Op 30 juni 2026 keurde de commissie Justitie van de Kamer van volksvertegenwoordigers het Wetsvoorstel tot invoeging van boek 7 ‘Bijzondere contracten’ in het Burgerlijk Wetboek goed. De stemming in de plenaire vergadering van de Kamer is gepland op 15 juli 2026. Wij spraken met prof. Bernard Tilleman en prof. Paul-Alain Foriers, covoorzitters van de commissie tot hervorming van het overeenkomstenrecht.
Legal15 juli, 2026
Boek 7 BW – Bijzondere contracten gestemd in de Kamer
Bernard Tilleman
Covoorzitter van de commissie bijzondere overeenkomsten, gewoon hoogleraar KULeuven
Paul-Alain Foriers
Covoorzitter van de commissie bijzondere overeenkomsten, gewoon hoogleraar (em.) ULB, stafhouder Orde van advocaten bij het Hof van Cassatie
Foto: © Marco Mertens
Ontstaan van boek 7 BW
U werd beiden in 2021 aangesteld als covoorzitters van de commissie die de hervorming van het bijzonder contractenrecht (Boek 7 BW) moest voorbereiden. Omdat eerst boek 5 BW over het verbintenissenrecht moest worden afgerond, kon u niet meteen van start gaan. Hoe zijn de werkzaamheden daarna verlopen en welke uitdagingen waren er tijdens het hervormingsproces?
De commissie is inderdaad pas begonnen nadat de fundamenten van het verbintenissenrecht vast lagen, omdat het bijzonder contractenrecht daarop verder bouwt. Na een informele consultatie van een aantal stakeholders werd een eerste voorstel met referentienummer ‘DOC 55 3973/001’ ingediend vlak voor de ontbinding van de kamers. Hierna werd rond dit eerste voorstel een publieke consultatie georganiseerd. Ook organiseerde het Tijdschrift voor Privaatrecht een ronde tafel met participatie van academici en stakeholders uit binnen- en buitenland. Dit alles resulteerde in tal van nuttige verbetersuggesties, die uitmondden in een nieuw wetsvoorstel met referentienummer ‘DOC 56 0743/001’, waarop de Raad van State een advies uitbracht. Het parlement organiseerde rond dit nieuw wetsvoorstel hoorzittingen met actoren uit de bouwsector, het notariaat, de advocatuur, het bedrijfsleven, de distributiesector en met academici die niet betrokken waren bij boek 7. Dit heeft opnieuw geresulteerd in verdere bijsturing van het wetsvoorstel met een zeventigtal amendementen. Na de goedkeuring in eerste lezing, werd een tweede lezing aangevraagd met wetgevingstechnische nota door de diensten van de Kamer. Dat maakte het mogelijk om de tekst vanuit een legistiek oogpunt aan te scherpen met nog een dertigtal bijkomende amendementen. Het voorstel heeft dus een lang traject doorlopen en is een cocreatie van velen, zelfs studenten leverden inhoudelijke verbeteringen aan: maak een amendement voor boek 7 was inderdaad een examenvraag voor het vak ‘bijzondere contracten’ aan de KULeuven. En een aantal van deze amendementen zijn ook effectief ingediend en goedgekeurd. We zijn dan ook iedereen die bijgedragen heeft heel dankbaar.
Krachtlijnen en inhoudelijke nieuwigheden
De drie grote krachtlijnen van de hervorming zijn vereenvoudiging, herstructurering van bepaalde contracten en harmonisering van contracten. Wat betekenen deze doelstellingen concreet?
Tussen traditie en modernisering is boek 7 geen revolutie. Het vereenvoudigt de teksten door het oude Burgerlijk Wetboek te stroomlijnen, waarbij overbodige bepalingen worden geschrapt en het streeft ernaar om, voor zover mogelijk, samenhang tussen de verschillende contracten tot stand te brengen.
Eerst iets over de vereenvoudiging. In het oud BW vonden veel principes van gemeen contractenrecht hun oorsprong in het bijzonder contractenrecht. Boek 5 heeft veel van die principes gecodificeerd – bijvoorbeeld de exceptie van niet-nakoming. Bepalingen die gewoon een bevestiging zijn van het gemeen recht werden geschrapt en/of tot een minimum beperkt. De focus van het bijzonder contractenrecht moet immers liggen op de regels die afwijken van het gemeen verbintenissenrecht omdat zij niet passen bij het type contract. Een mooi voorbeeld daarvan is de uitsluiting van de nietigheid op kennisgeving, prijsvermindering op kennisgeving, ontbinding op kennisgeving en de rechtsdwaling bij de dading omdat zij de essentie van de dading dreigen teniet te doen. Daarentegen werden bij de dading heel wat regels geschrapt die een onnodige herhaling of afwijking van het gemeen recht uitmaakten. Op het vlak van de sancties sluit het bijzonder contractenrecht heel dicht aan bij boek 5, dat immers zelf voor de uitwerking inspiratie vond bij het Weens Koopverdrag en de regels van de consumentenkoop.
Een tweede vereenvoudiging is dat wij gestreefd hebben naar een eenvoudigere formulering van de bepalingen van de consumentenkoop. Daarbij was de Duitse omzetting van het consumentenrecht een inspirerend voorbeeld, nu de Duitse wetgever het instrument van de richtlijn inderdaad ziet als een manier om het consumentenrecht harmonieus in te passen in het rechtssysteem. Het consumentenrecht was ook een belangrijke bron van inspiratie, omdat dit het onderscheid tussen verborgen gebreken en niet-conformiteit naar het voorbeeld van het Weens koopverdrag al lang heeft verlaten. De regels van de consumentenkoop worden daarbij eigenlijk het uitgangspunt. Dit draagt op zijn beurt bij tot een vereenvoudiging.
De herstructurering refereert ten eerste aan het snoeien van het aantal types van bijzondere contracten. Zo werd de bewaargeving als afzonderlijk contract afgeschaft. De herstructurering heeft ook te maken met de herordening van de contracten: bruikleen wordt ondergebracht bij huur en dus losgekoppeld van verbruiklening. De regels van bruikleen kunnen ook zo beperkt worden tot de essentie ingegeven door het kosteloos karakter van bruikleen.
De harmonisering van de bijzondere contracten houdt in dat de regels van de verschillende types contracten (bv. koop en diensten) zoveel mogelijk op elkaar afgestemd werden. Zo wordt het begrip niet-conformiteit een rode draad doorheen het bijzonder contractenrecht. Telkens wordt gewerkt met een quasi uniforme waarborgtermijn, kennisgevingstermijn, verjaringstermijn en vervaltermijn.
Wat zijn de belangrijkste inhoudelijke nieuwigheden uit boek 7 BW? Met welke wijzigingen zullen de rechtspractici het meest geconfronteerd worden in hun praktijk?
Hoewel het niet breekt met de traditie, bevat boek 7 niettemin enkele belangrijke vernieuwingen.
Het voegt in het koopcontract, in het huurcontract en het dienstencontract, de verplichting in tot levering van een conform goed of een conforme dienst samen met de vrijwaring voor verborgen gebreken.
Bovendien onderwerpt het de aannemingsovereenkomst, de bewaargevingsovereenkomst en de lastgeving aan een gemeenschappelijke regeling die van toepassing is op alle dienstencontracten. Alleen de lastgeving is onderworpen aan een beperkt aantal bijzondere bepalingen die verband houden met het min of meer uitgesproken intuitu personae-karakter ervan.
Verder moet worden opgemerkt dat bij de invoering van boek 7 in het Burgerlijk Wetboek bepalingen uit andere boeken uit het Burgerlijk Wetboek zijn gewijzigd of aangepast. Dit geldt met name voor artikel 5.80 BW. De nieuwe tekst breekt met de klassieke oplossing. Hij koppelt de risico-overdracht aan de levering en niet langer aan de eigendomsoverdracht. De risico-overdracht bij translatieve overeenkomsten is niet langer een uitzonderingsregel maar vindt zo aansluiting bij het gemeen recht. Het Burgerlijk Wetboek hanteert voortaan een uniforme definitie van onderneming (art. 1.13 BW). Res perit debitori is nu overal de regel. De regel res perit domino wordt opgeheven. Een belangenconflict leidt bij vertegenwoordiging niet meer automatisch tot de nietigheid (art. 1.8 BW). Een bevrijdingsbeding wordt uitgesloten wanneer die fout het leven of de fysieke EN psychische integriteit van een persoon aantast (art. 5.89 BW).
Wetgevingsproces
Er werden verschillende amendementen op het wetsvoorstel ingediend. In welke mate hebben de amendementen het oorspronkelijke wetsvoorstel gewijzigd?
Naast heel wat legistieke verbeteringen zijn er een aantal fundamentele verduidelijkingen en/of veranderingen aangebracht. Op het vlak van de conformiteit werd duidelijk gepreciseerd dat de redelijke levensduur een element is om de conformiteit van een goed te beoordelen. De waarborgtermijn van tien jaar is slechts een maximumtermijn. De effectieve waarborgtermijn hangt mee af van de redelijke levensduur van het goed. Dit werd duidelijk gepreciseerd om tegemoet te komen aan de terechte bekommernissen van de distributiesector. Een voorbeeld van een fundamentele wijziging is de invoering van een cap op de verlenging van de verjaringstermijnen inzake conformiteitsgebreken door de schorsing, door de invoering van een algemene vervaltermijn van tien jaar en drie maanden. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan terechte bekommernissen vanuit de bouwsector.
Inwerkingtreding
Wanneer zal het nieuwe recht in werking treden? Hoe kan de praktijkjurist zich het best voorbereiden op de komst van boek 7 BW?
De praktijkbeoefenaar krijgt een jaar de tijd om zich vertrouwd te maken met de teksten die zojuist zijn aangenomen. Ongetwijfeld zal hij in eerste instantie enigszins verward zijn, maar zodra hij zich in de materie heeft verdiept, zal hij merken dat boek 7 grotendeels resulteert uit een codificatie van het geldend recht. De leden van de commissie organiseren verschillende universitaire studiedagen die het algemene kader brengen. We beschouwen het inderdaad als onze opdracht om het nieuwe kader te duiden. Zo organiseren we op 8 september en 29 oktober een studiedag aan de KULeuven te Leuven en te Kortrijk in het kader van de Postacademische juridische vorming en zijn er op 12 en 13 november studiedagen aan de UCL. Boek 7 geeft meteen de gelegenheid om de handboeken bij te werken met een voorstelling van het oud en het nieuw recht. Wolters Kluwer heeft daar ongetwijfeld een bijzondere opdracht.
**
Structuur van boek 7 BW
Het voorstel van boek 7 bevat zeven titels:
Titel 1. Statuut en definities
Titel 2. Koop en ruil
Titel 3. Huur en bruikleen
Titel 4. Dienstencontract
Titel 5. Lening van een vervangbaar goed (voorbehouden)
Titel 6. Kanscontracten
Titel 7. Contracten met betrekking tot een geschil
Bekijk de link naar de parlementaire voorbereiding op InView Legal, inclusief een geactualiseerde concordantietabel!
Concordantietabel Burgerlijk Wetboek - Oud Burgerlijk Wetboek e.a. | InView Legal (Boek 7 BW zichtbaar na publicatie in BS)
**
Gerelateerde kennis & expertise
-
ArtikelLegaljuni 23, 2026
Charlotte Termonia De Mulder over haar boek ‘Vermenselijking van ongeboren leven’
Ongeboren menselijk leven is een terugkerend thema in maatschappelijke, politieke en parlementaire debatten. Toch blijft de juridische status van ongeboren leven onduidelijk. -
ArtikelLegaljuni 22, 2026
Kwinten Dewaele vertelt over dual-use technology
In dit interview vertelt Kwinten Dewaele over dual-use technologie: toepassingen die zowel civiel als militair gebruikt kunnen worden. -
ArtikelLegaljuni 18, 2026
Grondwaterrechten doorgrond
Een interdisciplinaire evaluatie van grondwateropvattingen in het Belgische en het Nederlandse goederenrecht. Lees de samenvatting uit het Tijdschrift voor Privaartrecht door Flore Vavourakis. -
ArtikelESGFiscaliteit & AccountingLegaljuni 16, 2026
Waarom ESG steeds meer zegt over de toekomstbestendigheid van organisaties
Toekomstbestendigheid in de juridische en financiële sector wordt vaak gekoppeld aan innovatie en digitalisering. Nu AI structureel wordt ingezet, laat het zien hoe organisaties presteren en welke nieuwe vragen ontstaan.