Man with orange sweatshirt, and flannel sitting at a wood table, typing on macbook with architectural plans on desk, Q3 2021, TAA NA US - Preparer
Fiscaliteit & Accounting17 februari, 2022

Overnames en fusies: welke rol kan u spelen als accountant?

"Laat uw cliënteel vroeger aan later denken"

Wie een zaak wil overlaten, zorgt er beter voor dat het huiswerk af is vooraleer het te koop-bordje op de gevel wordt gehangen. Volgens Guido Seghers van Overnamemarkt.be is het de taak van een accountant om zijn cliënteel proactief een meerjarenplanning voor te stellen. “Eigenlijk moet een onderneming op elk moment ‘verkoopbaar’ zijn en dat is ook de verantwoordelijkheid van de accountant”, zegt Seghers. “In Nederland wordt al 40 procent van de financiële middelen buiten de klassieke wegen opgehaald, maar hier is er soms onterecht nog wat angst om zo’n financieringsmix maximaal te benutten”, klinkt het. 

Een goed draaiende onderneming, maar niemand van je eigen gezin die in je voetsporen wil treden. Samen met de algemene vergrijzing in ons land zorgt dit ervoor dat het aantal ondernemers stijgt die op pensioen willen en daarom hun zaak overlaten. 
“Als één van de eigen kinderen het niet willen doen, wordt er vaak gekeken naar het eigen personeel of een sectorgenoot of toeleverancier. Maar de realiteit is dat ook die weg vaak niet tot een geschikte kandidaat leidt. Dan rest er nog de optie om het bedrijf over te laten aan een nieuwe, ongekende partij”, vertelt Guido Seghers van Overnamemarkt.be, het UNIZO-platform dat overnemers en overlaters verbindt en begeleidt. 

Klavertje vier leidt tot succes

De accountant speelt volgens Guido Seghers een cruciale rol in het begeleiden van ondernemers die aan een overname denken. “Eigenlijk mag een accountant niet wachten tot wanneer een ondernemer naar hem komt voor hulp bij een overname. Het is hun taak om hun cliënteel vroeger aan later te doen denken. Praat met veertigers en vijftigers hoe zij hun bedrijf en hun carrière zien evolueren en stel samen een meerjarenplanning op”, klinkt het. 

Om een succesvolle overname te laten gebeuren, ziet Guido Seghers vier vereisten. Zo moeten de overnemer en de accountant nagaan dat het bedrijf gezond is en dat de overlater om de juiste redenen zijn zaak verkoopt. “Je wil vermijden dat iemand de vlucht vooruit neemt omdat er in de nabije toekomst zaken in het nadeel van het bedrijf zullen uitdraaien”, klinkt het. “Het businessmodel moet helder zijn, de winsten duidelijk aantoonbaar en de bedrijfsstructuur moet kloppen.” Daarom is het belangrijk dat de overlater en zijn accountant vooraf eventuele hinderpalen weggewerkt hebben. “Problemen met vergunningen of infrastructuur los je beter eerst op voor je aan overlaten denkt, net als geschillen met voormalige werknemers of toeleveranciers of achterstallige betalingen van BTW of RSZ. Dat huiswerk moet allemaal klaar zijn voor je een te koop-bord hangt of je zaak op een website afficheert.” 

Redelijke prijs en gemengde financiering

Een redelijke overnameprijs is noodzakelijk om tot een akkoord te komen. Daarom moet de overnemer in staat zijn om die binnen een redelijke termijn terug te betalen op basis van de toekomstige, aantoonbare vrije cashflow. “Een waardebepaling is een berekening, de prijs is het resultaat van onderhandelingen”, zegt Guido Seghers. Tijdens zo’n onderhandelingsproces komt de financieringsmix vaak ter sprake. “Die mogelijkheden zijn veel diverser dan wat sommige overnemers en accountants denken”, steekt Marijke Van de Sompele van financieringsbureau The Harbour van wal. “De tijd dat banken drie vierden van een overname financieren, ligt al ver achter ons. Vandaag financiert een bank meestal 50 à 60 procent, in uitzonderlijk sterke dossiers 70 procent. Maar zelfs als je slechts 10 procent eigen middelen hebt – wat voor ons het minimum is – hoef je je dromen als ondernemer niet op te bergen.” 

Zo kan je als overlater akkoord gaan met een deels uitgestelde betaling via een achtergestelde lening waarbij de overnemer een deel van de overnameprijs pas betaalt nadat de bankkredieten zijn terugbetaald, de vendor loan. 
Daarnaast kan de overlater ook akkoord gaan met een earn-out, waarbij een bedrijf verkocht wordt aan een afgesproken prijs en de koper bij het behalen van bepaalde verkoopscijfers of winsten een extra som betaalt. “Het kan de kloof dichten tussen de prijs die overnemer en overlater in gedachten hebben, waarbij enkel bij een gunstig resultaat volgens vooraf bepaalde parameters, het afgesproken resterende percentage terugbetaald wordt aan de overlater”, zegt Marijke Van de Sompele.

Nederlands voorbeeld

Ook bij de overheid kan je een achtergestelde lening krijgen en die lening wordt door de banken aanzien als quasi eigen vermogen. De tarieven voor dergelijke leningen liggen over het algemeen lager dan bij extern kapitaal. “Win-winleningen waarbij je jouw eigen netwerk aanspreekt, zitten ook in de lift. Vaak zijn dat vrienden, familie of kennissen die in de ondernemer geloven en lenen op 5 à 10 jaar tegen een beperkt rendement. Crowd-lending, waarbij je het grote publiek aanspreekt, kan ook, maar gebeurt bij overnames minder vanwege de langere doorlooptijd”, aldus de CEO van financieringsbureau The Harbour. 

Een ondernemer kan natuurlijk ook kapitaal ophalen bij een investeerder of investeerders, maar zal dan een stuk van de aandelen moeten afstaan. “Deze weg betekent een deel van je autonomie inleveren, maar kan een mooie optie zijn als de overnemer en de investeerder dezelfde visie hebben over de toekomst van het bedrijf”, klinkt het. “Voor accountants komt het erop aan om samen met de overnemer te bekijken hoe alternatieve financieringsmethoden het eigen kapitaal kunnen verhogen, op de meest gunstige en realistische manier. In ons land is er soms nog wat angst om zo’n mix maximaal te gaan benutten, maar in Nederland wordt al vaak zo’n veertig procent opgehaald via alternatieve manieren. Daar zijn we in België nog lang niet, maar het aantal ondernemers die hierop wil inzetten groeit razendsnel door de vele succesvolle deals die ze rondom zich zien gebeuren.” 

Back To Top