Zdarza się, że dzieci i młodzież eksperymentują z różnymi substancjami wpływającymi na stan psychiczny. Dorośli często nie zdają sobie sprawy, że liczne z preparatów stosowanych do zmiany nastroju nie są nielegalnymi narkotykami, lecz lekarstwami dostępnymi bez recepty bądź nielegalnie w internecie. Jaki jest wpływ tych substancji na organizm i psychikę? Co powinno składać się na strategię zapobiegania ich użyciu?
Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/7-8
Młodzi ludzie, którzy chcą szybko i łatwo osiągać dobrostan i pozbyć się niekomfortowych odczuć, mogą znaleźć w internecie informacje, jak bez kupowania drogich i nielegalnych substancji wprowadzić się w stan odurzenia, ekstazy, speedu. „Modnymi” substancjami wykorzystywanymi do zmiany nastroju są np. lekarstwa legalne na rynku farmaceutycznym, w tym dostępne bez recepty, które choć nie są przeznaczone do leczenia zaburzeń psychicznych (więc nie mają na celu regulacji nastroju czy funkcji poznawczych), po przyjęciu odpowiednich dawek wywołują pobudzenie („naspeedowanie”) lub uspokojenie.
Nieformalna, szeptana reklama przedstawia leki jako „fajne sposoby” na podwyższenie energii, poprawę nastroju czy zabicie nudy. Zapewne niewielu nastolatków zastanowi się wcześniej, czy dopuszczone do legalnego obrotu lekarstwo może mieć szkodliwy wpływ, jeśli jest stosowane niezgodnie z przeznaczeniem bądź w niezalecanych dawkach. A co mówią fakty?
Nadużywanie dekstrometorfanu (DXM), który jest składnikiem wielu syropów i tabletek na kaszel, katar, ból gardła czy gorączkę, zostało opisane w przeglądzie danych w Stanach Zjednoczonych już w latach 1999–2004. Spośród wszystkich przypadków 74,5% dotyczyło osób w wieku 9–17 lat, a w trakcie okresu objętego badaniem, częstość przypadków w tej grupie wzrosła ponad 15-krotnie. Najwyższą częstość nadużywania dekstrometorfanu odnotowano wśród młodzieży w wieku 15–16 lat (Bryner i in., 2006).
Dziś problem narasta dzięki łatwości zakupów w sklepach on-line. Systematyczny przegląd obejmujący 92 publikacji wykazał, że DXM jest jedną z najczęściej nadużywanych substancji przez młodych ludzi (Schifano i in., 2021).
Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html