Klimat szkoły to inwestycja w dobrostan i rozwój całej społeczności szkolnej. Raport fokusowy SOS dla Edukacji przypomina, że o jakości tego klimatu przesądzają codzienne mikrodoświadczenia relacyjne: sposób rozmowy, reagowanie na drobne trudności czy atmosfera podejmowania decyzji. W artykule wskazuję, w jakich obszarach dyrektor ma realny wpływ na klimat szkoły oraz proponuję prostą procedurę diagnozy i dwie mikropraktyki.
Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły” 2026/3
W wielu szkołach temat klimatu pojawia się dopiero wtedy, gdy rośnie napięcie: konflikty eskalują, spada motywacja, częściej „gasimy pożary”, a mniej planujemy. Tymczasem klimat szkoły nie jest „miękkim” dodatkiem do dydaktyki, ale wpływa na bezpieczeństwo psychologiczne, procesy uczenia się, relacje rówieśnicze, współpracę z rodzicami i – co dla dyrekcji szczególnie ważne – jakość pracy dorosłych: poczucie sensu, sprawczość, gotowość do współdziałania oraz odporność na przeciążenie.
To nie jest tylko obserwacja z praktyki. W analizach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (Organisation for Economic Co-operation and Development, OECD), m.in. PISA 2018, widać, że uczniowie, którzy czują się bezpiecznie i nie doświadczają przemocy, częściej mają silniejsze poczucie przynależności do szkoły, lepszy dobrostan i osiągają lepsze wyniki w nauce. Również polskie opracowania Instytutu Badań Edukacyjnych porządkują definicje i wymiary klimatu oraz pokazują jego znaczenie dla funkcjonowania uczniów w szkole (Przewłocka, 2015). Zaś Ośrodek Rozwoju Edukacji zwraca uwagę na jej klimat w kontekście profilaktyki i czynników ryzyka/ochrony (Okulicz-Kozaryn, 2014).
W badaniu fokusowym SOS dla Edukacji z 2025 r. Klimat, relacje i dobrostan w szkole mocno wybrzmiewają dwa wątki: przeciążenie pracą i brak przestrzeni na relacje oraz to, że klimat szkoły tworzy się drobnymi, powtarzalnymi doświadczeniami: tym, jak rozmawiamy, reagujemy na trudności i podejmujemy decyzje. To dobra wiadomość, bo skoro klimat buduje się „w codzienności”, można go też wzmacniać codziennymi decyzjami, bez wielkich kosztów i dokładania kolejnych programów.
Zamów prenumeratę: www.profinfo.pl/sklep/dyrektor-szkoly,7340.html