Eind 2025 is de asbestregelgeving grondig gewijzigd. De Federale Regering heeft de nieuwe Europese beschermingsmaatregelen van Asbestrichtlijn 2023/2668 verwerkt in de Codex welzijn op het werk. Belangrijkste nieuwigheden: de stapsgewijze verlaging van de grenswaarde voor beroepsmatige asbestblootstelling en de nieuwe meettechniek. Auteur(s): Droits Quotidiens Legal Design voor senTRAL
Verlaging grenswaarde beroepsmatige blootstelling
In 2023 nam Europa nieuwe uniforme maatregelen om werknemers die in aanraking (kunnen) komen met asbest beter te beschermen.
Asbestrichtlijn 2023/2668 focust daarbij voornamelijk op de verlaging van de grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling. Werkgevers moeten er voortaan voor zorgen dat geen enkele werknemer wordt blootgesteld aan een asbestconcentratie in de lucht die groter is dan 0,01 vezel per cm3 lucht (berekend als tijdgewogen gemiddelde over een periode van 8 uur). Die waarde ligt 10 keer lager dan de huidige grenswaarde van 0,1 vezel/cm3. Vanaf 21 december 2029 wordt de grenswaarde nog verder verlaagd naar 0,002 vezel per cm³ lucht. De nieuwe waarden zijn nu opgenomen in de Welzijnscodex.
Andere meettechniek
Europa wil ook dat de lidstaten overschakelen op een nieuwe meettechniek: de elektronenmicroscopie. Die wordt verplicht vanaf 21 december 2027.Nu wordt het asbestgehalte nog gemeten via lichtmicroscopie. Die techniek blijft toegelaten tot en met 20 december 2027. De Welzijnscodex stelt in dit kader dat “de meting van het asbestgehalte in de lucht op de arbeidsplaats tot en met 20 december 2027 mag worden verricht volgens de norm NBN T96-102* ‘Werkplaatsatmosferen - Bepaling van de asbestvezelconcentratie - Membraanfiltermethode met optische fasecontrastmicroscopie’ of elke andere methode die gelijkwaardige resultaten oplevert”.
Opleidingsvereisten aangescherpt
Naast een verlaging van de beroepsblootstellingsgrenswaarde en de nieuwe meettechniek zijn ook de opleidingsvereisten aangescherpt, met bijzondere aandacht voor de opleiding van werknemers die asbest verwijderen.Verder zijn er nieuwe veiligheidsvoorschriften om asbestverwijderaars beter te beschermen. Denk aan strengere erkenningsregels voor ondernemingen die sloop- of verwijderingswerkzaamheden uitvoeren.
Asbestinventarisering
De regelgeving bevat voortaan specifieke kwaliteitsvereisten voor asbestinventarisering. Met een duidelijk kader voor ‘experts in asbestinventarisering’.Werkgevers zijn verplicht een asbestexpert in te schakelen voor het opmaken, actualiseren of uitbreiden van de asbestinventaris. In geval van controle of betwisting moet een erkend laboratorium worden ingeschakeld.
De expert moet de inventaris opstellen volgens het officiële model van de FOD Werkgelegenheid. Prioriteit wordt verleend aan de verwijdering van asbesthoudende materialen. Andere maatregelen, zoals fixatie of inkapseling zijn slechts tijdelijk toegestaan wanneer een risicoanalyse aantoont dat zij een betere bescherming bieden en de latere verwijdering niet bemoeilijken. Indien nodig moet het werkplan worden aangepast en moeten passende beschermingsmaatregelen voor de betrokken werknemers worden genomen.
Lees ook: De taak van de preventieadviseur-arbeidsarts volgens de asbestwetgeving
Meldingsprocedure
Werkgevers die werkzaamheden uitvoeren waarbij werknemers worden blootgesteld aan asbest, moeten dan vooraf melden aan de plaatselijke directie Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW) en aan zijn preventieadviseur-arbeidsarts. Die procedure is verfijnd.Bij elke wijziging in de arbeidsomstandigheden die kan leiden tot een hogere blootstelling aan asbest, is een nieuwe melding verplicht. Voor bepaalde asbestwerken moet deze melding uiterlijk 15 dagen vóór de geplande start gebeuren, terwijl bij onvoorziene wijzigingen de aangepaste timing zo snel mogelijk gemeld en gemotiveerd moet worden. Meer info over de meldingsprocedure.
Aanpassing aan nieuwe technieken
De Welzijnscodex krijgt tot slot een nieuw ‘hoofdstuk XI. Aanpassingen aan de stand van de techniek’. Dat wordt toegevoegd om ruimte te creëren voor innovatie en technologische vooruitgang bij asbestwerken, zonder afbreuk te doen aan de bescherming van werknemers. Het biedt werkgevers de mogelijkheid om, onder strikte voorwaarden en na goedkeuring door Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW), af te wijken van bestaande voorschriften wanneer nieuwe methoden of werkwijzen aantoonbaar betere resultaten opleveren en minstens een gelijkwaardig beschermingsniveau garanderen. Zo kan de regelgeving flexibel inspelen op de stand van de techniek, terwijl de controle, transparantie en veiligheid op de werkvloer gewaarborgd blijven.In werking: 22 december 2025.
Gevolgen voor de praktijk?
Naar aanleiding van de recente wijzigingen in de codex Welzijn, zijn de expertcommentaren over asbest bijgewerkt in senTRAL:
Zie:
- Asbest - Wettelijke bepalingen uit Codex en KB beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten
- Asbest - Wat moet je doen als je asbesthoudende materialen wil (laten) verwijderen in je onderneming?
- Asbest - Wat moet je doen bij werken waarbij asbestvezels kunnen vrijkomen (blootstelling aan asbest)?
- Asbest - Technieken om asbest te verwijderen
Bron:
19 december 2025. – Koninklijk besluit tot wijziging van de codex over het welzijn op het werk met betrekking tot asbest, BS 30 december 2025, p. 98810.
