Het Future Ready CFO Report capteert de impact van GenAI op de accountancysector glashelder: bijna de helft van de bevraagde financiële leiders ziet AI als de grootste bepalende factor, en maar liefst 85% verwacht dat de technologie hun functie ingrijpend zal veranderen. Maar naast die rolverschuiving dringt zich een andere fundamentele vraag op: wat betekent deze AI-revolutie voor het professioneel gezag van de accountant? En scherper nog: wie draagt de verantwoordelijkheid voor strategische bedrijfsbeslissingen die steeds meer door AI worden vormgegeven?
De accountant en AI in de financiële cockpit
Naast het bewaken van cijfers, cashflow en rapportering, geeft de accountant mee richting aan de strategische koers van het bedrijf. Zijn of haar professioneel gezag strekt zich dan ook breed uit: van kapitaalallocatie tot risicomanagement, van investeringen in nieuwe technologie tot het doorrekenen van scenario’s die bepalen of een bedrijf groeit, bijstuurt of afremt.
Decennialang zat de accountant aan het stuur, als architect van een future-proof financieel beleid. Vandaag verschuift dat evenwicht. AI-tools nemen niet alleen uitvoerende taken over, maar groeien ook uit tot een hefboom die mee richting geeft aan beslissingen.
Van efficiëntietool naar strategisch instrument
Het Future Ready CFO Report stelt duidelijk: waar AI eerst vooral werd ingezet om de administratieve werklast te verlichten, laat haar impact zich intussen duidelijk voelen tot in de bestuurskamer.
Zo verwacht maar liefst 60% van de CFO’s dat AI binnen de komende drie jaar een transformatieve rol zal spelen in scenarioplanning en risicomanagement. Ongeveer evenveel respondenten zien AI uitgroeien tot een bepalende factor in kapitaalbeslissingen.
Die invloed blijft niet beperkt tot finance alleen. AI stuurt vandaag ook commerciële keuzes, van het voorspellen welke producten zullen aanslaan tot het realtime optimaliseren van promoties op basis van data. Ook op het vlak van talent en middelen verschuift het speelveld, waar bijna de helft van de finance leaders zich laat leiden door AI-inzichten.
AI stuurt mee, maar wie neemt de verantwoordelijkheid?
Nu AI niet langer alleen de assistent is die het zware rekenwerk doet, heeft dat onmiskenbaar impact op het professioneel gezag van de accountant. Wanneer AI investeringsopties afweegt, risico’s inschat en scenario’s naar voren schuift, vormt ze mee de basis van beslissingen. Maar wie wordt daarop aangesproken als het misloopt? AI kan complexe scenario’s doorrekenen, maar aansprakelijkheid blijft een menselijke zaak.
Zoals Kevin Entricken, CFO van Wolters Kluwer, het verwoordt: "CFO's zijn altijd de ankers van compliance en de architecten van financiële discipline geweest."
De accountant bewaakt die fundamentele discipline en wordt daar ook op aangesproken. In de bestuurskamer, bij de auditcommissie, door toezichthouders, revisoren en uiteindelijk ook door aandeelhouders en investeerders. De gekozen koers moet standhouden.
AI kan dat proces ondersteunen, maar neemt die verantwoordelijkheid niet over. Het blijft een tool, een onderzoeksmethode die het werk faciliteert, maar zelf niet ter verantwoording kan worden geroepen. Die eindverantwoordelijkheid ligt onverminderd bij de finance professional die de beslissingen neemt en onderbouwt.
De accountant als architect van het besliskader
In een GenAI-tijdperk verschuift het professioneel gezag van de accountant van exclusieve toegang tot cijfers naar het ontwerpen van het besliskader waarin AI opereert. De werkelijke waarde zit niet in het antwoord dat AI genereert, maar in de deskundigheid waarmee de accountant het systeem zo inricht dat die antwoorden strategisch relevant en betrouwbaar zijn.
Daarmee komt de kernvraag scherp in beeld: hoe versterk je als accountant je meerwaarde in dit veranderende speelveld? Het rapport is eensgezind: een andere mindset en nieuwe vaardigheden zijn nodig om die rol van architect waar te maken.
Een eerste essentiële skill is het behouden en verdiepen van technische expertise in wat AI doet. Voor ongeveer de helft van de respondenten zijn data- en digitale vaardigheden, samen met AI-geletterdheid, onmisbaar om AI effectief in te zetten. Massimo Romano, Head of Group Integrated Reporting bij Generali Group, vat het treffend samen: “AI is als de lamp van Aladdin. Je moet weten dat ze bestaat, maar vooral de juiste vragen stellen.”
Snel kunnen schakelen in een veranderende context is daarbij essentieel, benadrukt Julie Kouyoumdjian, Deputy CFO bij AMI Paris: “Wacht niet op perfecte data of processen. Transformatie is iteratief. Begin klein, bouw momentum op en neem je mensen mee.”
Daarnaast blijft een grondige kennis van regelgeving onmisbaar. Zo ziet 37% regelgeving als een belangrijke impactfactor en ervaart 80% een toenemende druk. In die context vormt betrouwbare, gevalideerde content de ruggengraat van onderbouwd en verdedigbaar advies. Wolters Kluwer biedt die basis, met uitgediepte fiscale en juridische expertise en zorgvuldig opgebouwde databanken. Zo blijft de accountant scherp in een snel evoluerend regelgevend landschap.
De nieuwe invulling van professioneel gezag
AI is doorgeschoven van de zijlijn naar de kern van de besluitvorming en schuift mee aan de strategische tekentafel binnen een bedrijf. Maar wanneer het erop aankomt die keuzes toe te lichten en te verdedigen, blijft de accountant onmiskenbaar aan zet.
De accountant van morgen bewaakt dan ook niet langer alleen de cijfers, maar neemt de rol op van architect van de bedrijfsstrategie. De echte waarde zit niet in de data-output op zich, maar in de deskundigheid waarmee AI wordt ingezet, aangestuurd en gevalideerd.
Professioneel gezag ontstaat daarbij niet uit het antwoord dat AI genereert, maar uit het besliskader waarin dat antwoord tot stand komt. Wie dat kader ontwerpt, bewaakt en kan verantwoorden, bepaalt uiteindelijk de koers. En precies daar ligt de blijvende meerwaarde van de accountant.