktorski w zakresie nauk prawnych; dziedzina nauk społecznych, dyscyplina nauki prawne).
ORCID: https://orcid.org/0009-0003-0097-8949
Cywilnoprawna i podatkowa kwalifikacja dobrowolnych wpłat internetowych (donejtów)
Wokół opodatkowania tzw. donejtów, czyli dobrowolnych wpłat przekazywanych twórcom internetowym przez odbiorców ich treści, narosła linia interpretacyjna organów podatkowych, w której odmawia się anonimowej wpłacie charakteru darowizny, twierdząc, że bez znajomości imienia i nazwiska wpłacającego nie sposób wskazać, kto w istocie jest darczyńcą. Artykuł broni tezy przeciwnej, a zarazem ogólniejszej: „donejt” nie jest kategorią normatywną, wobec czego każdą wpłatę należy zakwalifikować odrębnie, odwołując się do prawa cywilnego, a skutek podatkowy wynika dopiero z tej kwalifikacji. Na tej podstawie autor proponuje czteroelementowy podział donejtów (czysta darowizna, darowizna z poleceniem, negotium mixtum cum donatione, odpłatne świadczenie usług) i wykazuje, że wspólnym mianownikiem błędów organów jest mieszanie wymogów dowodowych i formalnych prawa podatkowego z cywilnoprawnymi przesłankami darowizny. Autonomia prawa podatkowego przysługuje ustawodawcy, a nie organom stosującym prawo.
Słowa kluczowe: darowizna, podatek od spadków i darowizn, autonomia prawa podatkowego, donejty, wykładnia oświadczeń woli, negotium mixtum cum donatione
Bartłomiej Kozak
Doctoral School of Social Sciences of the Jagiellonian University in Krakow, Poland (legal sciences doctoral programme; field of social sciencs, discipline of legal sciences).
ORCID: https://orcid.org/0009-0003-0097-8949
Civil-Law and Tax Qualification of Voluntary Online Payments to Internet Creators
This article addresses the tax treatment of donations (Polish name: donejty) – voluntary payments made to Internet creators by the recipients of their content. Tax authorities have developed an interpretive line denying such anonymous payments the character of a gift, arguing that a donor who is not identifiable by name cannot be a donor at all. The article defends the opposite, and more general, thesis: a donejt-type donation is not a normative category. Each payment must therefore be classified separately by reference to civil law, and its tax consequences follow only from that classification. On this basis the author proposes a fourfold typology of such donations: pure gift, gift with an instruction (donatio sub modo), negotium mixtum cum donatione, and paid provision of services – and shows that the common denominator of the authorities’ errors is the conflation of the evidentiary and formal requirements of tax law with the civil-law prerequisites of a gift. The autonomy of tax law is what the legislator benefits from, rather than the authorities that apply it.
Keywords: gift, inheritance and gift tax, autonomy of tax law, donejty (online donations), interpretation of declarations of intent, negotium mixtum cum donatione
Bibliografia / References
Babiarz S., Spadek i darowizna w prawie cywilnym i podatkowym, Warszawa 2019
Bączyk M., Stecki L., Darowizna [w:] System Prawa Prywatnego, t. 7, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, red. J. Rajski, Warszawa 2018
Bogucki S., Borszowski P. [w:] Podatek od spadków i darowizn. Komentarz, red. S. Bogucki, Warszawa 2026
Bogucki S., Szczygieł J., Polecenie darczyńcy jako ciężar zmniejszający podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn [w:] Prawo podatkowe w systemie prawa. Międzygałęziowe związki norm i instytucji prawnych, red. A. Kaźmierczyk, A. Franczak, Warszawa 2019
Brzeziński B., Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008
Brzeziński B., Prawo podatkowe a prawo cywilne, „Toruński Rocznik Podatkowy” 2008
Brzeziński B., Teoretyczne aspekty systemowej odrębności prawa podatkowego i jego relacji z normami innych dziedzin prawa [w:] Prawo podatkowe w systemie prawa. Międzygałęziowe związki norm i instytucji prawnych, red. A. Kaźmierczyk, A. Franczak, Warszawa 2019
Brzeziński B., Wykładnia prawa podatkowego. Zagadnienia filozofii, teorii i praktyki, Warszawa 2026
Czachórski W., Podstawowe elementy darowizny i jej odwołania, „Nowe Prawo” 1968/1
Dauter B. [w:] S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2024
Gawlik B., Umowy mieszane. Konstrukcja i ocena prawna, „Palestra” 1974/5
Gawlik Z. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3, Zobowiązania – część szczególna, red. A. Kidyba, LEX/el. 2014
Goettel A., Podatek od spadków i darowizn [w:] Instytucje prawa cywilnego w konstrukcji prawnej podatków, red. M. Goettel, M. Lemonnier, Warszawa 2011
Goettel M., Goettel A., Prawo cywilne a prawo podatkowe [w:] Instytucje prawa cywilnego w konstrukcji prawnej podatków, red. M. Goettel, M. Lemonnier, Warszawa 2011
Gołaczyński J., Umowy elektroniczne w prawie prywatnym międzynarodowym, Warszawa 2007
Gomułowicz A., Związki prawa cywilnego z prawem podatkowym, „Przegląd Podatkowy” 1996/11
Grzybowski S. [w:] System Prawa Cywilnego, t. 1, red. nacz. W. Czachórski, red. tomu S. Grzybowski, Ossolineum 1985
Gutowski M. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 2, red. M. Gutowski, Warszawa 2019
Hanusz A., W kwestii autonomii prawa podatkowego [w:] Prawo finansowe i nauka prawa finansowego na przełomie wieków, red. A. Kostecki, Kraków 2000
Hanusz A., Zasada autonomii woli stron stosunków cywilnoprawnych w świetle prawa podatkowego, „Państwo i Prawo” 1998/12
Ignatowicz J., Jeszcze o pozorności w umowach o przeniesienie własności nieruchomości, „Nowe Prawo” 1962/4
Jankowski M., Niespokojny sen twórców internetowych. Wątpliwości dotyczące opodatkowania wpływów z Patronite, „Przegląd Podatkowy” 2025/5
Kalinowski M., Granice legalności unikania opodatkowania w polskim systemie podatkowym, Toruń 2001
Karaszewski G. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. J. Ciszewski, Warszawa 2014
Karwat P., Obejście prawa podatkowego, Warszawa 2002
Karwat P. [w:] PIT. Komentarz, red. J. Glumińska-Pawlic, S. Śliwowski, A. Werner, Warszawa 2026
Kondek J.M. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda, W. Borysiak, Warszawa 2025
Kosikowski C., Autonomia prawa podatkowego – głos krytyczny, „Przegląd Podatkowy” 2006/7
Kostecki A., Podatkowy stan faktyczny [w:] Studia z zakresu polityki finansowej i prawa finansowego , red. M. Mazurkiewicz, Wrocław 1992
Krupowicz B., Uwagi na temat dopuszczalności analogicznego stosowania przepisów o darowiźnie do umowy przekazania nieruchomości, „Studenckie Prace Prawnicze, Administratywistyczne i Ekonomiczne” 2021/37
Kubista B., Opodatkowanie tzw. donejtów, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2025/3
Mastalski R., Autonomia prawa podatkowego a spójność i zupełność systemu prawa, „Przegląd Podatkowy” 2003/10
Mastalski R., Prawo podatkowe, Warszawa 2018
Mastalski R., Prawo podatkowe a gospodarka, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2005/3
Meszorer A., O przeniesieniu posiadania rzeczy darowanej przy darowiźnie rękodajnej, „Palestra” 1962/9
Morawski L., Zasady wykładni prawa, Toruń 2006
Nita A., Czynności niemogące być przedmiotem prawnie skutecznej umowy w świetle prawa podatkowego, „Przegląd Podatkowy” 2003/2
Nita A., Porozumienia w prawie podatkowym. Horyzontalne metody determinacji powinności podatkowej, Warszawa 2014
Nita A., Stosunek prawnopodatkowy. Obowiązek i zobowiązanie podatkowe, Kraków 1999
Nowacki J., Prawo publiczne – prawo prywatne, Katowice 1992
Nykiel W., Autonomia prawa podatkowego (wybrane zagadnienia) [w:] Konstytucja, ustrój, system finansowy państwa. Księga pamiątkowa ku czci prof. Natalii Gajl, Warszawa 1999
Oleszko A., Szczególne konstrukcje umowy darowizny, „Palestra” 1976/10(226)
Policiński A., Kauzalność umowy darowizny, „Nowe Prawo” 1974/2
Pyziak-Szafnicka M. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, red. M. Pyziak-Szafnicka, P. Księżak, LEX/el. 2014
Radwański Z., Machnikowski P. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 2, Prawo cywilne – część ogólna, red. Z. Radwański, A. Olejniczak, Warszawa 2019
Radwański Z., Mularski K. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 2, Prawo cywilne – część ogólna, red. Z. Radwański, A. Olejniczak, Radwański Z., Olejniczak A., Grykiel J. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 2, Prawo cywilne – część ogólna, red. Z. Radwański, A. Olejniczak, Warszawa 2019
Radzikowski K., Prawnopodatkowe skutki wadliwości czynności cywilnoprawnych. Problematyka przedmiotu opodatkowania, Warszawa 2015
Radzikowski K., Zasada autonomii prawa podatkowego w świetle związków prawa podatkowego z prawem cywilnym (na przykładzie instytucji bezpodstawnego wzbogacenia) [w:] Prawo podatkowe w systemie prawa. Międzygałęziowe związki norm i instytucji prawnych, red. A. Kaźmierczyk, A. Franczak, Warszawa 2019
Rosmarin S., Prawo podatkowe a prawo prywatne w świetle wykładni prawa, Lwów 1939
Safjan M. [w:] System Prawa Prywatnego, t. 1, Prawo cywilne – część ogólna, red. M. Safjan, Warszawa 2012
Sokołowski K.P., Darowizna z poleceniem a negotium mixtum cum donatione w praktyce notarialnej, „Rejent” 2011/4
Stecki L., Darowizna, Toruń 1998
Stecki L., Umowa darowizny, Warszawa–Poznań 1974
Szczęśniak P., Wykładnia pojęć prawa prywatnego w rekonstrukcji norm prawa podatkowego, wersja elektroniczna, UMCS
Szpunar A., O konwalidacji wadliwych czynności prawnych, „Państwo i Prawo” 2002/7
Trzaskowski R. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 4, Zobowiązania. Część szczegółowa, red. J. Gudowski, Warszawa 2017
Wójcik S., Pozorność w umowach o przeniesienie własności nieruchomości, „Nowe Prawo” 1962/4
Wójcik S., W związku z tzw. darowizną rękodajną – inaczej, „Palestra” 1962/12
Zagrobelny K. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2016
Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki, Warszawa 2017
Zirk-Sadowski M., Problem autonomii prawa podatkowego w orzecznictwie NSA, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2001/2
Sabina Dudek
Autorka jest menedżerem w Taxpoint Legal Dyrek-Orlando i Wspólnicy sp.k.
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-1410-2718
Katarzyna Knapik
Autorka jest doradcą podatkowym, partnerem w Taxpoint sp. z o.o.
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7787-5806
Dyskontowanie w Polskiej Strefie Inwestycji – spór wokół momentu poniesienia kosztu
W ostatnich latach zaistniał spór co do sposobu określania momentu poniesienia kosztu dla potrzeb dyskontowania kosztów w reżimie Polskiej Strefy Inwestycji (PSI), w szczególności w odniesieniu do inwestycji obejmujących zakup lub wytworzenie środka trwałego, zgodnie z ustawą z 10.05.2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z 27.12.2022 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji – dalej rozporządzenie lub r.w.n.i. Spór dotyczy tego, czy „dzień poniesienia kosztu” powinien być rozumiany jako dzień faktycznego obciążenia majątku inwestora PSI, tj. dzień zapłaty lub uregulowania zobowiązania (w tym zaliczki i płatności częściowych), czy też jako dzień przyjęcia środka trwałego do używania i ujęcia go w ewidencji. Zagadnienie to ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości rozliczania pomocy publicznej.
Słowa kluczowe: dyskontowanie, PSI, pomoc publiczna, zwolnienie podatkowe
Sabina Dudek
The author is a manager at Taxpoint Legal Dyrek-Orlando i Wspólnicy sp.k.,
Krakow, Poland.
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-1410-2718
Katarzyna Knapik
The author is a tax adviser, a partner at Taxpoint Sp. z o.o., Krakow, Poland.
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7787-5806
Cost Discounting in the Polish Investment Zone: Dispute over the Moment the Cost Was Incurred
In recent years, a dispute has arisen over how to determine the moment when a cost is incurred for the purpose of cost discounting in the Polish Investment Zone (Polish abbreviation: PSI) regine, in particular with regard to investments involving the purchase or construction of a fixed asset, in accordance with the Act of 10 May 2018 on Support for New Investments and the Regulation of the Council of Ministers of 27 December 2022 on Public Aid to Certain Enterprises for New Investments. The dispute concerns whether the ‘day when the cost is incurred’ should be understood as the day when the assets of the PSI investor were effectively encumbered, i.e. the date of payment or settlement of the obligation (including advances and partial payments) or the day when the given fixed assed was put into use and registered in the records. This question is essential for the proper accounting of state aid.
Keywords: discounting, PSI (Polish Investment Zone), state aid, tax exemption
Bibliografia / References
Brzeziński B., Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008
Wcisło M., Moment poniesienia kosztów inwestycji w Polskiej Strefie Inwestycji, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2022/1
Welzant K., Dyskontowanie kosztów inwestycji i wielkości pomocy publicznej [w:] Funkcjonowanie przedsiębiorstw w Specjalnej Strefie Ekonomicznej oraz Polskiej Strefie Inwestycji. Aspekty prawne, podatkowe i księgowe, red. M. Gosek, Legalis 2025
Welzant K., Rozporządzenie w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizacje nowych inwestycji. Komentarz [w:] Ustawa o wspieraniu nowych inwestycji. Komentarz, red. M. Dargas-Draganik, J. Formela, Legalis 2022
Jagoda Kondratowska-Muszyńska
Autorka jest doradcą podatkowym w Kancelarii Adwokacko-Podatkowej Henryka Dzwonkowskiego i członkiem Państwowej Komisji Egzaminacyjnej ds. Doradztwa Podatkowego IX kadencji
Centralizacja interpretacji indywidualnych w podatkach lokalnych w świetle projektu UD450
Artykuł analizuje projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej UD450 z 3.09.2026 r., przewidujący przekazanie Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych dotyczących podatków i opłat lokalnych. Przedstawiono relację tej propozycji do centralizacji publikacji interpretacji w systemie EUREKA, a także projektowane zasady udziału organów samorządowych w postępowaniu, przesłanki wniesienia przez nie skargi oraz skutki skargi dla ochrony podatnika. Szczególną uwagę poświęcono projektowanemu art. 14ma ustawy z 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa – dalej o.p. – dotyczącemu milczącej akceptacji projektu interpretacji, wnioskom obejmującym kilka gmin i przepisom przejściowym. Centralizacja może zwiększyć jednolitość wykładni i ułatwić uzyskanie interpretacji, lecz wymaga doprecyzowania gwarancji procesowych, w tym dostępu podatnika do stanowiska samorządu oraz zakresu wyłączenia ochrony po wniesieniu skargi. W ocenie autorki o powodzeniu reformy przesądzi zachowanie gwarancyjnej funkcji interpretacji indywidualnej.
Słowa kluczowe: interpretacje indywidualne, podatki lokalne, centralizacja interpretacji, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, organy samorządowe,
ochrona podatnika, projekt UD450
Jagoda Kondratowska-Muszyńska
The author is a tax adviser at Kancelaria Adwokacko-Podatkowa Henryk Dzwonkowski law and tax firm, Lodz, Poland, and member of the Polish State Examination Commission for Tax Consultancy of the 9th term
Centralization of Individual Tax Rulings on Local Taxes in the Light of UD450 Bill
This article discusses the bill to amend the Tax Ordinance No. UD450 of 3 September 2026, which provides for transfer of the competence to issue individual tax rulings on local taxes and charges to the Director of National Tax and Customs Information Office. It presents the relationship between this proposal and the centralization of the publication of such rulings in EUREKA system, as well as the proposed principles of participation of local government authorities in the procedure, the conditions for their lodging of appeals, and the consequences of an appeal on taxpayer protection. Particular attention is paid to the draft Article 14m of the Act of 29 August 1997 – Tax Ordinance, relating to tacit approval of the draft interpretation, applications covering several municipalities, and transitional provisions. Centralization is likely to boost uniformity of interpretation and facilitate obtaining them, but it is necessary to clarify the procedural safeguards, including taxpayers’ access to the local government’s position and the scope of exclusion from protection once an appeal is lodged. According to the present author, the success of the reform will depend on maintaining the guarantee function of the tax ruling.
Keywords: (individual) tax rulings, local taxes, centralization of tax rulings, Director of the National Tax and Customs Information Office, local government authorities, taxpayer protection, UD450 bill
Bibliografia / References
Brolik J., Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Warszawa 2013
Brolik J., Samorządowe interpretacje przepisów prawa podatkowego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 2015/75
Brzeziński B., Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008
Etel L., Uchwały podatkowe samorządu terytorialnego, Białystok 2004
Rogowska-Rajda B., Konsolidacja interpretacji samorządowych – naruszenie władztwa daninowego gmin czy wzmocnienie zasady pewności prawa obywateli?, „Przegląd Podatkowy” 2026/1
dr Przemysław Stolarski
Autor jest doktorem nauk prawnych, Zastępcą Naczelnika Urzędu Skarbowego w Mławie, adiunktem w Wyższej Szkole Administracji Publicznej w Ostrołęce oraz członkiem stowarzyszenia Międzynarodowego Centrum Badań Finansów Publicznych i Prawa Podatkowego przy Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1373-9440
Poprawność decyzji podatkowych jako aktów administracyjnych w kontekście pism procesowych organów KAS redagowanych w formule tzw. ulgi językowej
Od kilku co najmniej już lat można dostrzec w działalności administracji skarbowej, działającej pod szyldem Krajowej Administracji Skarbowej, skłonność do podejmowania licznych projektów mających zwiększać innowacyjność struktur organizacyjnych zajmujących się poborem podatków oraz szeroko pojętą kontrolą realizacji zobowiązań podatkowych. Działania te polegają w głównej mierze na rozwoju kanałów komunikacji zdalnej oraz automatyzacji określonych procesów, mającej usprawniać i przyspieszać czynności wykonywane w tym obszarze zarówno przez podatników, jak i przez organy KAS. Większość tego rodzaju inicjatyw u swych podstaw jest ukierunkowana na ułatwienie „podatkowej codzienności” podmiotom zobowiązanym w zmieniającej się dynamicznie rzeczywistości, wykorzystaniem dobrodziejstw postępu i rozwoju cywilizacyjnego. Choć ciężko oprzeć się wrażeniu, że wiele z nich ma swoje źródło w trendach biznesowych funkcjonujących w sektorze prywatnym oraz wyrasta na swój sposób z modeli organizacyjnych wypracowanych w sektorze korporacyjnym, to w swej istocie stanowią niekiedy konieczność z punktu widzenia nadążania za zmieniającą się rzeczywistością, czego organy KAS nie mogą pomijać i bagatelizować. Okazuje się jednak, pomijając już kwestię realnej konieczności wprowadzania określonych zmian, że niektóre z nich mogą wchodzić w pewien konflikt z naturą działalności organów KAS, w tym z istotą prawną podejmowanych przez nie czynności. Do takiej swoistej kolizji zdaje się dochodzić w przypadku tzw. ulgi językowej, co zaczęły dostrzegać sądy administracyjne, badając poprawność wydawanych przez te organy rozstrzygnięć. Zważywszy na doniosłość decyzji podatkowych w kształtowaniu sfery praw i obowiązków, zagadnienie to z pewnością warto poddać głębszej analizie.
Słowa kluczowe: organy KAS, akt administracyjny, decyzja podatkowa, podstawa prawna, uzasadnienie prawne, ulga językowa, prosty język
dr Przemysław Stolarski
The author is a doctor of laws, Vice-Head of the Revenue Office in Mlawa, assistant professor at the Public Administration College in Ostroleka, Poland, and a member of the International Centre of Public Finance and Tax Law Research association at the Faculty of Law, University in Bialystok, Poland.
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1373-9440
The Correctness of Tax Decisions as Administrative Acts in the Context of Procedural Documents Prepared by National Revenue Administration Authorities in the So-called Language Relief Formula
For at least a few years now, a trend has been discernible in the activities of the tax administration, operating under the banner of the National Revenue Administration (NRA), of undertaking numerous initiatives aimed at increasing the innovativity of organizational structures dealing with tax collection and, more generally, controlling the discharge of tax obligations. These activities mainly consist in the development of remote communication channels and the automation of certain processes, in order to streamline and speed up the activities carried out in this area by both taxpayers and NRA authorities. Most of these initiatives are, at their core, aimed at facilitating the ‘everyday tax life’ of taxpayers in a dynamically changing reality, using the benefits of progress and civilization development. Although it is hard to resist the impression that many of them have their source in business trends that exist in the private sector and are, in their own way, rooted in organizational models developed in the corporate sector, they are sometimes necessary in essence from the point of view of keeping up with the changing reality, which NRA authorities cannot ignore or underestimate. However, leaving aside the question of the actual need for certain changes, one finds out that some of them may come into conflict with the nature of the activities of NRA authorities, including the legal essence of the actions they take. Such a peculiar collision seems to occur in the case of the so-called language relief, which has come to the attention of administrative courts, which examine the correctness of decisions issued by such authorities. Given the importance of tax decisions in shaping the rights and obligations, this issue is certainly worth a more thorough analysis.
Keywords: authorities of the National Revenue Administration, administrative act, tax decision, legal basis, legal justification, Language Relief, plain language
Bibliografia / References
Adamiak B., Borkowski J., Mastalski R., Zubrzycki J., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2011
Babiarz S., Dauter B., Gruszczyński B., Hauser R., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009
Borkowski J., Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967
Brzeziński B., Kalinowski M., Masternak M., Olesińska A., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002
Kosikowski C., Dzwonkowski H., Huchla A., Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Warszawa 2003
Nowak I., Metafizyka w stosowaniu prostego języka przez Krajową Administrację Skarbową oraz Ministerstwo Finansów, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2022/3
Ochendowski E., Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2002
Olszowy W., Decyzja podatkowa, podejmowanie i kontrola, Warszawa 1997
Ordynacja podatkowa. Komentarz, t. 2, Procedury podatkowe. Art. 120–344, red. L. Etel, Warszawa 2022
Dariusz M. Malinowski
Autor jest doradcą podatkowym
Nieuprawniona wykładnia organów podatkowych dotycząca wyłączeń z kosztów podatkowych kar i odszkodowań umownych
Dariusz M. Malinowski
The author is a tax adviser (Sandomierz, Poland)
Tax Authorities’ Unauthorized Interpretation of Exclusion of Contractual Penalties and Damages from Tax-Deductible Expenses
Wiesława Moczydłowska
Ekspert prawa podatkowego, certyfikowany ekspert rachunkowości, dziennikarka, wykładowca na uczelniach wyższych, kursach i szkoleniach, laureatka wielu nagród i wyróżnień. Autorka licznych publikacji w prasie specjalistycznej
Cyfrowy Księgowy 3.0. Technologia nie wyręczy człowieka – ma być tylko narzędziem wspierającym
Wiesława Moczydłowska
Tax law expert, certified accounting expert, journalist, lecturer at universities and (training) courses; she received muptiple awards and distinctions and has authored numerous publications in specialist journals and magazines
Digital Accountant 3.0. Technology Will Not Replace Humans: It Is to Be Just a Supporting Tool
Iwona Strzelec
Autorka jest redaktor naczelną „Przeglądu Podatkowego”
Przegląd orzecznictwa SA
Iwona Strzelec
The author is the editor-in-chief of „Przegląd Podatkowy” (Warsaw, Poland)
Administrative Courts’ rulings: review
dr Filip Majdowski
Autor jest dyrektorem w EY Polska, członkiem IFA Polska oraz wykładowcą. Poglądy wyrażone w artykule niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko instytucji, której autor jest lub był pracownikiem
Aktualności z Brukseli
dr Filip Majdowski
The author is a director at EY Poland, a member of IFA, and a lecturer. The views expressed in the article are not necessarily aligned with the view of the institution where the author was or is employed
News from Brussels