Tom Lemense over de verrijking en uitdagingen van het auteurschap

Tom Lemense is advocaat bij Stappers Advocaten en bestuurder van een pensioenfonds dat zich richt op het aanvullend pensioen voor zelfstandigen. Zijn interesse in het sociaal recht ontstond tijdens zijn studies en werd nadien verder verdiept aan de Universiteit Antwerpen en de Université Libre de Bruxelles.

Binnen het arbeidsrecht legt hij zich voornamelijk toe op conflictbehandeling, zowel in het kader van onderhandelingen als in gerechtelijke procedures. Daarnaast deelt hij graag zijn expertise via publicaties. Hij ziet dit niet alleen als een verrijking, maar ook als een uitdaging om complexe materie zo beknopt en helder mogelijk te formuleren.

Waarom hebt u ervoor gekozen om u te specialiseren in het sociaal recht? En welke vakgebieden binnen dit domein genieten uw voorkeur?

Ik ben vanuit mijn studies door geëngageerde professoren en assistenten geënthousiasmeerd om mij te specialiseren in het sociaal recht, en meer bepaald het arbeidsrecht. Initieel heb ik mij op de Universiteit Antwerpen in verschillende vakken verdiept in het arbeidsrecht, en daarna heb ik op aanraden van Prof. Anne Van Regenmortel en (toenmalig assistent maar nu ook professor) Johan Peeters) nog een specialisatie gedaan aan de Université Libre de Bruxelles. Binnen arbeidsrecht geniet mijn voorkeur de behandeling van conflicten, in onderhandeling en de eventuele latere gerechtelijke procedure.

Hoe bent u in het auteurschap terechtgekomen?

Doordat ik mijn thesis bij de ULB heb aangeboden voor publicatie, waaruit een artikel is gevolgd, waarna ik dit regelmatig heb gedaan voor verschillende onderwerpen.

Wat betekent schrijven voor u? Wat zijn uw persoonlijke drijfveren?

Ik vind het een verrijking om opgebouwde kennis te delen met anderen. Het schrijven is ook een intellectuele uitdaging, om iets bevattelijk over te maken. Het is altijd een inspanning, maar het resultaat is heel fijn.

Welke kwaliteiten zijn volgens u belangrijk voor een goede auteur? Welk advies zou u geven aan iemand die net begint?

Het is een uitdaging om steeds zo beknopt en helder mogelijk te schrijven. To the point blijven is hierbij belangrijk, maar de essentiële informatie moet uiteraard worden overgedragen. Dit is een interessante evenwichtsoefening.

Hoe kijkt u naar Wolters Kluwer, en meer specifiek naar de noodzakelijke digitale transformatie die zij heeft doorgemaakt?

Positief. Iedereen zet stappen vooruit, ook Wolters Kluwer.

Wat is uw visie op artificiële intelligentie en de impact ervan, zowel in uw dagelijkse professionele activiteiten als in uw werk als auteur?

Ik geloof erin dat AI het werk van advocaten niet zal kunnen overnemen, maar wel vergemakkelijken en ondersteunen. De inhoud van het werk zal veranderen, want AI zal maken dat we op bepaalde vlakken efficiënter zullen kunnen werken, zoals bv. vertalingen, het bekijken van datarooms bij overnames, het voorbereiden van grote contracten, het doen van opzoekingen in juridische publicaties, ...

Het zal echter nooit mogelijk zijn om voor 100% op AI te vertrouwen voor behandeling van dossiers, want het zal steeds belangrijk zijn om als advocaat ook de details van de dossiers te kennen. Het moet een hulpmiddel zijn, maar geen vervangmiddel. Het is pas wanneer je als advocaat de basis goed beheerst, dat je AI kan gebruiken, want zo kan je nakijken of de resultaten correct zijn. Dit zal een valkuil zijn vooral voor jonge medewerkers. Het gebeurt nu al te vaak dat AI de bal misslaat. Dat laatste zal uiteraard nog evolueren, maar een recente presentatie van Ann Dooms van de VUB, professor in de wiskunde en data science, leert mij dat AI nooit in staat zal zijn om te denken zoals een mens.