TMR wordt omgevormd naar TMRO. What’s in a name?
TMRO is in feite de opvolger van TMR, dat onder leiding van Luc Lavrysen en Pierre Lefranc uitgroeide tot dé specialist inzake milieurecht. De redactie van TMR heeft de fakkel nu doorgegeven aan een nieuwe lichting, die op dat fundament voortbouwt.
Het is dus niet zo dat TMRO het over een geheel andere boeg gooit. Die basis in het milieurecht blijft. Maar wat nieuw is, is dat het tijdschrift voortaan ook de ruimtelijke ordening volwaardig behandelt. En dat staat nu ook in de naam. TMRO is dus geen afscheid van TMR, maar een volgende stap.
De nieuwe naam maakt die ambitie ook concreet. De centrale vraag is namelijk niet langer uitsluitend wat het milieurecht over een bepaald probleem zegt, maar ook hoe dat probleem zich verhoudt tot de regels en beginselen van, alsook de visie op de ruimtelijke ordening.
Een jurist kan toch perfect gespecialiseerd zijn in milieurecht of ruimtelijke ordening? Waarom moeten die twee perspectieven samenkomen in één tijdschrift?
Dat klopt, en specialisatie blijft essentieel. Niemand kan elk onderdeel van het omgevingsrecht tot in de kleinste details beheersen. Maar specialisatie mag er niet toe leiden dat we de samenhang tussen rechtsregels uit het oog verliezen.
Neem de omgevingsvergunning. Sinds de invoering van het geïntegreerde vergunningsstelsel worden verschillende aspecten van een project in één procedure beoordeeld. Toch gelden voor milieu en ruimtelijke ordening nog altijd eigen, afzonderlijke regels.
Precies daar wordt het juridisch interessant. Een project kan namelijk ruimtelijk aanvaardbaar lijken, maar milieurechtelijke problemen oproepen. En omgekeerd kan een milieutechnische oplossing vragen doen rijzen over de ruimtelijke inpasbaarheid.
Wie dus slechts één kant van het dossier onderzoekt, loopt het risico belangrijke juridische argumenten of gevolgen over het hoofd te zien. TMRO wil die wisselwerking meer zichtbaar maken. Niet door de verschillen tussen beide rechtstakken weg te werken, maar door ze beter te begrijpen.
Wat zal ik in TMRO vinden dat mijn manier van werken of denken kan verrijken?
De inhoudelijke diepgang die het TMR typeerde, blijft ook aan de basis van TMRO. Daarnaast wil de nieuwe redactie het tijdschrift openstellen voor bijdragen die een juridisch vraagstuk vanuit een ander perspectief belichten.
Naast de klassieke juridische analyse willen we bijvoorbeeld ook de inzichten aan bod laten komen van professionals uit andere domeinen, die vanuit hun ervaring mogelijk op een totaal andere manier naar een bepaalde problematiek kijken.
Niet alleen kan dit een vollediger beeld van de (juridische) situatie opleveren, maar het biedt ook de mogelijkheid om verbanden te leggen die binnen een strikt afgebakend vakgebied minder snel zichtbaar worden.
Met andere woorden is de ambitie dat de lezer na een bijdrage niet alleen meer weet over een bepaalde rechtsregel, maar ook beter begrijpt hoe die regel functioneert binnen het bredere omgevingsrecht.
Wie mag bijdragen aan het nieuwe tijdschrift? Moet je hiervoor een gevestigde naam zijn?
Zeker niet. We willen bijdragen van iedereen die een relevante omgevingsrechtelijke vraag grondig wil onderzoeken en daar een duidelijke, onderbouwde visie over kan ontwikkelen.
Dat kunnen uiteraard academici en ervaren praktijkjuristen zijn, maar evengoed studenten of andere geïnteresseerden die vanuit hun opleiding, professionele ervaring of persoonlijke belangstelling voor milieu en ruimtelijke ordening op een interessante juridische vraag botsen.
Een waardevolle bijdrage hoeft dus niet noodzakelijk een omvangrijke academische studie te zijn. Het belangrijkste is dat ze inhoudelijk scherp is, onderbouwd en iets toevoegt aan het debat.
De redactie wil bovendien gerust meedenken over de invalshoek en de opbouw van een bijdrage. Wie een interessant onderwerp ziet maar nog twijfelt over de juiste aanpak, hoeft dus niet eerst een volledig uitgewerkt manuscript te hebben.
Zijn er ontwikkelingen waarvan je verwacht dat ze de komende jaren tot nieuwe juridische vragen zullen leiden?
Wie regelmatig de actualiteit volgt, zal weten dat de manier waarop we onze leefomgeving inrichten en beschermen, steeds meer vragen oproept. Hoe gaan we bijvoorbeeld om met wateroverlast, hitte of de beperkte ruimte die we hebben? En welke rol speelt het recht bij het aanpakken van milieuproblemen, van vervuiling tot klimaatverandering? Zulke vraagstukken raken zowel aan ruimtelijke ordening als aan milieurecht, en maken duidelijk dat de bestaande regelgeving niet altijd een pasklaar antwoord biedt.
Ook de manier waarop we vergunningen verlenen, is volop in beweging. De huidige Vlaamse Regering wil met de zogenaamde vergunningenrevolutie projecten sneller en met meer rechtszekerheid vergund krijgen. Daarvoor liggen verschillende voorstellen op tafel, zoals het strakker organiseren van inspraak- en beroepsprocedures. Dergelijke maatregelen doen echter de belangrijke vraag rijzen naar hoe we vergunningsprocedures efficiënter kunnen maken, zonder de rechtsbescherming uit het oog te verliezen.
Dit zijn natuurlijk maar enkele voorbeelden. De ontwikkelingen binnen in het omgevingsrecht volgen elkaar echter razendsnel op, wat telkens nieuwe uitdagingen en vragen met zich meebrengt. Dat er dus nog heel wat stof tot nadenken zal zijn, lijkt me alvast zeker.
Iedereen heeft het over AI. Wat betekent dat voor een juridisch tijdschrift?
AI is ongetwijfeld één van de gamechangers van onze tijd. Het staat ook buiten kijf dat het kan helpen om gigantische hoeveelheden informatie te verwerken of ganse teksten te genereren. Rechtsleer vraagt echter meer dan simpelweg informatie samen te brengen. Een auteur moet bepalen welke vraag werkelijk relevant is, de voor- en tegenargumenten kritisch beoordelen en verantwoorden waarom een bepaalde interpretatie overtuigt. Misschien ben ik wat te naïef, maar ik denk dat net daar voorlopig nog een belangrijke rol blijft weggelegd voor de menselijke auteur.
Bovendien ben ik van de overtuiging dat iedere bijdrage een eigen ziel heeft, iets dat haar eigen maakt. Ook die persoonlijke inbreng dreigt verloren te gaan met generatieve AI. Zo kan een tekst inhoudelijk correct en vlot geschreven zijn, maar dat betekent nog niet dat hij ook een eigen visie of stem heeft. Het zijn vaak net de (irrationele) keuzes die een auteur maakt, zijn persoonlijke schrijfstijl en de accenten die hij legt, die een bijdrage waardevol maken. Een vleugje humor kan daarbij ook nooit kwaad.
Dit betekent geenszins dat AI geen plaats kan hebben in het werkproces van een auteur. Wel moet dus duidelijk blijven dat de auteur verantwoordelijk is voor de inhoud, de juistheid en de eigenheid van de bijdrage.
Waar zou je het TMRO over enkele jaren willen zien?
Ik hoop dat lezers over enkele jaren zullen zeggen dat TMRO hen helpt om verder te kijken dan de grenzen van hun eigen vakgebied of interesse. Dat ze bij een dossier of nieuwe ontwikkeling niet alleen naar het milieuaspect of de ruimtelijke ordening kijken, maar ook oog hebben voor de manier waarop beide met elkaar samenhangen. Niet omdat die twee domeinen hetzelfde zijn, maar omdat je een situatie soms pas echt begrijpt als je ze allebei in rekening brengt.
Daarnaast zou ik het mooi vinden als vragen die in de praktijk leven, hun weg blijven vinden naar TMRO. Omgekeerd hoop ik dat de bijdragen in het tijdschrift ook iets betekenen voor wie in de praktijk met die vragen aan de slag gaat.
Daarvoor hebben we auteurs nodig die bereid zijn hun inzichten te delen, en lezers die kritisch blijven meedenken. Wie een vraag tegenkomt die een grondige juridische analyse verdient, nodig ik dan ook graag uit om contact op te nemen met de redactie.