Dyskusja o sztucznej inteligencji (ang. artificial intelligence) w edukacji koncentruje się głównie na narzędziach i regulacjach. Tymczasem zasadnicze wyzwanie dotyczy spójności między procesem uczenia, wymaganiami stawianymi uczniom oraz tym, w jaki sposób szkoła weryfikuje ich osiągnięcia.
Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/7-8
Sztuczna inteligencja stała się codziennym narzędziem pracy uczniów i nauczycieli – wpływa na sposób wyszukiwania informacji, pisania tekstów i rozwiązywania problemów. Szkoła funkcjonuje więc już w rzeczywistości AI, niezależnie od tempa zmian systemowych. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera pytanie: co dyrektorzy mogą zrobić już teraz, w ramach obowiązującego prawa, by ich reakcja na tę sytuację była skuteczna i przynosiła realne efekty?
Wiele szkół na świecie z dużym zaangażowaniem opracowuje zasady regulujące wykorzystanie sztucznej inteligencji przez uczniów. Wprowadzane są oświadczenia o korzystaniu z AI, zapisy dotyczące uczciwości oraz ustalenia określające dopuszczalny zakres użycia narzędzi: od całkowitego zakazu przez częściowe ograniczenia po pełne dopuszczenie wykorzystania w procesie uczenia się.
Jednak same regulacje często okazują się niewystarczające. Badania wskazują, że formalne ustalenia nie gwarantują ani rzetelności oceniania, ani rzeczywistej kontroli nad sposobem pracy uczniów. Zjawisko to opisywane jest w literaturze jako „iluzja kontroli” (ang. enforcement illusion). Analizują je m.in. Thomas Corbin, Phillip Dawson i Danny Liu, badacze zajmujący się edukacją szczególnie w kontekście zmian wywołanych przez AI, pokazując, że instytucje edukacyjne często formułują zasady, które trudno zweryfikować w praktyce. Systemy oparte na logice regulacyjnej takie jak określanie dopuszczalnych form wykorzystania AI, nie dysponują bowiem adekwatnymi narzędziami kontroli, szczególnie w odniesieniu do pracy wykonywanej poza szkołą. W efekcie dominują działania o charakterze deklaratywnym: regulaminy, instrukcje i kodeksy postępowania, które opierają się przede wszystkim na dobrowolnym przestrzeganiu zasad przez uczniów (2025).
Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html