Kwinten Dewaele vertelt over dual-use technology

In een wereld waarin technologische innovatie steeds sneller evolueert en geopolitieke spanningen toenemen, groeit ook de aandacht voor zogeheten dual-use technologie: toepassingen die zowel civiel als militair gebruikt kunnen worden. De regulering van deze technologieën vormt vandaag een cruciale uitdaging voor beleidsmakers, bedrijven en juristen.
In zijn doctoraat, beschikbaar bij Wolters Kluwer, gaat Kwinten Dewaele dieper in op de Europese aanpak van dit complexe vraagstuk. Wij spraken met Kwinten over zijn doctoraatsonderzoek, de regulering van dual-use technologie en de belangrijkste inzichten uit zijn onderzoek. 

Kan je kort iets vertellen over het onderwerp van jouw boek ‘Dual-use technology transfers - Navigating Regulation 2021/821’? 

In mijn boek ‘Dual-use technology transfers – Navigating Regulation 2021/821’ bespreek ik hoe de EU-regelgeving inzake dual-use exportcontroles toegepast moet worden op de overdracht van technologie. De focus ligt op het afbakenen van wat precies onder “dual-use technologie” valt, en op de concrete stappen die ondernemingen en onderzoekers moeten volgen om na te gaan of een bepaalde overdracht vergunningsplichtig is. Daarbij besteed ik bijzondere aandacht aan de structuur van Verordening 2021/821, de rol van de annexen, en de praktische toepassing van exportcontrole in zowel commerciële als academische context.

Wat bracht jou ertoe dit thema te kiezen als onderwerp voor jouw proefschrift?

Ik rolde toevallig in het thema, toen op de universiteit bleek dat vanuit de onderzoeksinstellingen zelf enorm veel vragen rezen over dit probleem maar niemand hier onderzoek naar had gevoerd. Het thema bleef me boeien omdat het inspeelt op de grote veranderingen van deze tijd. We leven op een moment waar de grond onder onze voeten verschuift, zowel op technologisch als geopolitiek vlak. De regulering van dual-use technologie houdt verband met beide evoluties en stelt daarnaast ook fundamentele ethische vragen.

Wat maakt dual-use technologie zo moeilijk te reguleren?

Er zijn veel redenen die de regulering van dual-use technologie bemoeilijken. Allereerst is technologie vaak immaterieel en gemakkelijk overdraagbaar (bijvoorbeeld via e-mail, cloud of kennisoverdracht), wat controle bemoeilijkt. Daarnaast evolueert technologie zeer snel, waardoor regelgeving voortdurend moet proberen gelijke tred te houden met nieuwe ontwikkelingen en toepassingen. De mogelijke militaire implicaties van (nieuwe) technologie zijn vaak ook niet meteen duidelijk, ook niet voor de bedenkers ervan. Tot slot komt ook regulering met een prijskaartje: de afscherming van technologie leidt er op lange termijn vaak toe dat die technologie achterop begint te hinken. Dat brengt op zichzelf ook veiligheidsrisico’s met zich mee.

Hoe helpt jouw boek lezers concreet om met deze regelgeving om te gaan?

Het boek helpt lezers vooral door de abstracte regelgeving te vertalen naar een concrete, stapsgewijze analyse. Het biedt een methodologie om eerst te bepalen of de regelgeving van toepassing is, vervolgens om technologie of goederen te classificeren, en ten slotte om na te gaan of een vergunning vereist is. Daarnaast verduidelijkt het kernbegrippen zoals “technologie” en “dual-use”, en legt het uit hoe deze in de praktijk moeten worden geïnterpreteerd, onder meer aan de hand van de annexen bij de Verordening. Op die manier fungeert het boek niet alleen als een juridisch naslagwerk, maar ook als een praktisch hulpmiddel voor bedrijven, onderzoekers en juristen die met exportcontrole geconfronteerd worden.

Welk inzicht uit jouw onderzoek vond je zelf het belangrijkst?

Technologie is neutraal. Dezelfde materialen die in een levensreddende scanner in een ziekenhuis zitten, worden gebruikt om kernwapens te maken. Bovendien laat de vooruitgang zich niet tegenhouden. De vraag is dan ook niet hoe we technologieoverdracht kunnen indijken, maar wel hoe we verantwoord omgaan met de risico’s die dat met zich meebrengt. Dat is een fundamentele vraag waar de samenleving als geheel zich over moet buigen.

Als je beleidsmakers één advies zou mogen meegeven, wat zou dat zijn?

Wees zo duidelijk mogelijk. De regelgeving is sowieso complex omdat het voorwerp van de regulering dat ook is. Een duidelijk uitgewerkt begrippenkader is dan echt wel onontbeerlijk voor de mensen in het veld.